Ang aking kasama sa kwarto na si Hanna ay ninanakaw ang aking gamot sa k@nser, at pilit na sinasabing ito ay “pampaputi” niya.

Matakaw ang kasama ko sa kwarto, basta nakita niyang may kinakain ako, lagi siyang hihingi ng tikim.

Hanggang sa ma-diagnose ako na may stomach c@nser sa unang yugto (Stage 1), kaya kailangan kong uminom ng maintenance na gamot.

Hindi ko alam kung saan niya narinig na ang gamot na ito ay may “whitening effect,” kaya ilang beses niya na akong kinukulit na bigyan siya.

Mabait akong tao at laging nagbibigay, pero sa pagkakataong iyon, tinanggihan ko siya nang direkta.

Totoong may “pampaputi” na epekto ang gamot na ito.

Pero ang kapalit nito ay pinsala sa atay, at maaari pang maging sanhi ng leukemia.

Hindi sumuko si Hanna. Kapag wala ako sa kwarto, palihim siyang umiinom ng gamot ko nang paulit-ulit.

Nang mapansin kong nagsisimula na siyang lagnatin at lalong namumutla ang kanyang balat, sinabihan ko uli siya.

“Hanna, prescription drug ‘to. Kapag ininom mo ‘yan nang walang payo ng doktor, baka mapahamak ka.”

“Sino tinatakot mo?”

Direkta niyang ibinuhos ang isang bote ng gamot sa kanyang bibig.

“Iinumin ko ‘to! Iinumin ko ‘to! Ilang tableta lang naman ‘to, ano bang malaking isyu doon?”

“Sabi sa internet, ang galing daw nitong pampaputi. Ayaw mo lang sigurong mas maging maganda ako kaysa sa’yo!”

Sa sumunod na sandali, biglang dumanak ang d0go mula sa kanyang ilong.

1

Pinunasan ni Hanna ang kanyang ilong, agad na namula ang tissue.

“Siguro dahil sa sobrang pagkain ‘to, na-high blood yata ako o sobrang init lang ng katawan.”

Padaskol niyang itinapon ang basyong bote ng gamot sa sahig at tinapakan pa ito.

“Alam kong may c@nser ka, at kailangan mong uminom nito araw-araw.”

“Kung ayaw mong m@m@tay, bumili ka na lang uli ng bago buwan-buwan.”

“Kapag pumuti na ako nang husto, hihinto na ako, okay?”

“Hindi ba’t ito ‘yung may whitening ingredient na sinasabi ng mga vlogger sa TikTok?”

Naglakad si Hanna sa harap ng salamin, patingin-tingin sa kanyang anggulo.

“Infairness, pumuputi na talaga ako. Tingnan mo ‘tong mukha ko, mas maputi na kaysa noong nakaraang linggo.”

“Ang galing talaga ng gamot mo.”

Tiningnan ko siya at seryosong sinabi:

“Kapag marami kang nainom niyan, pwede kang magka-leukemia.”

Natigilan siya ng isang segundo.

Pagkatapos ay tumawa siya nang malakas.

“Sinusumpa mo ba ako?”

“Hindi kita sinusumpa, nagsasabi ako ng totoo.”

“Tigil-tigilan mo ako. Ayaw mo lang talagang mamigay kaya gumagawa ka ng kwento.”

Pagkasabi noon, kinuha niya ang kanyang phone at nagsimulang mag-selfie.

“Ang puti ko na ngayon ah, pang-Goddess na ang skin ko kahit walang makeup.”

Nag-post siya sa Facebook at Instagram.

Sa loob ng tatlong minuto, higit dalawampung likes na agad.

Ipinakita niya sa akin ang screen.

“O, kita mo? Sabi nila ang puti ko na. Sa’yo na ‘yang gamot mo, itago mo na lang ‘yan para sa sarili mo.”

Hindi ko na siya pinatulan. Lumabas na lang ako ng dormitoryo para bumili ng mainit na gatas sa canteen.

Sabi ng doktor sa Philippine General Hospital, dahil sa stomach c@nser ko, dapat laging maligamgam ang iniinom ko para sa tiyan.

Pagbalik ko sa kwarto, hindi pa man ako nakakaupo, lumapit na agad siya.

“Ano ‘yang iniinom mo? Mukhang masarap ah, painom nga!”

“Kung gusto mo, bumili ka ng sa’yo.”

Agad na nagdilim ang mukha niya at tinangkang agawin ang baso.

Umiwas ako kaya hindi niya ito nakuha.

“Anong problema mo? Isang lagok lang naman ng gatas ah!”

“May sakit ako sa tiyan, hindi pwedeng makihati sa pagkain o inumin ang ibang tao.”

“Hindi naman nakakahawa ang c@nser ah, sino ba niloloko mo?”

Inagaw niya ang baso, tinungga ang gatas, sabay reklamo na hindi sapat ang tamis bago ibinalik sa harap ko.

“Bakit hindi mo na iniinom?”

“Ayaw ko na.”

“Sayang naman, ang arte mo.”

Kinuha niya uli ito at inubos hanggang sa huling patak.

Noong gabing iyon, nagsimulang sumakit ang tiyan ko. Sobrang sakit na napahiga ako at pinagpawisan nang malapot.

Habang siya, nakahiga lang sa itaas na deck ng kama, nanonood ng videos at tumatawa nang malakas.

“Lumala na naman ba ‘yang c@nser mo? Huwag ka namang mamatay dito sa dorm, baka malasin kami.”

Pumikit na lang ako at hindi siya pinansin.

2

Kinabukasan, bumalik ako sa ospital para sa check-up at nabigyan uli ng bagong bote ng gamot.

Pagbalik ko sa dorm, nakahiga si Hanna habang nag-scroll sa phone.

Nang makita ang bote sa kamay ko, kuminang ang mga mata niya.

“Nakabili ka na? Pengeng tablet!”

Inagaw niya ang bote, binuksan ang takip, at diretsong isinubo ang mga gamot.

Nang mabawi ko ito, kulang na ng mahigit sampung piraso.

“Ano ba talagang problema mo?!”

Nanginginig ang boses ko sa galit.

“Umiinom lang ng pampaputi.”

Dinilaan niya ang kanyang labi.

“Huwag kang madamot.”

Simula noon, ni-lock ko na ang gamot ko sa cabinet at isinuot ang susi sa aking pulso.

Isang gabi habang maliligo ako, tinanggal ko ang susi at ipinatong sa lababo sa loob ng banyo.

Habang nasa gitna ng paliligo, nakarinig ako ng kaluskos sa labas.

Nagbalot ako ng tuwalya at dali-daling lumabas. Nakita ko si Hanna na hawak ang susi ko at sinusubukang buksan ang cabinet.

“Nabubuang ka na ba?”

Hinarangan ko ang cabinet.

“Tinitingnan ko lang naman.”

Tumawa siya nang pilit at ibinato sa akin ang susi.

“Bakit ka ba masyadong kabado?”

Isinuot ko uli ang susi sa pulso ko, habang tumutulo pa ang tubig mula sa buhok ko.

Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa.

“Ang payat mo na talaga, ganyan ba talaga kapag may stomach c@nser? Sana magkaroon din ako para hindi ko na kailangang mag-diet.”

“O, asan ‘yung gatas mo ngayong araw? Painom nga.”

“Wala na.”

“Sinungaling, nakita kong dalawa ‘yung binili mo eh.”

Hinalughog niya ang gamit ko, kinuha ang isang baso ng gatas na hindi pa bukas, at ininom agad gamit ang straw.

“Ikaw talaga, may masarap ka palang itinatago, ayaw mo pang mamigay.”

Nakatayo lang ako sa pintuan ng banyo, habang ang tubig mula sa buhok ko ay pumapatak sa sahig.

Pagkaubos niya, itinapon niya ang baso sa lamesa ko.

“Sa susunod, bumili ka ng extra. Hindi naman ako madamot, babayaran din kita.”

Pero kailanman ay hindi siya nagbayad.

Mas lalo pa siyang naging abusado.

Hindi lang gamot at gatas ang kinukuha niya, pati ang pagkain ko ay inaagaw niya.

Kapag bumibili ako ng lugaw sa canteen, aagawin niya ito at kakainin ang kalahati. Kapag sinabi niyang matabang, ibabalik niya sa akin ang tira.

Bumili ako ng siopao, kakagatin niya ang bawat isa, sasabihing hindi masarap ang palaman, sabay balik ng mga may kagat na siopao sa plastic.

Dahil sa dumi, itinapon ko na lang lahat.

Noong weekend, dinalaw ako ng mga magulang ko mula sa probinsya at nagdala ng maraming pagkain.

Nagluto si Mama ng tinolang manok sa thermos, pampalakas daw ng katawan.

Pagkabukas ko pa lang, sumingit na agad si Hanna.

“Ang bango! Patikim nga!”

“Niluto ‘to ni Mama para sa akin lang.”

“Isang subo lang naman eh.”

Diretso siyang kumuha ng kutsara, sumalok ng malaki, at hinipan bago isinuot sa bibig.

“Hmm, sarap! Marunong magluto ang nanay mo ah!”

Sabi niya habang ninanamnam ang sabaw.

Kumuha uli siya ng isa pa.

At isa pa.

Sa isang iglap, kalahati na ng tinola ang nawala.

Inabot niya sa akin ang kutsara.

“O, kainin mo na ‘yung tira.”

Tiningnan ko ang laway sa kutsara at isinara ang thermos.

“Hindi ko na kakainin.”

“Tingnan mo ‘to, sayang naman.”

Inagaw niya uli ang thermos.

“Kung ayaw mo, akin na lang.”

Inubos niya ang lahat ng sabaw at manok, at ang mga buto ay iniluwa lang niya kung saan-saan sa lamesa ko.

Pagkatapos ay nagpunas siya ng bibig.

“Sabihan mo ang nanay mo, damihan ang luto sa susunod. Bitin eh.”

Tiningnan ko ang mantika sa labi niya, at bigla akong nakaramdam ng matinding pagod.

3

Pumuputi na nga siya.

Lalong pumuputi.

Pero ang puti niya ay hindi normal—parang papel, walang kabuhay-buhay, walang bakas ng dugo.

Pero tuwing tumitingin siya sa salamin, tuwang-tuwa siya.

“Tingnan mo, pumuputi na talaga ako! Ang galing talaga ng gamot na ‘to—”

“Sabi ko na sa’yo eh, hiyang ako rito,” sabi ni Hanna habang hinahaplos ang kanyang pisngi na kasingputi na ng pader.

Isang gabi, nagising ako dahil sa isang kakaibang tunog. Tunog ng parang may kinakalos—kiskis ng bakal sa kahoy.

Dahan-dahan kong iminulat ang aking mga mata. Sa ilalim ng malamlam na ilaw ng emergency light sa dorm, nakita ko si Hanna. Nakaluhod siya sa harap ng cabinet ko, may hawak na martilyo at pait. Sinisira niya ang trangka ng cabinet ko para makuha ang maintenance drugs ko.

“Hanna! Ano bang ginagawa mo?!” sigaw ko habang pilit na bumabangon kahit nananakit ang tiyan ko.

Humarap siya sa akin. Sa dilim, ang kanyang balat ay tila nagliliwanag sa puti, pero ang kanyang mga mata ay lubog na lubog at nangingitim ang paligid. Para siyang multo na naghahanap ng biktima.

“Kailangan ko ng gamot… kulang pa ‘yung kanina,” bulong niya, ang boses ay paos at nanginginig. “Ang dami mong itinatago! Gusto mo lang akong pumangit uli!”

“Hanna, tingnan mo ang sarili mo! Hindi ‘yan puti ng kagandahan, puti ‘yan ng may sakit! Maawa ka sa katawan mo!”

“Tumahimik ka!” bigla siyang sumigaw at itinulak ako pabalik sa kama. “Inggit ka lang kasi kahit may sakit ka, hindi ka kasing-puti ko! Akin na ‘yan!”

Nagawa niyang wasakin ang lock. Kinuha niya ang dalawang bagong bote ng gamot na kabibili ko lang. Hindi na siya gumamit ng tubig—nilunok niya ang mga tableta nang sunod-sunod, parang kendi.

4

Makalipas ang ilang araw, ang buong dormitoryo ay nabulabog.

Nasa gitna kami ng klase nang biglang bumagsak si Hanna sa sahig. Pero hindi lang ito simpleng himatayin. Nagsimula siyang mag-kumbulsyon. Ang mas nakakatakot, nagsimulang lumabas ang d0go hindi lang sa ilong niya, kundi pati sa kanyang mga gilagid at mga singit ng kuko.

“Hanna! Hanna!” sigaw ng mga kaklase namin.

Nang dumating ang ambulance, puting-puti na siya—kasingputi ng kabaong. Sa loob ng ospital, habang hinihintay ang resulta, dumating ang kanyang mga magulang na galit na galit.

“Anong ginawa mo sa anak ko?!” sigaw ng nanay niya sa akin habang nasa hallway ng ospital. “Sabi ni Hanna, binibigyan mo daw siya ng kung ano-anong ‘vitamins’ na galing sa’yo!”

Napanganga ako. Hanggang sa huli, binaligtad pa niya ang kwento.

“Hindi po totoo ‘yan,” mahinahon kong sagot, kahit nanginginig ako sa takot at sakit ng tiyan. “Ninanakaw niya ang gamot ko sa stomach c@nser dahil akala niya ay whitening pills ito. Ilang beses ko siyang binalaan.”

Eksaktong lumabas ang doktor, ang mukha ay seryoso at madilim.

“Kayo ba ang pamilya ni Hanna?” tanong ng doktor. “Kailangan naming magsagawa ng mabilisang blood transfusion at bone marrow test. Ang kanyang internal organs ay malubhang napinsala dahil sa lason mula sa maling gamot. At ang mas masama…”

Tumigil ang doktor at tiningnan ako, pagkatapos ay ang mga magulang ni Hanna.

“Dahil sa labis na dosis ng gamot na hindi para sa kanya, nagkaroon siya ng Acute Myeloid Leukemia. Ang puti ng balat na ipinagmamalaki niya? ‘Yun ay dahil wala na siyang sapat na red blood cells. Nilalason na ng gamot ang kanyang sumsum (bone marrow).”

5

Nang magising si Hanna, hindi na siya ang “Goddess” na pilit niyang binuo sa social media.

Ang kanyang buhok ay nagsimulang malagas nang kumpol-kumpol. Ang kanyang balat na dati ay “maputi” ay nagmantsa na ng mga kulay ube at asul na pasa (bruises) dahil sa internal bleeding.

Pumasok ako sa kwarto niya sa ospital para kunin ang mga huling gamit ko. Tumingin siya sa akin, ang kanyang mga mata ay puno ng pagsisisi at takot.

“Tulungan mo ako… sabihin mo sa doktor na itigil ‘yung sakit,” pagmamakaawa niya, ang boses ay halos hindi marinig.

“Hanna, sinabi ko sa’yo. Sinabi ko sa’yong m@m@tay ka sa ginagawa mo,” sabi ko habang inilalagay ang huling gamot ko sa bag. “Pero mas pinili mong maniwala sa mga vlogger at sa inggit mo sa balat ko.”

Kinuha niya ang kanyang phone para mag-selfie uli, marahil ay nakagawian na. Pero nang makita niya ang sarili niya sa screen—isang kalbo, madilaw, at luray-luray na bersyon ng sarili niya—bigla siyang sumigaw nang pagkalakas-lakas at ibinato ang phone sa pader.

“HINDI ITO ANG GUSTO KO! GUSTO KO LANG PUMUTI! BAKIT GANITO?!”

Lumabas ako ng kwarto habang naririnig ang kanyang hagulgol at ang tunog ng mga makinang bumubuhay sa kanya.

Paglabas ko ng ospital, saktong uminom ako ng mainit na gatas na binili ko. Sa pagkakataong ito, wala nang aagaw nito. Wala nang hihingi ng tikim. At wala nang kukuha ng gamot na nagpapanatili sa akin sa mundong ito.

Ang puting balat na hinangad niya ay naging sarili niyang sumpa. At sa huli, ang “kagandahang” ninakaw niya ay ang siya ring kumuha sa kanyang kinabukasan.

6

Lumipas ang ilang buwan. Ang dating masiglang dormitoryo ay naging tahimik para sa akin. Wala nang nang-aagaw ng aking pagkain, wala nang sumisira ng aking gamit, at wala nang pilit na umiinom ng aking gatas.

Isang araw, habang nag-aayos ako ng mga dokumento para sa aking susunod na chemotherapy sa PGH, nakatanggap ako ng mensahe mula sa nanay ni Hanna.

“Nandito kami sa ospital. Wala na kaming pambayad sa dialysis at chemo ni Hanna. Alam naming may kasalanan siya, pero baka naman pwede mo kaming tulungan kahit kaunti lang…”

Hindi ako sumagot. Binura ko ang mensahe at hinarap ang sarili ko sa salamin. Dahil sa disiplina sa pagkain at tamang pag-inom ng gamot, ang kulay ng balat ko ay bumalik na sa normal na pagka-kayumanggi—malusog at may buhay.

Habang si Hanna? Balita ko ay hindi na siya makabangon. Ang kanyang balat ay naging kasing-nipis ng balat ng sibuyas. Isang munting daplis lang ay nagdurugo na siya nang hindi humihinto. Ang pangarap niyang “puti” ay naging isang buhay na impiyerno.

7

Isang hapon, bago ako tuluyang lumipat ng matitirhan, dinalaw ko ang dati naming kwarto. May nakita akong isang maliit na notebook sa ilalim ng kama ni Hanna. Binuksan ko ito.

Puno ito ng mga listahan ng mga produktong pampaputi, mga pangalan ng influencer, at mga katagang: “Kailangang mas maputi ako kaysa kay Maria. Kailangang ako ang pinakamaganda sa campus.”

Napailing na lang ako. Ang inggit ay parang k@nser din—unti-unti nitong kinakain ang iyong katuwiran hanggang sa wala nang matira sa iyong pagkatao.

Biglang tumunog ang phone ko. Isang post mula sa isang mutual friend namin ang lumitaw. Larawan ito ni Hanna sa loob ng ICU. Wala na siyang buhok, ang kanyang mga mata ay dilat na dilat ngunit walang kislap, at ang kanyang balat ay tila transparent na dahil sa anemia at leukemia.

Ang caption: “Gone too soon. Rest in peace, Hanna.”

8

Hindi ako pumunta sa kanyang libing. Hindi sa pagiging m@d@mot, kundi dahil kailangan kong alagaan ang sarili kong buhay.

Habang naglalakad ako sa tapat ng Manila Bay, ninanamnam ang sariwang hangin, nakakita ako ng isang baso ng mainit na gatas sa isang stall. Binili ko ito at dahan-dahang ininom.

Walang kamay na sumunggab. Walang boses na naki-hati.

Sa mundong ito, may mga taong sadyang matakaw—hindi lang sa pagkain, kundi pati sa buhay ng iba. Akala ni Hanna, sa pagnanakaw ng gamot ko ay makukuha niya ang kagandahang hinahangad niya. Ngunit nakalimutan niya ang isang mahalagang aral:

Ang gamot ng isa ay maaaring maging lason ng iba.

Huminga ako nang malalim. Maputi man o kayumanggi, ang mahalaga ay ang tibok ng puso at ang linis ng konsensya. At sa pagkakataong ito, kampante akong magpatuloy, dahil sa wakas, ang gamot ko ay para na lang sa akin.