PINARA NG LADY ENFORCER ANG ITIM NA SUV SA COMMONWEALTH, AKALA NG LAHAT VIOLATION LANG ANG HAHARAPIN NIYA, PERO NANG BUKSAN ANG PINTO, ISANG BUHAY ANG NASA KAMAY NIYA AT ISANG PANGARAP ANG MULING NABUHAY
Akala ng lahat, ordinaryong traffic violation lang iyon.
Isang itim na SUV ang biglang nag-counterflow sa gitna ng nagbabagang init ng Commonwealth Avenue sa Quezon City.
Hinipan ito ng isang lady traffic enforcer, humarang siya sa kalsada, at handa na sanang tiketan ang drayber.
Pero nang bumaba ang bintana ng sasakyan, hindi plaka, lisensya, o violation ang unang nakita niya.
Kundi isang babaeng nasa likod, umiiyak sa sakit, hawak ang tiyan, at paulit-ulit na sumisigaw:
“Hindi ko na kaya… lalabas na siya!”
Si Marissa Dela Peña, trenta’y sais anyos, ay kilala sa kahabaan ng Commonwealth bilang isa sa pinakamatitiyagang traffic enforcer sa lugar. Sa ilalim man ng tirik na araw, malakas na ulan, o makapal na usok ng mga bus at jeep, hindi siya umaalis sa puwesto hangga’t hindi tapos ang tungkulin.
Hindi siya mayaman. Hindi rin mataas ang sahod niya. Pero ipinagmamalaki niya ang malinis na pangalan.
“Mas mahirap maging tapat kapag gipit,” madalas niyang sabihin sa sarili. “Pero mas mahirap matulog kapag alam mong may niloko ka.”
Noong umagang iyon, halos kumikislap ang aspalto sa sobrang init. Pawis na pawis na si Marissa habang hawak ang pito at winawagayway ang kamay upang paandarin ang mga sasakyan.
Biglang may sumingit na itim na SUV mula sa maling linya. Mabilis ito, parang walang pakialam sa ibang motorista. Halos masagi nito ang isang motorsiklo at muntik pang bumangga sa gilid ng bus.
“Hoy! Tumabi ka!” sigaw ng isang jeepney driver.
Agad hinipan ni Marissa ang kanyang pito. Mahaba, matinis, at puno ng awtoridad.
“Sir! Itabi ang sasakyan!”
Pilit na huminto ang SUV sa gilid. Lumapit si Marissa na seryoso ang mukha. Handa na siyang humingi ng lisensya at ipaliwanag ang violation.
Bumaba ang bintana.
Bumungad sa kanya ang isang lalaking halos hindi makahinga sa nerbiyos. Nakasuot ito ng mamahaling polo, pero gusot na gusot na. Nanginginig ang kamay sa manibela. Basa ng pawis ang noo.
“Ma’am, please,” hingal niyang sabi. “Huwag niyo muna kaming tiketan. Tulungan niyo kami. Manganganak na ang asawa ko.”
Napakurap si Marissa.
“Sir, ano?”
Bago pa makasagot ang lalaki, isang malakas na sigaw ang nanggaling sa likuran ng SUV.
“Aldrin! Hindi ko na kaya!”
Sumilip si Marissa sa loob.
Sa back seat, naroon ang isang babaeng maputla, pawis na pawis, at nanginginig habang nakakapit sa upuan. Nakapatong sa kanyang balikat ang isang manipis na kumot. Halatang hirap na hirap, at bawat hinga niya ay may kasamang panginginig.
“Ilang minuto na siyang ganito?” mabilis na tanong ni Marissa.
“Halos dalawampung minuto na po,” sagot ng lalaki. “Papunta kami sa ospital, pero sobrang traffic. Pumutok na ang panubigan niya. Hindi na kami makausad.”
Kinuha agad ni Marissa ang radyo sa kanyang balikat.
“Base, base, this is Enforcer Dela Peña. Emergency maternity case sa northbound lane ng Commonwealth, malapit sa Litex. Requesting ambulance and medical assistance immediately.”
Ilang segundo ang lumipas bago sumagot ang radyo.
“Dela Peña, lahat ng available rescue unit naka-deploy sa multi-vehicle collision sa Tandang Sora. Estimated arrival, forty-five minutes or more.”
Nanigas ang panga ni Marissa.
Forty-five minutes.
Tumingin siya sa babae sa loob ng SUV. Muling sumigaw ito, mas mahina pero mas desperado.
“Please… tulungan niyo ako…”
May kung anong kumirot sa dibdib ni Marissa.
Biglang bumalik sa isip niya ang lumang classroom sa maliit na kolehiyo sa Caloocan. Ang puting uniporme. Ang notebook na puno ng notes. Ang pangarap niyang maging midwife.
Third-year midwifery student siya noon. Isa siya sa pinakamahusay sa klase. Pero nang ma-stroke ang kanyang ina at mabaon sila sa utang, tumigil siya sa pag-aaral. Nagtrabaho siya kung saan-saan hanggang napunta sa traffic enforcement.
Akala niya, matagal nang natabunan ang pangarap na iyon.
Pero sa sandaling iyon, sa gitna ng ingay ng mga bus, busina, reklamo ng motorista, at init ng araw, naramdaman niyang hindi pala iyon nawala.
Naghintay lang.
Huminga nang malalim si Marissa.
“Sir Aldrin, makinig po kayo sa akin,” kalmadong sabi niya. “Itabi niyo nang maayos ang sasakyan. I-hazard niyo. Kailangan ko ng malinis na tuwalya, alcohol, bottled water, at kahit anong malinis na tela.”
“Ma’am… kayo po ba—”
“Wala na tayong oras,” putol ni Marissa. “Ako na ang tutulong sa asawa niyo hanggang dumating ang rescue.”
Natulala ang lalaki. Pati ilang motorista na nakamasid ay hindi makapaniwala.
“Enforcer ka lang, ah!” sigaw ng isang lalaking nasa motorsiklo. “Baka mapahamak ‘yan!”
Hindi pinansin ni Marissa.
Binuksan niya ang likod ng SUV at yumuko sa tabi ng babaeng nanganganak.
“Ma’am, ako si Marissa,” malumanay niyang sabi. “Tingin ka lang sa akin. Huwag kang matakot. Huminga tayo nang sabay.”
“Hindi ko na kaya…” hikbi ng babae.
“Kaya mo. Hindi ka nag-iisa.”
Tinanggal ni Marissa ang kanyang sumbrero, inilapag sa upuan, at maingat na inayos ang kumot upang manatiling disente at protektado ang pasyente. Inutusan niya si Aldrin na tumayo sa gilid para harangan ang tingin ng mga usisero.
“Walang kukuha ng video!” mariing sigaw ni Marissa sa mga nakapaligid. “Emergency ito. Respeto sa pasyente!”
Unti-unting tumahimik ang mga tao.
Isang jeepney driver ang nag-abot ng dagdag na malinis na tubig. Isang tindera sa bangketa ang nagbigay ng bagong bimpo. May isang motor rider na tumulong magbantay sa paligid.
Sa loob ng SUV, lalong bumilis ang paghinga ng babae.
“Ate… parang lalabas na…” umiiyak niyang sabi.
Hinawakan ni Marissa ang kamay niya.
“Anong pangalan mo?”
“Clarisse…”
“Clarisse, makinig ka sa boses ko. Kapag sinabi kong hinga, hinga. Kapag sinabi kong pahinga, pahinga. Nandito ako.”
Muling napasigaw si Clarisse. Napahawak sa bubong ng sasakyan si Aldrin, nanginginig ang buong katawan.
“Marissa, please,” halos pabulong niyang sabi. “Iligtas mo sila.”
Tumulo ang pawis sa mukha ni Marissa, pero hindi nanginig ang kanyang kamay.
“Isang malalim na hinga, Clarisse. Isa pa. Kaya mo ‘yan.”
Biglang nanahimik ang babae nang ilang segundo.
Pagkatapos, isang sigaw ang bumiyak sa mainit na hangin ng Commonwealth.
Napahinto ang mga busina. Napatingin ang mga tao. Parang tumigil ang buong kalsada.
Yumuko si Marissa, nanlaki ang kanyang mga mata, at napabulong:
“Diyos ko…”
Hinawakan ni Aldrin ang pinto ng SUV.
“Ano? Ano’ng nangyari?”
Hindi agad sumagot si Marissa.
Sa loob ng sasakyan, bumigat ang katahimikan.
At sa unang pagkakataon, nakita ng lahat na kahit ang matapang na lady enforcer ay biglang namutla.
…
Hindi agad nakapagsalita si Marissa.
Sa loob ng ilang segundo, ang dating maingay na Commonwealth Avenue ay tila nalunod sa katahimikan. Ang mga busina, sigawan, at reklamo ng mga motorista ay nawala sa pandinig niya.
Ang naririnig lang niya ay ang mabilis na paghinga ni Clarisse, ang nanginginig na boses ni Aldrin, at ang tibok ng sarili niyang puso.
“Marissa!” sigaw ni Aldrin. “Ano’ng nangyari?”
Huminga nang malalim si Marissa at pinilit ibalik ang kalmadong tono ng boses.
“Sir, huwag kayong mataranta. Kailangan ko kayong makinig nang mabuti.”
Mas lalo namutla si Aldrin.
“Bakit? May problema ba?”
Tumingin si Marissa kay Clarisse. Pawis na pawis ang babae, halos wala nang lakas, ngunit mulat pa rin ang mga mata at pilit na kumakapit sa boses niya.
“Clarisse,” marahang sabi ni Marissa, “nandito pa rin ako. Huwag kang bibitaw. Sundan mo lang ang sinasabi ko.”
Tumango si Clarisse habang umiiyak.
Hindi puwedeng mag-panic si Marissa. Hindi ngayon. Hindi sa gitna ng kalsada. Hindi habang dalawang buhay ang nakasalalay sa kanyang presensya ng isip.
Sa lahat ng natutunan niya noon sa kolehiyo, isa ang malinaw na bumalik sa kanya: kapag may emergency, ang unang dapat kontrolin ay hindi ang sitwasyon, kundi ang sarili.
“Sir Aldrin,” utos niya, “hawakan niyo ang kamay ng asawa niyo. Tumingin kayo sa kanya, hindi sa akin. Sabihin niyo sa kanya na kaya niya.”
Lumuhod si Aldrin sa tabi ng pinto. Nanginginig ang labi niya habang hinahawakan ang kamay ng asawa.
“Clarisse, mahal, kaya mo ‘to. Nandito ako. Nandito si Ma’am Marissa.”
“Takot na takot ako…” hikbi ni Clarisse.
“Ako rin,” amin ni Aldrin, napapaluha. “Pero hindi kita iiwan.”
May ilang tao sa paligid ang napayuko. Ang dating mga usisero, ngayon ay tahimik na nagdarasal.
Isang matandang babae mula sa karinderia sa gilid ng kalsada ang lumapit, may dalang payong upang takpan ang bukas na pinto ng SUV mula sa araw. Isang delivery rider naman ang ginawang harang ang motor niya upang walang makalapit.
“Ma’am enforcer,” sabi ng rider, “ako na po bahala sa mga tao rito.”
Tumango si Marissa.
“Salamat. Walang kukuha ng video. Walang lalapit nang hindi kailangan.”
Pagkatapos, bumalik ang atensyon niya kay Clarisse.
Dahan-dahan, maingat, at walang bahid ng pag-aalinlangan, ginabayan niya ang babae. Hindi niya kailangang ipakita sa lahat ang hirap ng nangyayari. Hindi niya kailangang gumawa ng eksena. Ang kailangan lang ay tibay, disiplina, at malasakit.
“Clarisse, kapag sinabi kong hinga, hinga tayo. Kapag sinabi kong lakas, ibibigay mo ang kaya mo. Malapit na tayo.”
Napapikit si Clarisse, nanginginig ang katawan.
“Pagod na pagod na ako…”
“Alam ko. Pero konti na lang. Para sa anak mo.”
Pagkasabi ni Marissa ng salitang anak, parang may muling nabuhay sa mukha ni Clarisse. Kumapit siya nang mas mahigpit sa kamay ni Aldrin.
“Aldrin…”
“Nandito ako.”
“Pangako mo…”
“Pangako ko. Kayo ang uunahin ko palagi.”
Tumulo ang luha ni Clarisse, at sa sumunod na sandali, sinunod niya ang gabay ni Marissa.
Isang sigaw. Isang mahabang paghinga. Isang saglit ng matinding tensyon.
Pagkatapos ay dumating ang tunog na nagpaluha sa lahat.
Isang malakas, malinaw, at buhay na buhay na iyak ng sanggol.
Napahawak sa dibdib ang matandang babaeng may hawak na payong.
“Salamat sa Diyos,” bulong niya.
Napaupo si Aldrin sa gilid ng SUV, umiiyak na parang bata.
“Anak ko…” paulit-ulit niyang sabi. “Anak ko…”
Ngunit hindi pa tapos si Marissa. Habang ang iba ay umiiyak sa tuwa, nanatili siyang maingat. Sinigurado niyang maayos ang paghinga ng sanggol. Nilinis niya ito gamit ang malinis na tela at tubig. Pagkatapos, binalot niya ito sa tuwalya at inilapit sa dibdib ni Clarisse.
“Baby girl,” mahinang sabi ni Marissa. “Malakas siya. Ang ganda ng iyak niya.”
Napaiyak nang malakas si Clarisse nang maramdaman ang sanggol sa kanyang dibdib.
“Anak ko…”
Napahagulgol si Aldrin at hinalikan ang noo ng asawa.
“Salamat, Clarisse. Salamat.”
Tumingin siya kay Marissa.
“Salamat sa’yo. Hindi ko alam kung paano—”
“Sir, mamaya na po ang pasasalamat,” putol ni Marissa. “Kailangan pa rin silang madala sa ospital. Bantayan niyo lang sila. Huwag niyong hayaang mawalan ng malay si Ma’am Clarisse.”
Muling kinuha ni Marissa ang radyo.
“Base, successful delivery on site. Mother and baby stable but need immediate transport. Request update sa ambulance.”
May sagot agad mula sa radyo.
“Ambulance rerouted. ETA fifteen minutes.”
Sa unang pagkakataon, bahagyang napangiti si Marissa.
Labinlimang minuto pa.
Kaya na.
Habang naghihintay, napansin ni Clarisse ang pangalan sa uniporme ng enforcer.
“Dela Peña…” mahina niyang basa. “Marissa Dela Peña…”
“Opo, ma’am.”
“Nurse ka ba?”
Natigilan si Marissa.
“Hindi po. Traffic enforcer lang.”
Umiling si Clarisse.
“Hindi. Hindi ka ‘lang’ enforcer. Kanina pa kita pinapakinggan. Ang boses mo… parang sanay ka. Parang alam na alam mo ang ginagawa mo.”
Sandaling natahimik si Marissa. Pagod na pagod siya, pero may kirot sa dibdib na hindi niya maipaliwanag.
“Dati po akong midwifery student,” amin niya. “Hindi ko lang natapos.”
“Bakit?”
“Kinailangan pong magtrabaho. Nawala ang parents ko. Maraming utang. Maraming kailangang unahin.”
Tahimik na nakinig si Clarisse. Hawak niya ang sanggol, ngunit nakatingin siya kay Marissa na parang may nakita siyang higit pa sa uniporme.
Dumating ang ambulansya makalipas ang ilang minuto. Mabilis na kumilos ang mga paramedic. Nang makita nilang stable ang mag-ina, isa sa kanila ang lumingon kay Marissa.
“Ma’am, kayo ang nag-assist?”
“Opo.”
Tumingin ang paramedic sa kanya nang may paghanga.
“Ang linis ng pagkakahandle niyo. Kung na-delay pa kami, malaking problema ito. Pero nailigtas niyo sila.”
Hindi sumagot si Marissa. Napayuko lang siya at saka inayos ang maruming manggas ng uniporme niya.
Sumama siya sa ospital bilang bahagi ng report at para maibigay ang buong detalye ng nangyari. Pagdating nila sa Capitol Medical Center, agad dinala sina Clarisse at ang sanggol sa maternity wing.
Naiwan si Marissa sa pasilyo. Doon niya lang naramdaman ang panginginig ng tuhod niya. Umupo siya sa isang bench, hawak pa rin ang pito sa kamay.
Pito.
Kanina, gamit niya iyon para humuli ng lumabag sa batas trapiko.
Ngayon, parang naging hudyat iyon ng pagbabalik ng pangarap na matagal na niyang inilibing.
Makalipas ang halos isang oras, lumabas si Aldrin mula sa silid. Mas maayos na ang itsura niya, pero halata pa rin ang pagod at iyak. Lumapit siya kay Marissa.
“Ma’am Marissa.”
Tumayo agad si Marissa.
“Kumusta po sila?”
“Stable sila. Pareho. Sabi ng doktor, kung hindi ka kumilos agad, puwedeng hindi ganito ang naging resulta.”
Napabuntong-hininga si Marissa.
“Mabuti naman po.”
Tumitig si Aldrin sa kanya nang ilang segundo.
“Kanina, hindi ko naipakilala nang maayos ang sarili ko. Ako si Aldrin Castañeda.”
Tumango si Marissa.
“Opo, sir.”
“Hindi lang ako pasahero o asawa na nataranta kanina,” sabi ni Aldrin. “Ako ang president at chief hospital administrator ng Capitol Medical Center.”
Nanlaki ang mata ni Marissa.
“Po?”
Kumuha si Aldrin ng calling card mula sa bulsa at inabot ito sa kanya. Nanginginig ang kamay ni Marissa habang binabasa ang nakasulat.
Aldrin Miguel Castañeda
President and Chief Hospital Administrator
Capitol Medical Center
Hindi siya makapaniwala.
Ang lalaking muntik na niyang tiketan kanina, ang lalaking pawis na pawis na nagmamakaawa sa gitna ng traffic, ay isa palang mataas na opisyal ng ospital na pinagdalhan nila.
“Sir… hindi ko po alam.”
“Mas mabuti ngang hindi mo alam,” malumanay na sabi ni Aldrin. “Dahil nakita ko kung sino ka kapag walang camera, walang kapalit, at walang nakakaalam kung sino ang tinutulungan mo.”
Napaluha si Marissa, pero pilit niyang pinigil.
“Ginawa ko lang po ang dapat.”
“Hindi,” sagot ni Aldrin. “Ginawa mo ang higit pa sa dapat. Hindi mo tinanong kung mayaman ba kami. Hindi mo tinanong kung anong makukuha mo. Hindi mo rin inisip kung masisira ang uniporme mo o kung ano ang sasabihin ng iba. Kumilos ka dahil may nangangailangan.”
Hindi na napigilan ni Marissa ang luha.
Sa puntong iyon, lumabas din si Clarisse mula sa maternity room, nakaupo sa wheelchair at hawak ang sanggol na nakabalot sa puting kumot. Nang makita niya si Marissa, ngumiti siya nang pagod ngunit puno ng pasasalamat.
“Marissa,” sabi niya. “Gusto naming malaman mo ang pangalan ng anak namin.”
Lumapit si Marissa.
“Pinangalanan namin siyang Mara,” sabi ni Clarisse. “Mula sa pangalan mo.”
Napahawak si Marissa sa bibig.
“Ako po?”
“Oo,” sagot ni Clarisse. “Dahil kung wala ka, baka hindi namin siya nayakap ngayon.”
Ang buong mundo ni Marissa ay tila natunaw sa simpleng pangungusap na iyon. Sa dami ng taon na pakiramdam niya ay nakalimutan na siya ng buhay, ngayon lang niya naramdaman na may kabuluhan pala ang lahat ng pinagdaanan niya.
Pagkatapos, iniabot ni Aldrin ang isang sobre.
“Hindi nito matutumbasan ang ginawa mo,” sabi niya. “Pero ito ang simula ng pasasalamat namin.”
Nag-alangan si Marissa.
“Sir, hindi ko po kailangan—”
“Hindi ito suhol. Hindi ito bayad. Pasasalamat ito mula sa isang ama.”
Dahan-dahang binuksan ni Marissa ang sobre.
Nasa loob ang isang tseke na nagkakahalaga ng ₱750,000.
Nanlambot ang mga tuhod niya.
“Sir… sobra po ito.”
“Hindi pa iyan ang pinakamahalagang ibibigay namin,” sabi ni Aldrin.
Tumingin siya kay Clarisse, at tumango ang asawa niya.
“Marissa,” pagpapatuloy ni Aldrin, “narinig namin ang kuwento mo. Hindi natapos ang pangarap mo dahil inagaw ka ng kahirapan. Pero hindi ibig sabihin, tapos na ang pangarap.”
Hindi makahinga si Marissa.
“Gusto kitang alukin ng full scholarship sa partner university ng ospital namin. Tapusin mo ang midwifery o nursing degree mo. Kami na ang bahala sa tuition, books, uniform, at monthly allowance. At kapag pumasa ka sa board, may trabaho kang naghihintay dito.”
Napaupo si Marissa sa bench. Hindi niya alam kung tatawa, iiyak, o magdadasal.
“Sir… pangarap ko po iyon.”
“Alam namin,” sabi ni Clarisse. “Kaya ibinabalik namin.”
Sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, hindi traffic, init, o pagod ang iniisip ni Marissa. Nakita niya ulit ang sarili sa puting uniporme. Nakita niya ulit ang classroom. Ang hospital ward. Ang pangarap na minsang nawala.
Pagkaraan ng dalawang linggo, nag-resign si Marissa bilang full-time traffic enforcer, ngunit hindi niya tinalikuran ang mga taong minsang nakasama niya. Bago siya umalis, bumalik siya sa Commonwealth dala ang simpleng pagkain para sa mga kapwa enforcer, jeepney driver, rider, at tindera na tumulong noong araw na iyon.
“Hindi ko ito nagawa mag-isa,” sabi niya sa kanila. “Lahat tayo may bahagi.”
Makalipas ang dalawang taon, nakatapos si Marissa. Sa araw ng kanyang graduation, nasa audience sina Aldrin, Clarisse, at ang maliit na si Mara, na nakasuot ng puting bestida at may hawak na bulaklak.
Nang tawagin ang pangalan ni Marissa Dela Peña bilang isa sa mga may pinakamataas na marka sa batch, tumayo ang buong hanay ng mga estudyante, guro, at bisita.
Sa gilid ng stage, umiiyak si Clarisse habang karga si Mara.
“Tingnan mo, anak,” bulong niya. “Siya ang babaeng unang lumaban para sa buhay mo.”
Pagkalipas pa ng ilang buwan, pumasa si Marissa sa board exam. Tinupad ni Aldrin ang pangako. Natanggap siya sa emergency department ng Capitol Medical Center.
Sa unang araw niya bilang ganap na nurse, huminto siya sandali sa harap ng salamin. Puting uniporme. Malinis na sapatos. ID sa dibdib.
Hindi na siya ang dating babaeng akala ng iba ay “traffic enforcer lang.”
Siya si Marissa Dela Peña.
Ang babaeng minsang humarang sa isang lumalabag na SUV, ngunit sa halip na ticket, pag-asa ang ibinigay.
At mula noon, tuwing may pasyenteng takot, umiiyak, o nawawalan ng lakas, iisa ang lagi niyang sinasabi:
“Kaya mo ‘yan. Hindi ka nag-iisa.”
Dahil alam niya kung ano ang pakiramdam ng mawalan ng pangarap.
At mas alam niya kung gaano kaganda kapag ibinalik iyon ng buhay sa oras na hindi mo inaasahan.
Mensahe:
Minsan, ang kabutihang ginagawa natin ay hindi agad napapansin. Pero walang tunay na malasakit ang nasasayang. Sa panahong kailangan ng mundo ng mas maraming taong marunong tumulong nang walang hinihinging kapalit, tandaan natin: ang isang mabuting gawa ay maaaring makapagligtas ng buhay, makapagbalik ng pangarap, at makapagbukas ng bagong kinabukasan.