PART 2:

Nang marinig ko ang mga salitang iyon mula kay Aling Bebang, naramdaman ko ang biglang paninikip ng aking dibdib at parang gumuho ang aking mundo.

Bawat detalye na lumalabas sa bibig ng matandang kapitbahay ay parang isang matalim na bagay na sumasaksak sa aking puso.

“Noong unang taon ninyo sa abroad, si Rudy ang nagprisinta na sa kanyang bank account idaan ang lahat ng padala ninyong pera,” patuloy ni Aling Bebang.

“Nagsabi siya na mas ligtas daw kung siya ang hahawak dahil matanda na ang nanay ninyo at walang alam sa mga transaksyon sa bangko.”

“Nagtiwala kayo dahil kapatid siya ng inyong yumaong ama, at nagtiwala rin si Aling Flor dahil wala siyang ibang matakbuhan.”

Sumigaw si Miggy sa matinding galit habang nakakuyom ang kanyang 2 kamao. “Pero paano nangyari iyon? Tuwing tumatawag kami sa video call ay maayos ang hitsura ni Inay!”

Umiyak nang malakas si Aling Bebang at itinuro si Inay Florencia na kasalukuyang hinahaplos ni Mela ang tuyong mukha.

“Dahil bago ang itinakdang oras ng video call ninyo buwan-buwan, pumupunta si Rudy rito gamit ang kanyang kotse at pinipilit si Aling Flor na sumama.”

“Dinadala niya si Aling Flor sa kanyang malaking bahay, pinapasuot ng magandang damit, at tinatakot na kapag nagsabi ng totoo ay hindi na kayo pakakausapin.”

“Tinatakot niya ang nanay ninyo na sisirain niya ang inyong mga trabaho sa Dubai at Canada kapag nagsumbong ito sa inyo.”

Humarap ako kay Inay Florencia na may mga luha sa aking mga mata. “Inay, totoong po ba ang lahat ng ito? Bakit po ninyo tiniis ang 5 taon ng gutom?”

Tumango si Inay nang napakahina habang ang mga luha ay patuloy na umaagos sa kanyang kulubot na mga pisngi.

“Ayokong mag-alala kayo habang nagtatrabaho kayo sa malayong lugar, mga anak,” mahina at nanginginig na sagot ng aming ina.

“Mas mahalaga sa akin ang inyong mga pangarap at ang inyong kinabukasan, kahit na ako ang magtiis dito sa gutom at kawalan.”

 

 

Hindi ko na napigilan ang aking sarili at napahagulgol ako sa sahig ng barong-barong habang yakap ang malamig na mga paa ng aking ina.

Naisip ko ang lahat ng mga araw na nagpapakasasa kami sa masasarap na pagkain sa Dubai habang ang aming ina ay natutulog na walang laman ang sikmura.

Umalis si Miggy sa loob ng barong-barong at sumigaw. “Hahanapin ko ang walang hiyang si Rudy ngayon din! Pagbabayarin ko siya!”

“Sandali lang, Miggy!” pigil ko sa aking kapatid. “Tumawag muna tayo ng 1 ambulansya upang madala si Inay sa pinakamalapit na ospital.”

Pagkalipas ng 20 minuto, dumating ang ambulansya at mabilis na isinakay si Inay Florencia upang mabigyan ng paunang lunas.

Sa loob ng sasakyan habang patungo sa ospital, mahigpit kong hawak ang kamay ng aking ina habang nakakabit sa kanya ang 1 botelya ng suwero.

Pagdating sa emergency room, hinarap kami ng 1 resident doctor na may seryoso at nag-aalalang mukha.

“Masyadong kritikal ang kondisyon ng inyong ina dahil sa matinding malnutrition at dehydration sa loob ng mahabang panahon,” pahayag ng doktor.

“Kung nahuli kayo ng kahit 2 araw pa, baka tuluyan nang bumigay ang kanyang mga organ at hindi na namin siya naisalba.”

Inilabas ko ang aking credit card at ibinigay sa billing counter. “Gawin ninyo ang lahat ng medikal na pamamaraan, iligtas ninyo ang aming ina, kahit magkano ang magastos.”

Habang sumasailalim sa mga pagsusuri si Inay, umupo kaming 3 magkakapatid sa waiting area ng ospital nang walang kahit isang salitang binibigkas.

Lahat kami ay nakararamdam ng matinding sisi, kahihiyan, at galit sa aming mga sarili dahil sa labis na pagtitiwala sa maling tao.

“Ako ang may kasalanan ng lahat ng ito,” umiiyak na sabi ni Mela habang nakasubsob ang mukha sa kanyang mga palad.

“Ako ang nagmungkahi 5 taon na ang nakalipas na kay Tiyo Rudy na lang ipadala ang pera para hindi na mapagod si Inay sa pagpila sa remittance center.”

“Hindi ikaw ang dapat sisihin, Mela,” sagot ko sa kanya. “Ako ang panganay na kapatid, ako ang dapat na nag-imbestiga at nagpadala ng ibang tao upang tingnan ang kalagayan ni Inay.”

“Walang saysay ang pagsisihan ang nakaraan ngayon,” madiing sabi ni Miggy habang nakatitig sa pader. “Ang dapat nating gawin ay ang singilin ang taong gumawa nito sa ating ina.”

Kinabukasan, nang masigurado naming ligtas na ang lagay ni Inay sa ICU, nagtungo kaming 3 magkakapatid sa 1 sikat na subdivision sa Marikina.

Kasama namin ang 2 pulis mula sa lokal na istasyon at si Aling Bebang na magsisilbing pangunahing testigo sa kaso.

Pagdating namin sa tapat ng Blk 4 Lot 12, nanikip ang aking dibdib nang makita ko ang isang 2-story na sementadong bahay na may malaking gate na bakal.

May nakapark pa na 1 bagong SUV sa loob ng garahe na alam kong galing lahat sa perang ipinapadala namin buwan-buwan mula sa Dubai.

Kumatok ako nang malakas sa gate ng 3 beses hanggang sa lumabas si Rudy na nakasuot pa ng mamahaling damit at may hawak na 1 baso ng kape.

“Rafa! Mela! Miggy! Bakit hindi kayo nagsabi na dumating na pala kayo mula sa abroad?” nakangiting salubong ni Rudy habang binubuksan ang pinto.

Hindi na nagpalubay-lubay si Miggy, mabilis siyang humakbang pautos at sinuntok si Rudy sa mukha ng 1 malakas na beses.

Bumagsak si Rudy sa semento ng kanyang garahe habang tumatalsik ang baso ng kape at humawak siya sa kanyang umdudugong labi.

“Nasaan ang 3,000,000 piso na ipinadala namin para kay Inay?!” galit na sigaw ni Miggy habang pilit na kinakawalan ang kanyang sarili mula sa pagpigil ng 1 pulis.

“Anong pinagsasabi ninyo? Nagbibigay naman ako ng sapat na allowance kay Flor buwan-buwan!” pagsisinungaling pa rin ni Rudy habang nakahiga sa lupa.

“Sinungaling ka! Isang lata ng sardinas at panis na tinapay lang ang nakita namin sa barong-barong ni Inay!” sigaw naman ni Mela na naiiyak sa galit.

Biglang lumabas mula sa loob ng malaking bahay ang asawa ni Rudy na si Tita Nora na kasalukuyang umiiyak at nanginginig ang buong katawan.

“Tama na, Rudy! Huwag ka nang magsinungaling dahil hindi ko na kaya ang bigat ng kasalanang ito!” sigaw ni Tita Nora habang ipinapakita ang 1 bank passbook sa amin.

Ibinigay ni Tita Nora ang passbook sa akin at doon ko nakita ang lahat ng mga remittance transaction na pumasok sa pangalan ni Rudy sa loob ng 5 taon.

“Kinuha niya ang lahat ng pera ng mga pamangkin ko upang ipatalo sa sugal sa casino at ibili ng mga luho,” pag-amin ni Tita Nora habang nakayuko.

“Tinangka ko siyang pigilan noong 2 taon na ang nakalipas ngunit binubugbog niya ako at tinatakot na palalayasin kapag nagsumbong ako sa inyo.”

Tiningnan ko si Rudy na ngayon ay pinaliligiran na ng 2 pulis upang piringan ang kanyang mga kamay ng posas.

“Limang taon mong pinahirapan ang kapatid ng tatay ko habang ikaw ay nagpapakasasa sa karangyaan gamit ang aming pawis!” sabi ko sa kanya sa harap ng mga kapitbahay na nanonood.

Lumuhod si Rudy sa harap ko habang umiiyak. “Patawarin mo ako, Rafa! Babayaran ko ang lahat ng pera ninyo, bigyan ninyo lang ako ng kaunting panahon!”

“Hindi sapat ang pera mo para mabayaran ang 5 taon na muntik nang pumatay sa ina namin,” malamig na sagot ko sa kanya. “Sa kulungan mo na ipaliwanag ang lahat ng iyan.”

Isinakay ng mga pulis si Rudy sa kanilang patrol car upang dalhin sa presinto at tuluyang sampahan ng kasong Estafa at Grave Abuse of Confidence.

Habang nagaganap ang pag-aresto, bumalik agad kaming magkakapatid sa ospital upang bantayan ang paggaling ng aming ina.

Sa loob ng sumunod na 7 araw, unt-unting bumalik ang lakas ni Inay Florencia dahil sa tuloy-tuloy na gamot at masustansyang pagkain.

Isang gabi, habang sinusubuan ni Mela ng mainit na sopas si Inay, dahan-dahan siyang humawak sa aking kamay at nagsalita.

“Mga anak, huwag na kayong magtanim ng galit kay Rudy, ang mahalaga sa akin ngayon ay magkakasama na tayong muli,” mahinahong sabi ni Inay.

“Hindi po pwedeng ganoon lang kadali iyon, Inay,” sagot ko habang hinahaplos ang kanyang puting buhok. “Kailangang magkaroon ng hustisya ang lahat ng ginawa niya sa inyo.”

Matapos ang 2 linggo, tuluyan nang nakalabas ng ospital si Inay Florencia at hindi na namin siya pinayagang bumalik sa eskinita.

Dahil sa tulong ng aming abogado, naitatag namin ang karapatan sa lahat ng ari-arian ni Rudy bilang kabayaran sa 3,000,000 piso na kanyang ninakaw.

Nakuha namin ang pemisong legal upang ilipat ang titulo ng 2-story na bahay sa pangalan ng aming ina bilang danyos perwisyo.

Inayos naming magkakapatid ang malaking bahay, tinanggal ang lahat ng lumang kagamitan ni Rudy, at pinalitan ito ng mga bagong muwebles at mga larawan ng aming pamilya.

Unang gabi namin sa bagong bahay, nagluto kami ng 4 na magkakaibang putahe at sabay-sabay kaming kumain sa iisang malaking mesa.

“Inay, hinding-hindi na po kami aalis muli upang magtrabaho sa ibang bansa,” pahayag ni Miggy habang nilalagyan ng ulam ang pinggan ng ina.

“Nai-file ko na ang aking resignation letter sa aking kumpanya sa Dubai ngayon pamilya,” dagdag ko naman upang mapanatag ang kanyang loob.

“Ako rin ay hindi na babalik sa aking pinagtatrabahuhan upang masiguro kong may mag-aalaga sa inyo araw-araw rito,” sabi rin ni Mela habang nakangiti.

Isang napakatamis na ngiti ang lumabas sa mga labi ni Inay Florencia na matagal na naming hindi nakikita sa loob ng maraming taon.

“Salamat sa Panginoon dahil binalik niya sa akin ang aking mga anak bago man lang matapos ang aking buhay,” bulong ni Inay habang nagdarasal.

Lumipas ang 6 na buwan at nagdesisyon kaming magkakapatid na magtayo ng 1 maliit na trucking business gamit ang aming natitirang ipon.

Hindi man ito kasinglaki ng kinikita namin sa Dubai, sapat naman ito upang matustusan ang aming pang-araw-araw na pangangailangan at medikal na gastusin ni Inay.

Kasabay nito, naglalaan kami ng 2 araw linggo-linggo upang tumulong sa mga kapwa namin OFW na nagpapadala ng pera sa kanilang pamilya.

Tinuturuan namin sila kung paano gumawa ng mga tamang paraan upang masiguradong ang kanilang pinaghirapan ay direktang napupunta sa kanilang mga magulang at anak.

Ayaw na naming magkaroon pa ng isa pang Inay Florencia na magtitiis sa gutom habang ang mga anak ay nag-aakalang milyonaryo na sila sa Pilipinas.

Isang gabi habang nagkakape kaming 4 sa malawak na sala, biglang nagtanong si Inay sa aming tatlo.

“Mga anak, alam ba ninyo kung ano ang pinakamasakit na bahagi noong mga panahong nakahiga ako sa banig sa barong-barong?” tanong niya.

Tumingin kaming magkakapatid sa kanya nang may pag-aalala. “Ang matinding gutom po ba o ang lamig ng gabi, Inay?” tanong ni Mela.

“Hindi ang gutom o ang lamig ng panahon,” sagot ni Inay habang nakatingin sa aming mga mata. “Kundi ang takot na baka nakalimutan at iniwan na ninyo ako tuluyan.”

Naiyak kaming 3 magkakapatid at sabay-sabay naming niyakap si Inay Florencia nang napakahigpit sa loob ng 2 minuto.

“Hinding-hindi po namin kayo iiwan muli, naligaw lang po kami ng landas dahil sa akalang pera lang ang sapat para sa inyo,” bulong ko sa kanya.

Doon ko tuluyang naunawaan ang pinakamahalagang aral na hindi kayang ituro ng kahit anong mataas na posisyon o sahod sa ibang bansa.

Ang tunay na tagumpay ng isang anak ay hindi nasusukat sa dami ng dolyar na naipapadala mo sa iyong pamilya buwan-buwan.

Nasusukat ito sa oras, sa atensyon, at sa personal mong presensya sa tabi ng mga taong nagpalaki at nagmahal sa iyo mula noong bata ka pa.

Dahil kung huli ka nang darating upang magising sa katotohanan, baka isang barong-barong at isang malamig na katawan na lamang ang iyong madait.