Ako si Arthur. Limang taon akong nagtiis sa init ng disyerto sa Saudi Arabia bilang Heavy Equipment Operator. Araw-araw, labing-dalawang oras na trabaho nang walang day-off, lahat para sa asawa kong si Maya at anak naming si Leo na noo’y sanggol pa lamang nang umalis ako. Dahil walang bank account si Maya noon, napagkasunduan namin na sa account ng nanay ko, si Aling Rosa, ko ipadala ang lahat ng sahod ko. Sabi niya, siya na raw ang bahala sa mag-ina ko at sa pagpapatayo ng pangarap naming bahay.
Tiwala ako nang lubusan. Tuwing tatawag ako, laging sinasabi ni Nanay at ng kapatid kong si Belinda na maayos naman ang kalagayan nina Maya. Minsan lang makausap si Maya dahil palaging “sira” raw ang cellphone niya o “tulog” na. Kapag nakakausap ko siya, tahimik lang siya at sinasabing “Okay lang kami, Hon. Mag-ingat ka diyan.” Hindi ko alam na may itinatago palang matinding sakit at luha ang asawa ko.
Pagkatapos ng limang taon, natapos ang kontrata ko. Nakapagpatayo na raw ng malaking mansyon ayon sa mga pictures na ipinapadala ng nanay ko. Napagpasyahan kong umuwi nang walang pasabi—gusto kong i-surprise ang pamilya ko, lalo na ang mag-ina ko.
Pagdating ko sa bayan, sumakay ako ng tricycle papunta sa address ng bago naming bahay. Nang makarating ako, napanganga ako. Napakalaki ng tatlong palapag na mansyon, may magarang gate, at naka-park ang bagong SUV sa harap. Gabi na noon at dinig na dinig mula sa labas ang malakas na tugtog at tawanan. May malaking party sa loob. Akala ko, nagdiriwang sila ng kaarawan ni Belinda.
Ayaw kong masira ang surprise kaya umikot ako sa gilid ng bakod papunta sa likod-bahay. Nakabukas ang maliit na gate. Pagpasok ko, natigilan ako sa nakita ko.
Sa pinakadulo ng malawak na bakuran, malayo sa nagliliwanag na mansyon, may maliit na barong-barong na gawa sa pinagtagpi-tagping yero at lumang kahoy. Walang kuryente, tanging maliit na kandila lang ang nagbibigay liwanag.
Sa labas nito, may isang payat na babae na nakatalikod, suot ang kupas at butas-butas na duster. Nagluluto siya ng instant noodles gamit ang pinulot na kahoy bilang panggatong. Sa tabi niya, nakaupo sa lumang balde ang isang batang lalaki—gusgusin, walang tsinelas, at kitang-kita ang buto sa sobrang kapayatan.
“Ma, gutom na po ako… pwede po ba tayong humingi ng manok doon sa party ni Lola?” mahinang tanong ng bata.
“Shhh… bawal tayo doon, Leo. Magagalit ang Lola at Tita Belinda mo. Hayaan mo na, malapit nang maluto ‘tong noodles natin,” sagot ng babae habang humihikbi.
Nanlamig ang buong katawan ko. Pamilyar na pamilyar ang boses na iyon.
Nabitiwan ko ang dala kong maleta. BLAG.
Lumingon ang babae. Nanlaki ang mga mata niya.
“A-Arthur…?” Si Maya. Ang asawa ko. Ang babaeng iniwan ko na malusog at masayahin, ngayon ay payat, pagod, at mistulang pulubi. At ang bata… si Leo, ang anak ko.
Tumakbo ako palapit at niyakap sila nang mahigpit. Halos madurog ang puso ko nang maramdaman ang mga buto ng asawa at anak ko sa sobrang kapayatan.
“Maya… anong nangyari sa inyo? Bakit kayo nandito sa labas? Nasaan ang mga damit niyo? Bakit hindi kayo nakatira sa loob?!” sunod-sunod kong tanong habang humahagulgol.
Umiiyak na nagpaliwanag si Maya. Pagkaalis ko raw, kinuha ng nanay ko ang lahat ng pera. Nang matapos ang bahay, pinalayas nila ang mag-ina ko at ginawa si Maya na katulong sa loob ng mansyon. Ang binibigay lang nilang pagkain ay tira-tira o instant noodles. Tinakot nila si Maya na kapag nagsumbong, sasabihin daw nila sa akin na may kinakasama siya at ipapadala ako sa kulungan sa Saudi. Tiniis na lang niya lahat para sa anak namin.
Kumulo ang dugo ko. Sa loob ng limang taon, nagpakahirap ako sa disyerto para sa kanila. ‘Yun pala, ginutom at inapi ng sarili kong pamilya ang mag-ina ko gamit ang perang pinaghirapan ko.
Tumayo ako, puno ng galit at determinasyon. “Dito lang kayo, Maya. Kukunin ko ang hustisya para sa inyo.”
Iniwan ko sila saglit at naglakad papasok sa mansyon. Pagpasok ko sa sala, napakaganda ng loob—puno ng bisita, inuman, at buffet table na punong-puno ng masasarap na pagkain.
Sa gitna, nakaupo ang nanay ko na suot ang mamahaling alahas, at sa tabi niya si Belinda na nagyayabang sa mga kaibigan.
“Kaya nga sabi ko, swerte talaga ako. Lahat ng pera ni Arthur, sa akin pinapadala! Ako ang reyna dito!” malakas na sabi ni Nanay.
“At ‘yung asawa niyang hampaslupa? Ayun, katulong lang natin sa likod!” tumatawang dagdag ni Belinda.
Hindi ko na napigilan ang sarili ko…

ANG PAGTATAPOS

Nanahimik ang buong paligid nang marinig ang malakas na pagbagsak ng pinto. Nanlaki ang mga mata ni Aling Rosa at Belinda nang makita nila akong nakatayo sa gitna ng sala—marumi ang suot, pagod, pero nag-aapoy ang mga mata sa galit.

“A-Arthur?! Anak, bakit hindi ka nagsabi na uuwi ka?” nauutal na tanong ni Nanay habang pilit na itinatago ang suot niyang makikinang na singsing.

Hindi ko siya sinagot. Lumapit ako sa buffet table at sa isang iglap, buong lakas ko itong itinaob. Nagliparan ang mga mamahaling pagkain sa sahig habang nagtitilian ang mga bisita.

“Arthur! Ano ba?! Nakakahiya sa mga bisita!” sigaw ni Belinda.

“Nakakahiya?!” bulyaw ko sa kanila. “Mas nakakahiya kayo! Habang nagpapakasasa kayo sa lechon at alak gamit ang dugo’t pawis ko, ang asawa at anak ko naghahati sa isang pirasong noodles sa likod ng bahay niyo!”

Kinaladkad ko sila palabas ng mansyon hanggang sa barong-barong sa likuran. Doon, nakita ng lahat ng mga bisita ang kalunos-lunos na kalagayan nina Maya at Leo. Napayuko ang mga kaibigan ni Belinda sa sobrang awa at hiya.

“Ito ba ang sinasabi niyo na maayos ang kalagayan nila? Ito ba ang pangarap na bahay na itinayo ko?!” sigaw ko habang yakap si Leo na nanginginig sa takot.

Walang nakaimik si Nanay. Sinubukan pa niyang humawak sa braso ko, “Anak, para sa kinabukasan niyo rin naman ‘to…”

“Wala kayong kinabukasan dito,” malamig kong sabi.

Kinabukasan, hindi ako nag-atubili. Gamit ang tulong ng isang kaibigang abogado, napatunayan kong sa akin nakapangalan ang lupa kung saan itinayo ang mansyon. Binigyan ko sila ng dalawang oras para kunin ang lahat ng gamit nila.

“Arthur, anak mo ako! Saan kami pupunta?” iyak ni Belinda.

“Pumunta kayo kung saan niyo gusto. Ibebenta ko ang mansyong ito at ang SUV na binili niyo. Lahat ng perang matitira, ilalagay ko sa trust fund ni Leo at gagamitin ko para ipagamot ang asawa ko na pinabayaan niyo,” mariin kong sagot.

Pinalayas ko sila nang walang itinira kahit isang kusing ng perang galing sa Saudi. Nakita ko silang naglalakad palayo, dala ang iilang pirasong damit, habang ang mga dating “kaibigan” nila ay wala man lang tumulong dahil sa pandidiri sa ginawa nila.

Dinala ko sina Maya at Leo sa isang maayos na hotel bago kami lumipat sa isang payapang subdivision. Habang pinapanood ko silang kumakain ng masustansyang pagkain at nakangiti sa isa’t isa, doon ko naramdaman ang tunay na tagumpay.