{"id":1557,"date":"2026-07-02T07:03:14","date_gmt":"2026-07-02T07:03:14","guid":{"rendered":"https:\/\/viralvideos168.video\/?p=1557"},"modified":"2026-07-02T07:03:14","modified_gmt":"2026-07-02T07:03:14","slug":"folder-na-ninakaw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/viralvideos168.video\/?p=1557","title":{"rendered":"Folder na Ninakaw"},"content":{"rendered":"
\n

Bahagi 2: Ang Folder na Ninakaw<\/strong><\/p>\n

\u201cMiguel, mula ngayon, huwag kang maniniwala sa kahit sinong magsasabing alam nila ang katotohanan tungkol sa tatay mo.\u201d<\/p>\n

Nanigas ako sa kinatatayuan.<\/p>\n

Ang kamay ng lalaking akala ko ay simpleng namamahala lang sa pantalan ay nakahawak pa rin sa balikat ko. Mabigat ang pagkakahawak niya, hindi dahil gusto niya akong saktan, kundi dahil para bang pinipigilan niya akong mahulog sa isang bangin na hindi ko pa nakikita.<\/p>\n

Sa harap ko, ang lumang litrato ay nakalatag pa rin sa mesa.<\/p>\n

Tatlong lalaki sa tabi ng bangkang nasira ng bagyo.<\/p>\n

Siya.<\/p>\n

Si Tatay.<\/p>\n

At ang lalaking hindi ko kilala.<\/p>\n

\u201cDirector,\u201d hingal na sabi ng lalaking pumasok, \u201chindi lang po folder ang nawala. Pati ang backup drive sa archive room, wala na rin.\u201d<\/p>\n

Nag-iba ang mukha ng lahat sa silid.<\/p>\n

Ang propesor na maputi ang buhok ay mabilis na lumapit sa mesa at isinara ang folder na may pangalan ko. Ang babaeng may tablet ay agad na nag-type, tila may kinokontak. Ang lalaking nakaamerikana naman ay pumunta sa pinto at sinilip ang pasilyo.<\/p>\n

Ako lang ang nakatayo roon na walang alam.<\/p>\n

\u201cAnong folder?\u201d tanong ko, halos paos ang boses.<\/p>\n

Walang sumagot.<\/p>\n

Tumingin ako sa lalaki sa harap ko.<\/p>\n

\u201cAnong nangyayari? Sino po ba talaga kayo?\u201d<\/p>\n

Sandali niya akong tinitigan. Sa mga mata niya, nakita ko ang pagod ng isang taong matagal nang may dinadalang lihim.<\/p>\n

\u201cAko si Director Rafael Dizon,\u201d sabi niya. \u201cAko ang kasalukuyang pinuno ng National Institute of Technology.\u201d<\/p>\n

Hindi ako nakapagsalita.<\/p>\n

Ang lalaking nag-abot sa akin ng punit na guwantes.<\/p>\n

Ang lalaking nagpabuhat sa akin ng sako sa pantalan.<\/p>\n

Ang lalaking nagpabuo sa akin ng water pump sa lumang bodega.<\/p>\n

Siya pala ang director ng institusyong pinapangarap kong mapasukan.<\/p>\n

\u201cBakit?\u201d mahina kong tanong. \u201cBakit kayo nasa pantalan?\u201d<\/p>\n

Hindi siya agad sumagot.<\/p>\n

Ang propesor na maputi ang buhok ang nagsalita.<\/p>\n

\u201cDahil may hinahanap siya.\u201d<\/p>\n

Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n

\u201cHinahanap?\u201d<\/p>\n

\u201cMga estudyanteng hindi nakikita ng sistema,\u201d sabi ng propesor. \u201cMga batang may kakayahan, pero natabunan ng kahirapan, kulang sa oportunidad, o hindi nasukat nang tama ng exam.\u201d<\/p>\n

Bumalik ang tingin ko kay Director Rafael.<\/p>\n

\u201cPero bakit ako?\u201d<\/p>\n

Kinuha niya ang lumang litrato mula sa mesa. Hinaplos ng daliri niya ang mukha ni Tatay sa larawan.<\/p>\n

\u201cDahil kilala ko ang tatay mo.\u201d<\/p>\n

Parang huminto ang oras.<\/p>\n

Mula nang mawala si Tatay, kaunti lang ang alam ko tungkol sa kanya. Ang sabi ni Nanay, mabait siya, magaling sa makina, tahimik, at mahal na mahal kami. Ang sabi ng mga kapitbahay, magaling siyang mangisda, pero mas magaling siyang magkumpuni ng sirang makina ng bangka kaysa humuli ng isda.<\/p>\n

Pero walang nagsabi sa akin na may kaugnayan siya sa isang institusyong tulad nito.<\/p>\n

\u201cSi Tatay po\u2026 mangingisda lang siya,\u201d sabi ko.<\/p>\n

\u201cHindi lang siya mangingisda,\u201d sagot ni Director Rafael. \u201cAng tatay mo, si Andres Santos, ay isa sa pinakamatalinong taong nakilala ko.\u201d<\/p>\n

Namilog ang mga mata ko.<\/p>\n

Andres Santos.<\/p>\n

Matagal ko nang hindi narinig ang buong pangalan ni Tatay mula sa ibang tao.<\/p>\n

\u201cHindi siya nakapagtapos ng kolehiyo,\u201d patuloy ni Director Rafael. \u201cPero kaya niyang ayusin ang kahit anong makina. Kaya niyang gumawa ng simpleng circuit gamit ang mga basurang piyesa. Kaya niyang tingnan ang tunog ng makina at malaman kung saan ang sira. At higit sa lahat\u2026\u201d<\/p>\n

Tumigil siya sandali.<\/p>\n

\u201cKaya niyang mag-isip ng solusyon para sa mga taong hindi napapansin ng gobyerno, ng siyudad, ng mayayaman.\u201d<\/p>\n

Tahimik ang buong silid.<\/p>\n

\u201cLabinlimang taon na ang nakalipas,\u201d sabi niya, \u201cbago pa ako naging director, may maliit kaming research group. Gusto naming gumawa ng murang flood and storm warning system para sa mga baryo sa baybayin. Hindi iyon malaki. Hindi iyon magarbong proyekto. Pero mahalaga iyon.\u201d<\/p>\n

\u201cKasama po si Tatay?\u201d tanong ko.<\/p>\n

Tumango siya.<\/p>\n

\u201cHindi siya opisyal na researcher. Wala siyang degree. Pero siya ang puso ng proyekto. Siya ang nakakaalam kung paano talaga mabubuhay ang aparato sa putik, alat, ulan, at init. Kami, puro drawing, formula, at laboratory test. Siya ang nagsasabing, \u2018Hindi uubra iyan sa tunay na buhay.\u2019\u201d<\/p>\n

Hindi ko alam kung bakit, pero biglang sumakit ang dibdib ko.<\/p>\n

Buong buhay ko, akala ko naiwan lang sa akin ni Tatay ang isang kinakalawang na flashlight at ilang lumang gamit sa kahon.<\/p>\n

Hindi ko alam na may naiwan pala siyang mas malaki.<\/p>\n

\u201cAnong nangyari noong gabing iyon?\u201d tanong ko.<\/p>\n

Hindi agad sumagot si Director Rafael.<\/p>\n

Ang lalaki sa pinto ay nagsara ng blinds. Ang babae naman na may tablet ay tumayo at nagsabing:<\/p>\n

\u201cDirector, kailangan po nating ilipat ang bata sa secure room.\u201d<\/p>\n

\u201cHindi,\u201d sagot niya. \u201cMay karapatan siyang malaman.\u201d<\/p>\n

\u201cPero delikado po.\u201d<\/p>\n

\u201cMas delikado kung mananatili siyang walang alam.\u201d<\/p>\n

Huminga nang malalim si Director Rafael.<\/p>\n

\u201cNoong gabing nawala ang tatay mo, may dala siyang prototype. Isang unang bersyon ng device na nakita mo kanina. Hindi pa perpekto, pero gumagana. Kaya nitong magpadala ng babala kapag biglang tumataas ang tubig at nagbabago ang pressure sa dagat. Kung nailagay namin iyon sa maraming baryo noon, maraming buhay sana ang nailigtas.\u201d<\/p>\n

\u201cBakit hindi po nailagay?\u201d<\/p>\n

Doon unang umiwas ng tingin si Director Rafael.<\/p>\n

\u201cDahil may ibang gustong makinabang.\u201d<\/p>\n

\u201cMakinabang?\u201d<\/p>\n

\u201cMay isang private company na gusto sanang bilhin ang proyekto, palitan ang pangalan, gawing mahal ang bawat unit, at ibenta sa gobyerno sa presyong hindi kayang abutin ng mahihirap na komunidad.\u201d<\/p>\n

Nanlamig ang mga kamay ko.<\/p>\n

\u201cTumanggi po si Tatay?\u201d<\/p>\n

\u201cTumanggi siya. Matindi. Sinabi niyang hindi niya ginawa ang device para pagkakitaan ang takot ng mahihirap.\u201d<\/p>\n

Napakagat ako sa labi.<\/p>\n

Iyon ang tatay ko.<\/p>\n

Kahit hindi ko siya lubos na nakilala bilang lalaki, alam kong iyon ang gagawin niya.<\/p>\n

\u201cNoong gabing iyon,\u201d patuloy ni Director Rafael, \u201clumabas siya sakay ng bangka kasama ang prototype. Sabi niya may susubukan lang siyang field reading bago dumating ang bagyo. Pero hindi na siya bumalik.\u201d<\/p>\n

\u201cSinabi ni Nanay na natagpuan ang bangka,\u201d sabi ko.<\/p>\n

\u201cNatagpuan ang bangka,\u201d sagot niya. \u201cPero hindi ang katawan ng tatay mo.\u201d<\/p>\n

Parang may yelong ibinuhos sa likod ko.<\/p>\n

Hindi nga ba?<\/p>\n

Bata pa ako noon. Ang naaalala ko lang ay iyak ni Nanay, mga taong pumupunta sa bahay, kandila, dasal, at isang kahong walang laman na tinawag nilang libing.<\/p>\n

\u201cBakit po sinabi nilang patay na siya?\u201d<\/p>\n

\u201cDahil iyon ang sinabi sa report.\u201d<\/p>\n

\u201cSinong gumawa ng report?\u201d<\/p>\n

Tahimik.<\/p>\n

Mabigat na tahimik.<\/p>\n

Pagkatapos, itinuro ni Director Rafael ang pangatlong lalaki sa litrato.<\/p>\n

\u201cSiya.\u201d<\/p>\n

Tinitigan ko ang mukha ng lalaking iyon.<\/p>\n

Matangos ang ilong, makapal ang kilay, nakangiti habang nakahawak sa balikat ni Tatay.<\/p>\n

\u201cSino siya?\u201d<\/p>\n

\u201cSi Victor Salcedo. Dating kasama namin sa research group. Siya ang liaison namin sa labas, ang kumausap sa investors, ang humawak ng papeles.\u201d<\/p>\n

\u201cSiya po ang kumuha ng folder?\u201d<\/p>\n

\u201cHindi ko alam,\u201d sabi ni Director Rafael. \u201cPero kung may taong matagal nang gustong burahin ang katotohanan, siya ang unang dapat hanapin.\u201d<\/p>\n

Nang marinig ko ang pangalang iyon, parang may kumatok sa alaala ko.<\/p>\n

Salcedo.<\/p>\n

Narinig ko na iyon dati.<\/p>\n

Hindi ko lang maalala kung saan.<\/p>\n

Biglang tumunog ang cellphone ng babae na may tablet. Tiningnan niya ang screen at namutla.<\/p>\n

\u201cDirector,\u201d sabi niya, \u201cmay nag-access sa old personnel database limang minuto ang nakalipas. Ginamit ang retired admin code.\u201d<\/p>\n

\u201cKanino nakapangalan ang code?\u201d tanong ng propesor.<\/p>\n

Lumunok siya.<\/p>\n

\u201cVictor Salcedo.\u201d<\/p>\n

Lalong bumigat ang hangin sa loob ng silid.<\/p>\n

Si Director Rafael ay tumingin sa akin.<\/p>\n

\u201cMiguel, may mga taong ayaw mabuksan ang nakaraan. Ngayon na nandito ka, gagalaw sila.\u201d<\/p>\n

\u201cBakit ako?\u201d tanong ko. \u201cWala naman akong alam.\u201d<\/p>\n

\u201cDahil ikaw ang anak ni Andres Santos,\u201d sabi niya. \u201cAt dahil ang drawing na ginawa mo noong high school\u2026 halos kapareho ng huling design ng tatay mo.\u201d<\/p>\n

Hindi ako makahinga.<\/p>\n

Ang simpleng drawing na ginawa ko sa lumang notebook.<\/p>\n

Ang device na inisip ko dahil sa sakit ng pagkawala ni Tatay.<\/p>\n

Hindi pala iyon basta ideya ko lang.<\/p>\n

Parang may dugong nagpatuloy mula sa kanya papunta sa akin.<\/p>\n

\u201cGusto kong makita ang tunay na file,\u201d sabi ko.<\/p>\n

Nagkatinginan ang mga tao sa silid.<\/p>\n

\u201cWala na nga,\u201d sabi ng lalaking nakaamerikana.<\/p>\n

\u201cHindi lahat,\u201d tahimik na sabi ni Director Rafael.<\/p>\n

Lumingon kaming lahat sa kanya.<\/p>\n

Mula sa ilalim ng kanyang lumang jacket, kumuha siya ng maliit na susi na nakasabit sa itim na pisi.<\/p>\n

\u201cMay isang bagay na iniwan ang tatay mo sa akin bago siya nawala.\u201d<\/p>\n

\u201cAno po?\u201d<\/p>\n

\u201cHindi ko alam,\u201d sabi niya. \u201cDahil ipinangako ko sa kanya na hindi ko iyon bubuksan maliban na lang kung dumating ang anak niya.\u201d<\/p>\n

Napatigil ang tibok ng puso ko.<\/p>\n

\u201cAko?\u201d<\/p>\n

Tumango siya.<\/p>\n

\u201cAkala ko hindi na darating ang araw na ito. Akala ko mabubuhay ka nang tahimik. Pero nang makita ko ang pangalan mo sa rejected science competition records tatlong taon na ang nakalipas, nagsimula akong maghanap.\u201d<\/p>\n

\u201cKaya kayo pumunta sa pantalan?\u201d<\/p>\n

\u201cHindi lang sa pantalan. Sa maraming probinsya. Sa maraming eskuwela. Pero nang malaman kong nagtrabaho ka roon pagkatapos mong mabigo sa admission, ako mismo ang pumunta.\u201d<\/p>\n

\u201cBakit hindi n\u2019yo na lang po ako tinawag agad?\u201d<\/p>\n

Ngumiti siya nang mapait.<\/p>\n

\u201cDahil hindi sapat na matalino ka. Kailangan kong malaman kung kaya mong magtiis, kung hindi ka madaling sumuko, kung marunong kang tumingin sa totoong problema ng tao. Ang institute ay hindi kailangan ng batang mahusay lang sa papel. Kailangan nito ng taong marunong gumawa ng bagay na makakapagligtas ng buhay.\u201d<\/p>\n

Hindi ako nakapagsalita.<\/p>\n

Sa unang pagkakataon, ang sampung araw kong pagbubuhat ng kargamento ay hindi na mukhang parusa.<\/p>\n

Mukha na itong pagsubok.<\/p>\n

Lumapit si Director Rafael sa pader sa dulo ng silid. May lumang cabinet doon na tila matagal nang hindi nagagamit. Ipinasok niya ang susi sa maliit na kandado, pinaikot iyon, at bumukas ang pinto.<\/p>\n

Sa loob, may kahong bakal na may marka ng kalawang.<\/p>\n

Dahan-dahan niyang inilabas iyon at inilagay sa mesa.<\/p>\n

\u201cBago natin buksan ito,\u201d sabi niya, \u201ckailangan mong malaman ang isang bagay.\u201d<\/p>\n

Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n

\u201cKapag binuksan natin ito, hindi ka na basta estudyante. Hindi ka na basta anak ng isang mangingisdang nawala sa bagyo. Magiging bahagi ka ng isang katotohanang matagal nang tinatago.\u201d<\/p>\n

Huminga ako nang malalim.<\/p>\n

Naisip ko si Nanay.<\/p>\n

Naisip ko ang mga gabing umiiyak siya nang tahimik.<\/p>\n

Naisip ko ang pangalang Andres Santos na biglang nagkaroon ng bigat na hindi ko kayang buhatin mag-isa.<\/p>\n

Pero hindi ako umatras.<\/p>\n

\u201cBuksan po natin.\u201d<\/p>\n

Saglit akong tiningnan ni Director Rafael.<\/p>\n

Pagkatapos, binuksan niya ang kahon.<\/p>\n

Sa loob, may lumang notebook, ilang piraso ng microchip, isang maliit na memory card, at isang sobre na may nakasulat na pangalan ko.<\/p>\n

Miguel.<\/p>\n

Nanginginig ang kamay ko habang kinuha ko ang sobre.<\/p>\n

Hindi sulat-kamay ni Nanay.<\/p>\n

Hindi rin sulat-kamay ng kahit sinong kilala ko.<\/p>\n

Pero nang makita ko ang unang linya, biglang uminit ang mata ko.<\/p>\n

\u201cAnak, kung nababasa mo ito, ibig sabihin hindi ako nakabalik sa oras\u2026\u201d<\/p>\n

Hindi ko na napigilang manginig.<\/p>\n

Sulat iyon ni Tatay.<\/p>\n

Bago ko pa maituloy ang pagbabasa, biglang namatay ang ilaw sa buong silid.<\/p>\n

Sumunod ang tunog ng alarm.<\/p>\n

Matinis.<\/p>\n

Paulit-ulit.<\/p>\n

Ang babae na may tablet ay napasigaw:<\/p>\n

\u201cDirector! May breach sa building!\u201d<\/p>\n

Sa dilim, narinig ko ang yabag ng maraming paa sa pasilyo.<\/p>\n

Hinawakan ni Director Rafael ang braso ko.<\/p>\n

\u201cMiguel, itago mo ang sulat.\u201d<\/p>\n

\u201cBakit po?\u201d<\/p>\n

Dumilim ang mukha niya habang tumingin sa pinto.<\/p>\n

\u201cDahil kung sino man ang nagnakaw ng folder, alam niyang nandito ka na.\u201d<\/p>\n

At bago pa ako makasagot, may kumatok sa pinto.<\/p>\n

Tatlong mabagal na katok.<\/p>\n

Pagkatapos, isang boses ng lalaki ang nagsalita mula sa labas.<\/p>\n

\u201cMiguel Santos, ibigay mo ang iniwan ng tatay mo.\u201d<\/p>\n

<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bahagi 2: Ang Folder na Ninakaw \u201cMiguel, mula ngayon, huwag kang maniniwala sa kahit sinong magsasabing alam nila ang katotohanan tungkol sa tatay mo.\u201d Nanigas ako sa kinatatayuan. Ang kamay… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1558,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1557","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1557"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1557\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1559,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1557\/revisions\/1559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}