sa harap ng lahat, ibinalik ni lola pilar ang kanyang ipon, ngunit isang resibo sa ilalim ng bag ang biglang nagpabago sa imbestigasyon
bahagi 2 — sa harap ng lahat, ibinalik ni lola pilar ang kanyang ipon, ngunit isang resibo sa ilalim ng bag ang biglang nagpabago sa imbestigasyon
Hindi agad nakapagsalita ang sinuman.
Nakatayo lang ang guwardiya sa gitna ng hallway, hawak ang lumang telang bag ni Lola Pilar.
Sa loob nito ay may mga perang nakatupi nang maayos.
May mga tig-iisang daang piso.
May mga lumang limang daang papel.
May barya pa na nakalagay sa isang maliit na supot.
Alam kong galing iyon sa lata sa ilalim ng kama ni Lola.
Iyon ang perang iniipon niya mula sa pagtitinda ng gulay.
Pambili sana ng yero.
Pambayad sa gamot.
Pang-emergency kapag bumagyo.
Ngayon, dinala niya ang lahat para bayaran ang sampung minutong pagkakaupo sa lobby.
Parang may pumiga sa dibdib ko.
Kinuha ko ang papel mula sa ibabaw ng bag.
Huwag po ninyong tanggalin sa trabaho ang apo ko. Kasalanan ko po ang lahat.
Nanginginig ang sulat-kamay.
May bahid pa ng ulan sa gilid.
“Andie…”
Mahinang bulong ng isang kasamahan ko.
Hindi ako tumingin sa kanya.
Tumingin ako kay Lourdes.
Kanina, galit ang mukha niya.
Ngayon, namutla siya.
Ngunit mabilis din niyang ibinalik ang malamig na ekspresyon.
“Hindi ito lugar para sa drama,” sabi niya.
“Pakialis ang bag.”
Napalingon sa kanya ang buong floor.
Maging ang babaeng mula sa investigation team ay bahagyang kumunot ang noo.
“Drama?” tanong niya.
Tumuwid si Lourdes.
“Ang sinasabi ko lang, hindi dapat maapektuhan ang opisyal na imbestigasyon ng emosyon.”
“Kung may nilabag ang empleyado, dapat panagutan iyon.”
Hindi ako nakatiis.
“Ang lola ko po ba ang tinutukoy ninyong nilabag ang kumpanya?”
Tumingin siya sa akin.
“Hindi kita kinakausap.”
“Pero pangalan ko ang nasa memo.”
“Pera ko ang kinaltas.”
“At lola ko ang pinahiya ninyo sa email.”
Mabilis na lumapit ang Operations Director.
“Andie, tama na.”
Hindi ko siya pinansin.
Apat na taon akong tahimik.
Apat na taon akong sumunod.
Apat na taon kong nilunok ang lahat ng utos na wala namang nakasulat.
Ngayon, nakita ko ang perang iniipon ni Lola para sa bubong na tumutulo.
Wala na akong gustong lunukin.
“Ano po ba talaga ang halaga ng sampung minuto?” tanong ko.
“Magkano ang upuan?”
“Magkano ang aircon?”
“Magkano ang isang tissue?”
“Sabihin ninyo ngayon.”
Natahimik ang paligid.
Lourdes clenched her jaw.
“Hindi presyo ang usapin dito. Disiplina.”
“Kung ganoon, bakit 180,000 piso?”
Wala siyang sagot.
Ang babaeng imbestigador ay tumingin sa akin.
“Ano ang pangalan mo?”
“Andrea Reyes.”
“Ano ang posisyon mo?”
“Office Coordination Officer.”
“May kopya ka ba ng memo at disciplinary report?”
“Opo.”
“Dalhin mo mamaya sa conference room.”
Sumingit agad si Lourdes.
“Ma’am, internal HR matter po iyon.”
“Ibig sabihin, hindi namin maaaring makita?”
“Hindi po sa ganoon—”
“Kung ginamit ang disciplinary action upang takpan ang nawawalang pondo, bahagi iyon ng imbestigasyon.”
Biglang nag-iba ang mukha ni Lourdes.
“Wala pong kinalaman ang kaso niya sa budget discrepancy.”
“Paano mo nasabi?”
“Dahil ako ang gumawa ng report.”
Lalong tumahimik ang hallway.
Ang babae ay dahan-dahang ibinaba ang tablet.
“Ikaw ang gumawa ng report?”
“Opo.”
“At ikaw rin ang nag-apruba ng penalty?”
“Opo.”
“At ikaw rin ang may kontrol sa administrative budget?”
Hindi sumagot si Lourdes.
Sa halip, tumingin siya sa Operations Director.
Parang humihingi ng tulong.
Ngunit umiwas ito ng tingin.
Sa unang pagkakataon, nakita kong nag-iisa siya.
Lumapit sa akin ang guwardiya.
“Ma’am Andie, gusto ko rin pong sabihin…”
Huminto siya.
Tumingin muna kay Lourdes.
“Sabihin mo,” utos ng investigator.
“May binigay po si Lola Pilar sa akin bago siya bumaba.”
Inabot niya ang isang gusot na sobre.
“Akala ko po pera lang ang laman ng bag.”
“Pero sabi niya, ibigay ko raw ito kay Ma’am Andie kapag hindi siya pinayagang umakyat.”
Kinuha ko ang sobre.
Walang pangalan sa harap.
Binuksan ko ito.
Isang photocopy ng resibo ang laman.
Hindi ko agad naunawaan.
Nakalagay roon ang pangalan ng kumpanya.
May halaga itong 96,500 piso.
Para sa “executive guest accommodation and emergency hospitality supplies.”
Petsa: Biyernes.
Parehong araw na dumating si Lola.
Tiningnan ko ang oras.
4:52 ng hapon.
Dalawampu’t anim na minuto bago makita sa camera ang lola ko sa lobby.
“Bakit hawak ito ng lola mo?” tanong ng investigator.
Umiling ako.
“Hindi ko alam.”
Lumingon ako sa guwardiya.
“Saan niya ito nakuha?”
“Napulot daw po niya sa labas ng service elevator.”
Parang biglang nawala ang hangin sa paligid.
Sa ibaba ng resibo ay may pirma.
Malabo.
Ngunit kilala ko iyon.
Ilang daang beses ko nang nakita ang pirma sa purchase requests.
Pirma iyon ni Lourdes Villanueva.
At may isa pang mas nakakatakot na detalye.
Ang supplier na nakalagay sa resibo ay LV Prime Hospitality Services.
LV.
Lourdes Villanueva.
Naramdaman kong nanlamig ang mga daliri ko.
Kinuha ng investigator ang resibo.
Tinitigan niya iyon nang matagal.
Pagkatapos, tinanong niya si Lourdes:
“May kaugnayan ka ba sa supplier na ito?”
“Wala.”
Napakabilis ng sagot.
Masyadong mabilis.
“Sigurado ka?”
“Opo.”
Binuksan ng isa pang imbestigador ang laptop niya.
Mabilis niyang tinipa ang pangalan ng supplier.
Pagkalipas ng ilang segundo, tumigil ang mga daliri niya.
“Ma’am,” sabi niya.
“Registered owner: Luis Villanueva.”
Dahan-dahang lumingon ang lahat kay Lourdes.
“Anak mo ba si Luis Villanueva?” tanong ng babae.
Hindi sumagot si Lourdes.
Biglang bumukas ang elevator.
Dalawang security officer ang lumabas.
Kasama nila si Lola Pilar.
Basang-basa ang laylayan ng damit niya.
Halatang hingal sa pag-akyat.
Nang makita niya ako, agad siyang lumapit.
“Andie, huwag kang makipagtalo.”
Hinawakan niya ang kamay ko.
“Uwi na tayo.”
“Bayad na ni Lola ang nagamit.”
“Wala ka nang kasalanan.”
Hindi ko napigilang maiyak.
“Lola, wala kang kailangang bayaran.”
Ngunit bago ko siya mayakap, nakita ni Lola ang resibo sa kamay ng investigator.
Biglang nawala ang kulay sa mukha niya.
“Bakit nandiyan iyan?” bulong niya.
Napalingon ako sa kanya.
“Lola?”
Mahigpit niyang hinawakan ang braso ko.
“Andie, umalis na tayo.”
“Ngayon na.”
“Bakit?”
Hindi siya sumagot.
Tumingin siya kay Lourdes.
At sa mukha ni Lola, nakita ko ang takot na hindi ko pa kailanman nakita.
Hindi takot para sa sarili niya.
Takot para sa akin.
Lumapit ang investigator.
“Aling Pilar, may alam po ba kayo tungkol sa resibong ito?”
Umiling si Lola.
Ngunit huli na.
Nakita naming lahat ang panginginig ng kamay niya.
Tumingin si Lourdes kay Lola Pilar.
At ngumiti.
Hindi iyon ngiti ng taong nahuli.
Ngiti iyon ng taong may hawak na mas malaking lihim.
Pagkatapos, marahan niyang sinabi:
“Aling Pilar, hindi mo pa pala nasasabi sa apo mo kung sino talaga ang nagdala sa iyo rito noong Biyernes?”
Nanigas ang katawan ni Lola.
At bago pa ako makapagtanong, inilabas ni Lourdes ang cellphone niya.
Pinindot niya ang isang video.
Sa screen, malinaw na makikita si Lola Pilar sa parking basement.
Hindi siya nag-iisa.
May kasama siyang lalaking matagal ko nang pinaniniwalaang patay na.