![\"\"](\"https:\/\/av.weeknews247.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/cats-299-1024x1024.jpg\")
<\/p>\nAkala ko dati, kapag tinulungan mo ang isang tao nang matagal, matututo siyang tumanaw ng utang na loob.
Mali pala ako.
May mga taong kapag binigyan mo ng pabor, gagawin nilang karapatan.
At kapag tumigil ka sa pagiging mabait, ikaw pa ang magiging masama sa kuwento.<\/p>\n
Anim na taon kong pinaupahan ang condo unit ko sa Mandaluyong kay Marites Salonga at sa asawa niyang si Rodel.<\/p>\n
Dalawang kuwarto, isang sala, may maliit na kusina, malinis na CR, at nasa loob ng isang compound na limang minutong lakad lang mula sa school, palengke, simbahan, at terminal ng jeep. Sa baba pa lang ng building, may convenience store na bukas buong gabi.<\/p>\n
Noong una ko silang nakilala, halos maiyak si Marites habang kausap ako.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am Liza, kahit maliit lang po ang discount. May dalawa po kasi kaming anak. Si Rodel, rider lang. Ako, nasa bahay lang nag-aalaga sa mga bata.\u201d<\/p>\n
Noong panahon na iyon, ang renta ng katulad na unit ko ay nasa \u20b112,000 kada buwan na. Pero dahil naawa ako, pumayag akong \u20b15,000 lang ang bayaran nila.<\/p>\n
\u201cBasta alagaan ninyo ang unit,\u201d sabi ko noon. \u201cHindi ko na tataasan basta maayos kayo.\u201d<\/p>\n
Anim na taon ang lumipas.<\/p>\n
Ang ibang unit sa building namin, nasa \u20b118,000 hanggang \u20b120,000 na ang upa. Pero ako, ni piso hindi ko dinagdagan sa renta nila.<\/p>\n
Kapag delayed sila ng isang buwan, tahimik lang ako. Kapag may sirang gripo, ako ang nagpapadala ng tubero. Kapag may tumutulo sa lababo, ako ang bumibili ng piyesa. Kapag may problema sa admin dues, minsan ako pa ang sumasagot muna.<\/p>\n
Noong nagka-dengue ang panganay nilang anak, nagpadala ako ng groceries at gamot. Noong Pasko, hindi nawawala ang hamon, prutas, at konting aguinaldo para sa mga bata.<\/p>\n
Akala ko, pamilya na rin ang turing nila sa akin.<\/p>\n
Hanggang isang araw, nagpalit ng property management ang condo. Tumaas ang monthly dues ng unit ko ng \u20b180.<\/p>\n
Agad kong minessage si Marites.<\/p>\n
\u201cMarites, heads up lang. May bagong management na ang building. Nadagdagan ng \u20b180 ang monthly dues. Same pa rin ang rent ninyo. Dues lang talaga ang tumaas.\u201d<\/p>\n
Hindi pa lumipas ang isang oras, kumatok sila sa bahay ko.<\/p>\n
Pagbukas ko ng pinto, naroon si Marites, nakakunot ang noo. Sa likod niya, si Rodel, hawak ang isang printed flyer.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am Liza,\u201d bungad niya, malamig ang boses, \u201cbakit n\u2019yo naman kami tataasan?\u201d<\/p>\n
Nagpigil ako ng buntong-hininga.<\/p>\n
\u201cHindi ko kayo tinataasan ng renta. Monthly dues lang ang tumaas. Hindi sa akin mapupunta \u2019yon.\u201d<\/p>\n
Biglang tumawa si Rodel, iyong tawang may halong pang-iinsulto.<\/p>\n
\u201cEh ano pinagkaiba noon? Kami pa rin ang maglalabas ng pera. \u20b180 buwan-buwan. Isang taon, halos \u20b11,000 din \u2019yan. Ilang delivery rin ang katumbas niyan.\u201d<\/p>\n
Hinaplos ni Marites ang braso ng asawa niya na para bang ako ang nang-aapi sa kanila.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am, alam n\u2019yo naman pong hirap kami. Dalawa ang anak namin. Si Rodel lang ang kumikita. Baka naman puwede n\u2019yong sagutin na lang \u2019yong dagdag.\u201d<\/p>\n
Natahimik ako.<\/p>\n
Hindi dahil wala akong maisagot.<\/p>\n
Kundi dahil hindi ko alam kung paano nila nagawang sabihin iyon sa akin matapos ang anim na taon.<\/p>\n
Hinampas ni Rodel ang hawak niyang flyer sa mesa ko.<\/p>\n
\u201cTingnan n\u2019yo \u2019to. Sa Bulacan, may bahay na mas malaki pa sa condo n\u2019yo. \u20b13,500 lang. May garahe pa.\u201d<\/p>\n
Tiningnan ko ang flyer. Nasa looban ang bahay. Walang malapit na school. Walang diretsong sakayan. Halos isang oras ang biyahe papunta sa trabaho at eskuwelahan ng mga bata.<\/p>\n
Ngumiti ako nang mahina.<\/p>\n
\u201cKung mas maganda pala roon, bakit hindi kayo lumipat?\u201d<\/p>\n
Nanlisik ang mata ni Rodel.<\/p>\n
\u201cAkala n\u2019yo ba hindi namin kaya? Ang daming paupahan ngayon. Hindi kayo kawalan.\u201d<\/p>\n
Sumingit si Marites, kunwari kalmado.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am Liza, hindi naman po ganoon ang ibig naming sabihin. Pero kung gusto n\u2019yo kaming singilin ng dagdag, sana naman palitan n\u2019yo na lahat ng appliances sa unit. Luma na ang ref, washing machine, aircon\u2026\u201d<\/p>\n
Napatingin ako sa kanya.<\/p>\n
\u201cMarites, bago lahat iyon noong pinasok n\u2019yo ang unit. Branded lahat. Six years pa lang gamit.\u201d<\/p>\n
\u201cSix years na nga po, Ma\u2019am,\u201d sagot niya. \u201cDapat lang sigurong palitan. Malakas na po sa kuryente.\u201d<\/p>\n
Doon ko naintindihan.<\/p>\n
Hindi sila galit dahil sa \u20b180.<\/p>\n
Galit sila dahil hindi na nila ako kayang utusan nang walang kapalit.<\/p>\n
\u201cGanito na lang,\u201d sabi ko, diretso ang tingin sa kanila. \u201cKung sa tingin ninyo masyado kayong naaagrabyado, ibalik n\u2019yo na ang unit.\u201d<\/p>\n
Natigilan si Rodel.<\/p>\n
Si Marites naman, biglang namutla.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am, sandali\u2026\u201d<\/p>\n
Pero hindi ko na siya pinatapos.<\/p>\n
\u201cKayo ang nagsabing maraming mas mura. Kayo ang nagsabing hindi ako kawalan. Sige. Move out na kayo.\u201d<\/p>\n
Biglang tumaas ang boses ni Rodel.<\/p>\n
\u201cFine! Aalis kami! Akala n\u2019yo ba magmamakaawa kami?\u201d<\/p>\n
Kinuha ko ang phone ko at nagpadala ng simple agreement sa printer sa kabilang kuwarto. Ilang minuto lang, hawak ko na ang papel.<\/p>\n
\u201cSign here. Normally, kailangan n\u2019yo magbigay ng one-month notice. Pero hindi ko na sisingilin. Iyong deposit n\u2019yo, ibabalik ko nang buo. Bukas, turnover tayo.\u201d<\/p>\n
Ngumisi si Rodel habang ini-scan ang QR code niya.<\/p>\n
\u201cSee, Marites? Kapag matapang ka, natatalo ang mga gahaman.\u201d<\/p>\n
Nag-transfer ako ng \u20b15,000.<\/p>\n
Nakita kong yumuko si Marites. Hindi niya ako matingnan sa mata.<\/p>\n
Kinabukasan, pumunta ako sa unit para kunin ang susi.<\/p>\n
Pagbukas ko pa lang ng pinto, halos hindi ako makahinga.<\/p>\n
Ang dating malinis kong condo, para nang abandonadong bodega.<\/p>\n
May drawing ng marker sa dingding. Namamaga ang wooden floor dahil halatang nababad sa tubig. Makapal ang grasa sa kitchen tiles. Ang leather sofa, punit-punit at may mantsang hindi ko matukoy. Ang cabinet doors, tabingi. Ang ref, may yupi sa gilid. Ang aircon, maingay na parang tricycle.<\/p>\n
Sa harap ko mismo, hinatak ni Rodel ang adhesive hook sa pader.<\/p>\n
Kasabay niyon, natuklap ang malaking bahagi ng pintura.<\/p>\n
\u201cSa amin \u2019to,\u201d sabi niya nang mayabang. \u201cKami bumili nito.\u201d<\/p>\n
Hindi ako sumagot.<\/p>\n
Tiningnan ko lang si Marites.<\/p>\n
Namula siya, pero pilit na ngumiti.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am, normal wear and tear lang naman po \u2019yan. Anim na taon din kami rito.\u201d<\/p>\n
Akmang magsasalita ako nang biglang tumunog ang phone ko.<\/p>\n
Isang message mula sa broker na matagal nang naghahanap ng tenant para sa unit ko.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am Liza, nandito na po ang client. Ready siyang magbayad ng one year advance kung available na today.\u201d<\/p>\n
Napatingin si Rodel sa screen ng phone ko.<\/p>\n
At sa unang pagkakataon, nawala ang yabang sa mukha niya.<\/p>\n
PARTE2<\/p>\n
<\/p>\n
Hindi ko sinadyang ipakita sa kanila ang message.<\/p>\n
Pero nakita ni Rodel.<\/p>\n
Kitang-kita sa mukha niya kung paano biglang nagbago ang kulay ng balat niya. Kanina lang, parang hari siyang naglalakad sa loob ng unit ko, hinihila ang mga hook, binubungkal ang maliit na bagay na para bang may karapatan siyang sirain lahat bago umalis.<\/p>\n
Ngayon, nakatitig siya sa phone ko na parang hindi niya maunawaan ang nabasa niya.<\/p>\n
\u201cOne year advance?\u201d mahina niyang ulit.<\/p>\n
Hindi ako sumagot.<\/p>\n
Tinawagan ko ang broker.<\/p>\n
\u201cSir Allan, nasa unit ako. You can come up in ten minutes.\u201d<\/p>\n
Biglang lumapit si Marites.<\/p>\n
\u201cMa\u2019am Liza, may titingin na po agad?\u201d<\/p>\n
Tumango ako.<\/p>\n
\u201cMatagal na silang naghihintay.\u201d<\/p>\n
Napakurap siya.<\/p>\n
\u201cMagkano po\u2026 ang offer?\u201d<\/p>\n
Hindi ko sana sasagutin, pero nakita ko si Rodel na nakikinig habang kunwari abala sa kahon.<\/p>\n
\u201c\u20b120,000 a month,\u201d sabi ko. \u201cOne year advance. Two months deposit.\u201d<\/p>\n
Parang may bumagsak na mabigat sa pagitan naming tatlo.<\/ins><\/p>\n Si Marites, napahawak sa dingding.<\/p>\n Si Rodel, napalunok.<\/p>\n Sa anim na taon, nagbayad sila ng \u20b15,000 kada buwan. Samantalang may taong handang magbayad ng apat na beses noon, nang walang reklamo, nang walang sigaw, nang walang pambabastos.<\/p>\n \u201cHindi naman siguro seryoso \u2019yan,\u201d sabi ni Rodel, pilit ang tawa. \u201cSino naman ang uupa ng ganito kamahal?\u201d<\/p>\n Hindi pa siya tapos magsalita nang bumukas ang elevator.<\/p>\n Dumating si Allan, kasama ang isang mag-asawang maayos manamit at isang batang lalaki na may bitbit na school bag.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza?\u201d bati ng babae. \u201cKami po iyong nakausap ni Sir Allan. Si Irene po. Ito ang husband ko, si Paolo.\u201d<\/p>\n Ngumiti ako at nakipagkamay.<\/p>\n Napatingin agad si Irene sa paligid. Kitang-kita ang pagkagulat niya sa kalagayan ng unit, pero hindi siya nagkomento nang bastos.<\/p>\n \u201cNeeds repainting,\u201d sabi niya. \u201cPero location-wise, perfect po talaga. Five minutes lang sa school ni Liam.\u201d<\/p>\n Lumapit ang bata sa bintana at tumingin sa labas.<\/p>\n \u201cMommy, malapit lang school ko!\u201d<\/p>\n Napangiti si Irene.<\/p>\n Doon ko nakita ang biglang paggalaw sa mukha ni Marites.<\/p>\n Ang mga anak niya rin, doon nag-aaral. Kaya nga sila nanatili sa unit ko nang anim na taon. Dahil hindi na kailangang gumising nang madaling-araw ang mga bata. Dahil hindi na kailangang makipagsiksikan sa jeep. Dahil kapag umuulan, puwede silang tumakbo pauwi.<\/p>\n Ngayon, mawawala lahat iyon.<\/p>\n Naglakad-lakad si Paolo, tiningnan ang kitchen area at bedrooms.<\/p>\n \u201cMa\u2019am, kami na po bahala sa deep cleaning and repainting kung papayag kayo. Deduct na lang po sa first month or we can shoulder it. Ang importante po makalipat kami before school starts.\u201d<\/p>\n Si Rodel biglang sumingit.<\/p>\n \u201cSir, may sira ang floor. May sira ang sofa. Luma appliances dito.\u201d<\/p>\n Napatingin sa kanya si Paolo, kalmado.<\/p>\n \u201cOkay lang. Expected naman sa lived-in unit. Ang mahalaga, malapit sa school at safe ang building.\u201d<\/p>\n Hindi nakaimik si Rodel.<\/p>\n Si Irene naman, tumingin sa akin.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza, ready po kami mag-reserve today. Pero kung may current tenant pa, we can wait.\u201d<\/p>\n Bago pa ako makasagot, biglang nagsalita si Marites.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza\u2026\u201d<\/p>\n Alam ko na ang tono ng boses na iyon.<\/p>\n Iyon ang boses niya noong una kaming nagkakilala. Malambot, nanginginig, puno ng pakiusap.<\/p>\n \u201cPuwede po ba tayong mag-usap sandali?\u201d<\/p>\n Tumingin ako kay Allan at sa mag-asawa.<\/p>\n \u201cPlease give us a few minutes.\u201d<\/p>\n Lumabas sila sa hallway.<\/p>\n Naiwan kaming tatlo sa sala.<\/p>\n Si Rodel ang unang nagsalita.<\/p>\n \u201cLiza, nagkainitan lang kami kanina. Alam mo naman, stress lang. Rider ako, pagod ako araw-araw.\u201d<\/p>\n Hindi ko alam kung matatawa ako o maiinis.<\/p>\n Kanina, \u201cMa\u2019am Liza\u201d ako kapag may kailangan sila. \u201cGahaman\u201d kapag hindi ko sinunod ang gusto nila. Ngayon, \u201cLiza\u201d na lang, parang matagal kaming magkaibigan.<\/p>\n \u201cHindi ba kayo aalis?\u201d tanong ko.<\/p>\n Tahimik.<\/p>\n Napatingin si Marites sa asawa niya, saka bumaling sa akin.<\/p>\n \u201cMa\u2019am, kung puwede po\u2026 huwag na lang kami umalis. Babayaran na po namin iyong \u20b180. Hindi na rin po namin ipapapalit ang appliances.\u201d<\/p>\n Napangiti ako nang mapait.<\/p>\n \u201cPero sabi ni Rodel, maraming mas mura. May \u20b13,500 sa Bulacan. May garahe pa.\u201d<\/p>\n Namula si Rodel.<\/ins><\/p>\n \u201cHindi praktikal iyon,\u201d bulong ni Marites. \u201cMalayo sa school ng mga bata. Si bunso, Grade 2 pa lang. Si ate, may asthma. Mahirap kung commute araw-araw.\u201d<\/p>\n \u201cAlam n\u2019yo pala.\u201d<\/p>\n Napayuko siya.<\/p>\n \u201cOpo.\u201d<\/p>\n \u201cPero ginamit n\u2019yo iyon para takutin ako.\u201d<\/p>\n Walang sumagot.<\/p>\n Naglakad ako papunta sa kusina. Hinaplos ko ang makapal na grasa sa tiles gamit ang tissue. Itim ang naiwan sa daliri ko.<\/p>\n \u201cAnim na taon, Marites. Anim na taon kitang pinagbigyan. Kapag late ang rent, hindi ako nagalit. Kapag hindi n\u2019yo binayaran ang dues, ako ang sumalo. Kapag may sira, ako ang pumunta. Kapag may emergency ang anak mo, ako ang tumulong.\u201d<\/p>\n Nangingilid na ang luha niya.<\/p>\n \u201cAlam ko po.\u201d<\/p>\n \u201cHindi. Hindi mo alam.\u201d Huminga ako nang malalim. \u201cKasi kung alam mo, hindi mo hahayaan ang asawa mong sigawan ako sa sarili kong bahay.\u201d<\/p>\n Napatingin siya kay Rodel.<\/p>\n Si Rodel naman, tila nabawasan na ang tapang.<\/p>\n \u201cMa\u2019am, pasensya na,\u201d sabi niya, pero mabigat sa loob. \u201cNadala lang ako.\u201d<\/p>\n \u201cHindi ka nadala,\u201d sagot ko. \u201cNagpakita ka ng tunay mong tingin sa akin.\u201d<\/p>\n Tumahimik siya.<\/p>\n Kinuha ko ang folder sa bag ko. Nandoon ang original photos ng unit bago nila tirhan. Malinis ang pader. Makintab ang floor. Bagong-bago ang sofa. Maayos ang appliances.<\/p>\n Isa-isa kong inilapag sa mesa.<\/p>\n \u201cGanito ko ibinigay sa inyo ang unit.\u201d<\/p>\n Tumingin si Marites sa paligid. Doon lang yata niya nakita nang buo ang pagkakaiba.<\/p>\n \u201cMa\u2019am, aayusin po namin,\u201d sabi niya agad. \u201cMaglilinis kami. Magpapa-repaint kami unti-unti.\u201d<\/p>\n \u201cHindi na kailangan.\u201d<\/p>\n \u201cPlease po.\u201d Tumulo na ang luha niya. \u201cPara sa mga bata na lang.\u201d<\/p>\n Napapikit ako.<\/p>\n Iyon ang pinakamahirap marinig.<\/p>\n Dahil totoo, nadadala ako kapag bata ang pinag-uusapan. Kaya nga ako pumayag noon. Kaya nga ako hindi nagtaas ng upa. Kaya nga tumagal sila ng anim na taon sa bahay na hindi na nila kayang upahan kung market rate ang susundin.<\/p>\n Pero may hangganan din ang awa.<\/p>\n \u201cMarites,\u201d sabi ko nang mahinahon, \u201chindi kasalanan ng mga bata ang nangyari. Pero hindi rin puwedeng gawing panangga ang mga bata sa bawat mali ng magulang.\u201d<\/p>\n Napahikbi siya.<\/p>\n Si Rodel biglang lumuhod.<\/p>\n Hindi ko inaasahan iyon.<\/p>\n \u201cMa\u2019am, please. Mali ako. Kayabangan ko lang. Huwag n\u2019yo kaming paalisin.\u201d<\/p>\n Kung kahapon niya iyon sinabi, baka lumambot pa ako.<\/p>\n Pero huli na.<\/p>\n Dahil kahapon, noong ibinalik ko ang deposit nila, natuwa siya. Ipinagmalaki niya sa asawa niya na \u201cnatalo\u201d niya ako.<\/p>\n Dahil kanina, bago dumating ang bagong tenant, sinisira niya pa ang pader ko habang nakangiti.<\/p>\n Hindi iyon pagkakamali.<\/p>\n Ugali iyon.<\/p>\n \u201cTumayo ka,\u201d sabi ko. \u201cHindi kailangan ang ganyan.\u201d<\/p>\n \u201cMa\u2019am\u2026\u201d<\/p>\n \u201cFinal na ang turnover.\u201d<\/p>\n Tumayo siya nang mabagal, parang biglang tumanda ng sampung taon.<\/p>\n Lumabas ako sandali at tinawag si Allan at ang mag-asawang naghihintay.<\/p>\n \u201cSir Allan, tuloy tayo. Pero kailangan ko munang ipa-repair ang unit. Give me two weeks.\u201d<\/p>\n Agad tumango si Irene.<\/ins><\/p>\n \u201cNo problem po. We\u2019ll reserve it today.\u201d<\/p>\n Sa harap nina Marites at Rodel, nagbayad sila ng reservation fee.<\/p>\n Hindi ko iyon ginawa para ipahiya sila.<\/p>\n Pero siguro minsan, kailangan makita ng tao kung ano ang nawala sa kanila bago nila maintindihan ang halaga nito.<\/p>\n Pagkaalis ng bagong tenant, tahimik na kinuha ni Marites ang huling bag.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza,\u201d sabi niya, halos pabulong. \u201cSalamat sa anim na taon.\u201d<\/p>\n Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n Sa unang pagkakataon sa araw na iyon, nakita kong totoo ang hiya sa mukha niya.<\/p>\n \u201cIngatan mo ang mga anak mo,\u201d sabi ko. \u201cAt sana, sa susunod na may taong tumulong sa inyo, huwag n\u2019yo siyang tratuhing parang kaaway.\u201d<\/p>\n Tumango siya habang umiiyak.<\/p>\n Si Rodel naman, hindi na nagsalita.<\/p>\n Ilang araw matapos silang umalis, nalaman ko mula sa kapitbahay na lumipat nga sila sa mas murang bahay sa Bulacan.<\/p>\n Mura ang upa, oo.<\/p>\n Pero araw-araw, alas-kuwatro pa lang ng umaga, gising na sila para ihatid ang mga bata sa school. Isang tricycle, dalawang jeep, minsan bus pa kapag traffic. Kapag umuulan, basang-basa ang mga bata bago makarating sa gate.<\/p>\n Isang hapon, nakatanggap ako ng message mula kay Marites.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza, pasensya na po sa lahat. Ngayon ko lang po naintindihan kung gaano kalaking tulong ang ginawa n\u2019yo sa amin. Hindi po namin nakita noon kasi nasanay kami. Sana mapatawad n\u2019yo kami.\u201d<\/p>\n Matagal kong tinitigan ang message.<\/p>\n Hindi ako nagalit.<\/p>\n Pero hindi na rin ako bumalik sa dati.<\/p>\n Sumagot ako nang simple.<\/p>\n \u201cPinapatawad ko kayo. Pero hindi na maibabalik ang dati. Sana maging maayos kayo.\u201d<\/p>\n Pagkalipas ng dalawang linggo, naipaayos ko ang unit.<\/p>\n Pinapinturahan ko ang pader. Pinalitan ang sirang floorboards. Ipinagawa ang cabinets. Nilinis nang todo ang kusina. Ang appliances, gumana pa pala nang maayos matapos ipa-service.<\/p>\n Lumipat sina Irene at Paolo kasama ang anak nila.<\/p>\n Sa unang buwan pa lang, nagpadala si Irene ng litrato ng sala. May maliit na halaman sa tabi ng bintana. May malinis na rug. May drawing ang anak nila, pero nakalagay sa frame, hindi sa pader.<\/p>\n \u201cMa\u2019am Liza,\u201d message niya, \u201cthank you for trusting us with your unit. We\u2019ll take good care of it.\u201d<\/p>\n Napangiti ako.<\/p>\n Doon ko naintindihan ang isang bagay.<\/p>\n Hindi pala lahat ng nangungupahan pare-pareho. Hindi rin lahat ng nangangailangan ay dapat pagdudahan.<\/p>\n Pero ang kabutihan, kapag ibinigay sa maling tao, nagiging dahilan para abusuhin ka.<\/p>\n At kapag ibinigay sa tamang tao, nagiging biyaya ito sa magkabilang panig.<\/p>\n Mula noon, natuto na ako.<\/p>\n Hindi masamang tumulong. Hindi masamang magbigay ng konsiderasyon. Hindi masamang magpababa ng presyo kung kaya mo.<\/p>\n Pero kailangan may hangganan.<\/p>\n Dahil ang taong marunong magpasalamat, iingatan ang tulong mo kahit maliit. Mensahe sa mga nagbabasa:<\/strong> Akala ko dati, kapag tinulungan mo ang isang tao nang matagal, matututo siyang tumanaw ng utang na loob.Mali pala ako.May mga taong kapag binigyan mo ng pabor, gagawin nilang karapatan.At… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-72","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions\/74"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/viralvideos168.video\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ang taong mapag-abuso, rereklamo pa kahit ibigay mo na ang halos lahat.<\/p>\n
Huwag mong hayaang maubos ang puso mo sa mga taong hindi marunong kumilala ng kabutihan. Tumulong ka pa rin, magmahal ka pa rin, maging mabuti ka pa rin\u2014pero huwag mong kalimutang protektahan ang sarili mo. Ang tunay na kabutihan ay hindi pagiging martir; ito ay pagtulong nang may dignidad, hangganan, at respeto sa sarili.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"