Siyam na Araw Pa Lang Akong Nanganganak, Mahina at Nasasaktan, Ngunit Inubos Nila ang Pagkaing Nakalaan Para sa Akin… Umiyak Ako at Tumawag sa Aking Kuya, at ang Sumunod na Nangyari ay Pinagsisihan Nila Habambuhay!
Ang pangalan ko ay Clara. Siyam na araw pa lamang ang nakalipas mula nang isilang ko ang aking panganay na anak sa pamamagitan ng cesarean section. Ang bawat kilos ko ay may kaakibat na kirot. Ang pagbangon mula sa kama, ang paglalakad patungo sa banyo, at maging ang pag-ubo ay parang pinupunit ang aking tahi.
Dahil kailangang bumalik agad ng asawa kong si Mark sa trabaho, nagprisinta ang kanyang ina (ang aking biyenan) at ang kanyang nakababatang kapatid na babae (ang aking hipag) na tumira muna sa amin upang “alagaan” daw ako at ang sanggol. Akala ko ay tunay silang nagmamalasakit, ngunit iyon pala ang simula ng aking kalbaryo.
Ang Pagkakaubos ng Aking Lakas at Pag-asa
Isang tanghali, habang nagpapadede ako sa aking umiiyak na anak, nakaramdam ako ng matinding gutom at pagkahilo. Bago umalis si Mark kaninang madaling araw, ipinagluto niya ako ng masustansyang tinolang manok na may maraming malunggay. Mahigpit ang bilin niya sa kanyang ina na initin iyon para sa aking pananghalian upang lumakas ako at dumami ang aking gatas.
Nang makatulog ang aking anak, dahan-dahan akong tumayo, hawak ang aking tahi, at naglakad patungo sa kusina. Inaasahan kong sasalubungin ako ng init ng sabaw na magpapabuti sa aking pakiramdam. Ngunit pagbukas ko ng kaldero, wala itong laman. Maski isang patak ng sabaw o piraso ng manok ay walang natira.
Narinig ko ang tawanan mula sa sala. Sumilip ako at nakita ko ang aking biyenan at hipag na masayang nanonood ng telebisyon, pinaliligiran ng mga balat ng prutas at meryenda na binili ng asawa ko para sana sa akin.
“Ma,” mahinang tawag ko, nanginginig ang boses sa panghihina. “Nasaan po yung tinolang niluto ni Mark para sa akin?”
Lumingon ang aking biyenan, tinaasan ako ng kilay, at sumagot nang walang kagatol-gatol, “Ay, kinain na namin ng hipag mo. Ang sarap kasi ng timpla ng anak ko eh. Magluto ka na lang ng instant noodles dyan o kaya prituhin mo yung tirang itlog kagabi. Mataba ka pa naman, hindi ka mamamatay sa gutom.”
“Pero Ma, kailangan ko po ng masustansyang pagkain para sa gatas ng bata… at sariwa pa ang tahi ko,” pakiusap ko habang nagsisimulang mamuo ang luha sa aking mga mata.
Tumawa lang ang aking hipag. “Ang arte mo naman, Ate. Nanganak din naman si Mama dati pero hindi ganyan kaarte. Kaya mo na ‘yan!”
Ang Tawag na Nagbago sa Lahat
Bumalik ako sa kwarto na umiiyak. Tiningnan ko ang aking inosenteng anak. Gutom na gutom ako, pagod na pagod, at pisikal na nasasaktan. Ang pakiramdam ng kawalan ng kwenta at pagkaawa sa sarili ay lumamon sa akin. Kinuha ko ang aking cellphone. Nanginginig ang mga daliri ko habang hinahanap ang numero ng nag-iisa kong tagapagtanggol—ang aking Kuya Anton.
Si Kuya Anton ay sampung taon ang tanda sa akin. Siya ang tumayong ama ko mula nang maulila kami. Matagumpay siyang negosyante, may matapang na paninindigan, at higit sa lahat, hindi niya kailanman pinayagan na may manakit sa akin.
Nang sagutin niya ang tawag, hindi na ako nakapagsalita. Humagulgol na lang ako.
“Clara? Anong nangyari? Bakit ka umiiyak? May nangyari ba sa bata?” sunod-sunod at nag-aalalang tanong ng aking kuya.
Sa gitna ng pag-iyak, ikinwento ko ang lahat. Ang pagmamalupit ng aking biyenan, ang kawalan ko ng pagkain, ang sakit ng aking tahi, at ang pakiramdam na nag-iisa ako.
Isang malalim at nakakabinging katahimikan ang namayani sa kabilang linya. Nang magsalita si Kuya Anton, malamig at puno ng galit ang kanyang boses. “I-pack mo ang mga gamit mo at ng pamangkin ko. Huwag kang gagalaw dyan. Papunta na ako.”
Ang Pagsisising Hindi Nila Malilimutan
Wala pang isang oras, nakarinig ako ng malalakas na yabag at pagbagsak ng pinto sa sala. Narinig ko ang nagugulat na tili ng aking hipag.
Paglabas ko ng kwarto bitbit ang aking anak at isang maliit na bag, nakita ko si Kuya Anton, kasama ang dalawa niyang tauhan. Ang mukha niya ay parang bagyo na handang manira ng kahit ano.
“Anong ginagawa mo rito?! Bakit ka nanloloob sa pamamahay ng anak ko?!” sigaw ng aking biyenan na halatang natatakot.
Hindi sila pinansin ni Kuya Anton. Dumiretso siya sa akin, kinuha ang bag, at inalalayan ako nang buong pag-iingat. “Halika na, Clara. Uuwi na tayo sa bahay. Hindi ka nararapat sa mga walang pusong tao na ito.”
“Teka! Hindi pwedeng umalis ang asawa ng anak ko nang wala siyang paalam!” pagharang ng biyenan ko.
Hinarap siya ni Kuya Anton. Ang kanyang mga mata ay nag-aapoy sa galit. “Pinasok niyo ang kapatid ko sa pamilya niyo nang maayos, pero tinatrato niyo siyang parang hayop habang nakahandusay siya at nagdurugo. Inubos niyo ang pagkaing magbibigay sana ng buhay sa pamangkin ko.”
Itinuro ni Kuya Anton ang aking biyenan at hipag. “Tandaan niyo ito: Mula sa araw na ito, hinding-hindi niyo na makikita ang kapatid ko at ang apo niyo. At siguraduhin niyong may magandang idadahilan kayo sa asawa niya kapag umuwi siya mamaya at nakitang walang asawa’t anak na sasalubong sa kanya.”
Walang nakapagsalita sa dalawa. Namutla ang aking hipag habang ang biyenan ko ay napaatras sa takot.
Ang Kinahinatnan
Nang umuwi si Mark at natuklasan ang nangyari, nagwala siya sa galit. Hindi niya mapatawad ang kanyang ina at kapatid sa ginawa nilang kalupitan sa akin noong panahong pinakamahina ako. Pinalayas niya sila sa aming bahay nang gabi ring iyon.
Sinubukan ni Mark na suyuin ako at humingi ng tawad nang paulit-ulit. Tinanggap ko siya dahil alam kong wala siyang kasalanan at naging mabuti siyang asawa, ngunit naglagay ako ng isang matigas na kundisyon: Hinding-hindi na makakatapak sa bahay namin ang kanyang ina at kapatid, at hindi nila pwedeng lapitan ang aming anak.
Dahil sa labis na pagmamahal sa amin, sumang-ayon si Mark. Pinutol niya ang suportang pinansyal sa kanila.
Ngayon, nakabawi na ako at malusog na malusog ang aking anak. Samantala, nakakatanggap kami ng mga balita na ang aking biyenan at hipag ay nabubuhay sa matinding kahirapan at labis na pagsisisi. Araw-araw silang umiiyak at nagmamakaawa na makita ang kanilang apo, ngunit ang pinto ay tuluyan nang nagsara para sa kanila. Ang isang kaldero ng sabaw na ipinagdamot nila ay kapalit ng isang buong pamilyang nawala sa kanila habambuhay.