PART 2:

Katahimikan ang naghari sa buong silid bago muling nagsalita si Elena.

“May 1 po na kasama sa umaga para sa paglalaba, pero sa gabi po… ako lang po ang natitira para magbantay kay Jojo.”

“Ilang buwan mo na itong ginagawa nang mag-isa?” tanong ni Sir Ricardo.

“Halos 1 taon na po, Sir,” mahinang tugon ng babae.

Tumingin si Sir Ricardo sa kisame at napahawak sa kanyang noo.

Naalala niya ang mga buwan na abala siya sa pagpapatakbo ng kanyang 3 malalaking kompanya.

Inakala niya na sapat na ang pagpapadala ng pera at pagkuha ng mga mamahaling yaya.

Hindi niya alam na ang 1 katulong na binabayaran ng maliit na sahod ang siyang natutulog ng 2 oras lamang gabi-gabi para sa kanyang anak.

“May pamilya ka ba sa probinsya?” tanong muli ng bilyonaryo.

“Opo, ang 62 taong gulang na ina ko na paralisado ang kalahating katawan. Lahat po ng sahod ko ay ipinapadala ko para sa kanyang 4 na uri ng gamot.”

“Kaya ba tinatanggap mo ang lahat ng iutos sa iyo ni Teresa kahit lagpas na sa oras?”

Tumango si Elena habang nakatitig sa sahig.

“Simula bukas, 8 oras na lang ang trabaho mo sa isang araw,” deklara ni Sir Ricardo.

“Huwag po, Sir! Kailangan ko po ang trabaho, huwag ninyo po akong alisin sa gabi,” pagmamakaawa ni Elena.

“Magdadagdag ako ng 2 bagong yaya para sa gabi. Magpapahinga ka, utos ko ito.”

Yumuko si Elena at humikbi nang tahimik sa gilid ng kama.

“Patawad po talaga, Sir Ricardo. Hindi ko po sinasadyang makatulog sa inyong silid kanina habang hawak ang mop. Pagod na pagod lang po talaga ang katawan ko.”

Tumayo ang bilyonaryo mula sa kanyang silya.

Lumapit siya kay Elena, yumuko, at ipinatong ang kanyang kamay sa balikat ng umiiyak na utusan.

“Hindi ikaw ang may kasalanan, Elena. Ako ang may pagkukulang bilang ama at amo,” sabi ni Sir Ricardo sa mababang tinig.

“Hinayaan kong pasanin mo ang responsibilidad sa loob ng 1 taon na walang sinumang pumapansin sa iyo.”

Humarap ang bilyonaryo sa pinto kung saan nakatayo si Teresa na nakikinig pala.

“Teresa, pumasok ka,” utos ni Sir Ricardo.

Pumasok ang punong tagapamahala na may dalang mga papel.

“Sir, may mga ulat po ako tungkol sa mga nawawalang kagamitan sa kusina na ibinintang ni Elena nitong nakaraang buwan,” sabi ni Teresa upang ilihis ang usapan.

Tiningnan ni Sir Ricardo ang mga papel na may 3 piraso ng pirma.

“Alam ko ang totoo, Teresa. Nakita ko sa 4 na CCTV camera sa pasilyo kung paano mo inilipat ang mga gamit sa iyong sasakyan,” malamig na sabi ng bilyonaryo.

Nalaglag ang mga papel sa kamay ni Teresa at namutla ang kanyang mukha.

“At ang sahod na para dapat kay Elena para sa overtime? 10,000 pesos kada buwan ang inaprubahan ko ngunit 2,000 lang ang ibinibigay mo sa kanya.”

“Sir, nagkakamali po kayo—”

“Umalis ka na sa mansiyong ito bago ko pa tawagin ang mga awtoridad. May 1 oras ka para iimpake ang mga gamit mo.”

Walang nagawa si Teresa kundi tumalikod at lumabas ng silid nang may kahihiyan.

Nang gabi ring iyon, inilipat si Elena sa 1 malaking silid sa 1st floor na may sariling banyo at malambot na kama.

Sa mga sumunod na 2 linggo, nagbago ang takbo ng buhay sa mansiyon ng mga Valderama.

Madalas nang umuwi si Sir Ricardo nang maaga mula sa opisina upang sabayan ang anak sa hapunan.

Natuto siyang mag-alaga sa bata at hindi na lamang umasa sa mga katulong.

Si Elena naman ay nagkaroon ng sapat na oras para matulog ng 8 oras at bumuti ang kanyang kalusugan.

Pagkalipas ng 1 buwan, ipinatawag ni Sir Ricardo si Elena sa kanyang malawak na opisina.

Pumasok si Elena na may dalang 2 piraso ng baso ng juice para sa amo.

“Maupo ka, Elena,” wika ng bilyonaryo habang may inilalatag na 1 asul na folder.

“Ano po ito, Sir?”

“Iyan ang mga bagong dokumento mula sa aming legal department. Simula ngayon, itataas ko ang sahod mo ng 3 beses.”

Nagulat si Elena at hindi makapaniwala sa narinig.

“At hindi lang iyan. Inilagay kita bilang 2nd legal guardian ni Jojo sa aking huling habilin.”

Napatayo si Elena sa kanyang kinauupuan dahil sa labis na pagkagulat.

“Sir Ricardo, hindi ko po kayang tanggapin iyan. Isa lang po akong simpleng katulong dito.”

“Hindi ka lang katulong, Elena. Ikaw ang nagbigay ng kalinga sa anak ko noong mga panahon na tinalikuran ko ang tungkulin ko bilang magulang.”

Tumingin si Sir Ricardo sa litrato ng kanyang pamilya sa ibabaw ng mesa.

“Kung may mangyari man sa akin sa hinaharap, alam kong ligtas ang anak ko sa piling ng taong tunay na nagmamahal sa kanya.”

Umiyak muli si Elena ngunit sa pagkakataong ito ay dahil sa labis na kagalakan at pasasalamat.

“Maraming salamat po, Sir Ricardo. Hinding-hindi ko po pababayaan si Jojo.”

Yumuko nang malalim si Elena bilang tanda ng kanyang mataas na paggalang.

Nagwakas ang lahat sa isang tahimik at payapang gabi sa mansiyon.

Habang naglalakad si Sir Ricardo sa pasilyo, nakita niya ang silid ng kanyang anak na bukas ang pinto.

Nakahiga si Jojo habang natutulog nang mahimbing, at sa tabi ng kama ay ang bakanteng silya kung saan palaging nagbabantay si Elena.

Napagtanto ng bilyonaryo na ang pinakamalalaking pagbabago sa buhay ay hindi nagmumula sa yaman.

Kundi sa pagkilala sa halaga ng mga taong tahimik na nagsasakripisyo para sa atin.