Hindi iyon ordinaryong ngiyaw. Takot iyon. Sakit iyon. Parang humihingi siya ng tulong sa akin.
—Bitawan n’yo ako!
Sigaw ko, habang pilit akong hinaharangan ng lalaki at ng staff na nasa gilid. Ngunit mas lalo nilang hinigpitan ang hawak sa braso ko.
—Ma’am, hindi po puwedeng pumasok diyan.
Sabi ng lalaki, malamig ang boses.
—Pusa ko iyon!
Sigaw ko pabalik. Sa gilid ng pinto, nakita ko ang pink na collar na nakahandusay sa sahig. Yung collar ni Luna. Yung suot niya araw-araw sa bahay. At sa tabi nito, ang maliit na metal tag na may nakaukit na numero: “Female Cat No. 17.” Nanlamig ang buong katawan ko. Ibig sabihin, hindi na nila siya tinatawag sa pangalan. Isa na lang siyang numero. Sinubukan kong kumawala, pero mas hinigpitan nila ako.
—Bitawan n’yo ako!
Ulit ko, mas malakas na ngayon. Sa loob ng silid, narinig ko ang kaluskos ng bakal. Parang kulungan na kinakalampag. Parang may nagtatangkang kumawala. At kasunod noon, isang boses ng babae ang narinig ko. Malamig. Pamilyar.
—Relax lang kayo diyan, kaya niya ’yan.
Nanlamig ako. Iyon ang boses ng manager.
—Ma’am, please calm down.
Sabi niya sa akin, ngayon ay nasa likod ko na. Huminga siya nang malalim, parang sanay na sanay sa ganitong sitwasyon.
—Overreaction lang po ito. Hindi po ninyo naiintindihan ang operasyon namin.
Napalingon ako sa kanya, nanginginig sa galit.
—Operasyon? Pinag-uusapan mo ang pusa ko na parang produkto?
Ngumiti siya nang bahagya, pero hindi umabot sa mata niya.
—Business po ito, Ma’am. Hindi charity.
Sa sandaling iyon, mas lalo akong nagalit.
—May kontrata tayo! Bawal ang breeding! Bawal ang livestream! Bawal ilipat ng kulungan!
Dahan-dahan siyang naglakad palapit sa akin.
—Lahat po ’yan ay para sa regular clients. Pero may mga special cases.
—Special cases?
Ulit ko, halos mapaatras. Hindi siya sumagot agad. Sa loob ng kwarto, narinig ko ang malakas na kalampag. Isang pusa ang sumigaw ulit, mas malakas, mas desperado.
—Luna!
Sigaw ko, halos mabasag ang boses ko. Nagpumiglas ako muli, at sa pagkakataong iyon, bahagyang lumuwag ang pagkakahawak nila sa akin. Isang segundo lang iyon. Sapat para sumilip ako sa loob. At ang nakita ko ay nagpalamig sa buong katawan ko. Sa loob ng silid, maliwanag ang ilaw. May mga bakal na kulungan na nakahanay, parang pabrika. Sa gitna, si Luna. Hindi na siya nakakulot, kundi nakahawak sa gilid ng kulungan, pilit tumatayo, nanginginig ang buong katawan. May dalawang taong nakasuot ng gloves sa tabi niya. At may isa pang babae na may hawak na tablet.
—Ready na for next session.
Sabi niya, parang normal lang.
—Hindi siya stable.
Sagot ng isang lalaki.
—Medyo aggressive dahil sa stress.
—Push pa rin. Sayang ang timing, maraming buyers online.
Nanlabo ang paningin ko. Buyers? Session? Ano bang klaseng lugar ito? Biglang may kamay na humila sa akin pabalik.
—Ma’am, hindi po kayo puwedeng pumasok!
Sigaw ng lalaki. Pero hindi na ako nakinig. Pilit kong tinanggal ang kamay niya.
—Luna!
Sigaw ko ulit. Sa loob, biglang tumahimik ang pusa ko. Parang narinig niya ako. At sa isang sandali, lumingon siya. Nagtagpo ang mga mata namin sa gitna ng bakal, ilaw, at sigawan. Nakita ko ang mukha niyang puno ng takot. At sa sumunod na sandali, isang babae ang mabilis na humawak sa kanya sa likod.
—Stop! Don’t let her react!
Sigaw niya. Nag-iba ang eksena sa loob. Parang may pinipilit silang itago. May isang lalaki ang mabilis na humila ng kurtina sa harap ng kulungan.
—Close it!
Sigaw ng manager sa likod ko. Pero huli na. Nakita ko na. Nakita ko ang mga kamera. Nakita ko ang ilaw pang-livestream. Nakita ko ang mga label sa bawat kulungan: “for breeding session,” “premium pair,” “order confirmed,” “female unit 17.” Nanlambot ang tuhod ko. Hindi ito simpleng pet care center. Hindi ito hotel. Isang pabrika ito. Isang bagay na hindi dapat umiiral. At sa gitna ng kaguluhan, narinig ko ulit ang sigaw ni Luna, mas mahina ngayon, parang nauubusan na ng lakas.
—Bitawan n’yo siya!
Sigaw ko, pero tinulak ako palayo.
—Ma’am, last warning.
Malamig na sabi ng manager sa likod ko. At bago ko pa siya masagot, biglang nag-ring ang tablet ng babae sa loob. Tiningnan niya ito. Nanigas ang mukha niya.
—Go live in 10 seconds.
Lumingon silang lahat sa pintuan. At sa sandaling iyon, hinila nila ako papalayo sa pinto habang unti-unting bumabalik ang ilaw ng livestream camera.
bahagi 3: habang binubuksan nila ang livestream camera, nakita ko sa tablet ang pangalan ko bilang pumayag daw sa special breeding program
Hinila nila ako palayo sa pinto, pero hindi ko inalis ang tingin ko sa loob ng silid. Maliwanag ang ilaw. Sobrang liwanag, parang hindi iyon lugar para sa mga hayop na dapat pinapahinga. Parang studio. Parang entablado. Parang tindahan kung saan lahat ay kailangang magmukhang maganda sa camera, kahit nanginginig na sa takot ang nasa harap nito. Narinig ko ang boses ng babae sa loob.
—Go live in five…
Humigpit ang dibdib ko.
—Four…
—Bitawan n’yo ako!
Sigaw ko, habang kumikilos ang dalawang kamay ko para makawala.
—Three…
Tumawa nang mahina ang manager sa likod ko. Hindi iyon tawa ng taong kinakabahan. Tawa iyon ng taong sanay nang manalo.
—Ma’am, kung sisigaw kayo rito, kayo ang magmumukhang nanggugulo.
—Two…
Muling sumigaw si Luna. Hindi malakas. Hindi na siya ganoon kalakas. Parang paos na. Parang ubos na ang lakas niya. At iyon ang nagpaalab sa utak ko. Bigla kong iniangat ang paa ko at inapakan nang buong lakas ang sapatos ng lalaking humahawak sa braso ko. Napaungol siya at napabitaw. Iniliko ko ang katawan ko, tinulak ang isa pang staff, at tumakbo pabalik sa pinto.
—One…
Bago pa nila ako mahabol, naitulak ko ang pinto. Bumukas ito nang malakas. At nakita ko ang buong silid. Sa gitna, may malaking ring light. Sa harap nito, may mesa, may tablet, may microphone, may mga kahon ng produkto para sa pusa. Sa likod ng mesa, nakahanay ang mga bakal na kulungan. Bawat isa may label. Bawat isa may numero. Bawat isa may hayop na hindi dapat naroon. Sa pinakadulo, si Luna. Nasa loob siya ng kulungan, nakadikit ang katawan sa sulok. Ang balahibo sa leeg niya ay putol-putol. Wala na ang pink collar niya. May manipis na tali sa gilid ng kulungan, at sa sahig, may maliit na patak na kulay pula na ayokong isipin kung ano.
—Luna!
Lumingon siya sa akin. Sa isang iglap, nabuhay ang mga mata niya. Humakbang ako papunta sa kanya, pero humarang ang babae na may hawak na tablet.
—Stop filming!
Sigaw niya sa isang kasama. Doon ko napansin na may isa pang cellphone sa sulok, nakaharap sa silid. Hindi ko alam kung naka-live na iyon o nagre-record pa lang, pero kumurap-kurap ang pulang ilaw sa ibabaw nito.
—Alisin n’yo siya rito!
Utos ng manager.
—Hindi ako aalis nang wala ang pusa ko.
Lumapit ako sa kulungan ni Luna, pero isang lalaking naka-gloves ang humarang. May hawak siyang clipboard. Sa itaas nito, nakasulat ang isang code at numero: Female Unit 17. Naramdaman kong sumikip ang lalamunan ko.
—Pangalan niya Luna.
Sabi ko, dahan-dahan ngunit nanginginig ang boses.
—Hindi siya unit. Hindi siya number. Hindi siya gamit.
Tiningnan lang ako ng lalaki, walang kahit anong awa sa mukha.
—Ma’am, please step back. The animal is under procedure.
—Procedure?
Halos mapasigaw ako.
—Anong procedure? Wala akong pinirmahang kahit ano!
Biglang nagsalita ang manager.
—Meron po.
Napatigil ako. Dahan-dahan siyang lumapit sa babaeng may tablet at kinuha iyon. Pagkatapos, humarap siya sa akin at ipinakita ang screen. May dokumentong nakabukas. May pangalan ko. May detalye ni Luna. May mga salitang nanununtok sa mata ko: Consent for Premium Breeding Partnership. Sa ibaba, may pirma. Pirma ko. O kahit papaano, mukhang pirma ko. Nanlamig ang mga daliri ko.
—Hindi ko pinirmahan ’yan.
—Digital consent po.
Sabi niya.
—Naka-record sa system namin.
—Sinungaling ka.
—Ma’am, ingat po sa salita.
—Hindi ko pinayagan iyan! Ang kontrata ko ay boarding care! May medical record siya! May heart condition siya!
Napatingin ang babae sa tablet.
—May note nga rito.
Bulong niya. Agad siyang tiningnan ng manager. Tumahimik ang babae. Nahuli ko iyon. May note. Ibig sabihin, alam nila. Alam nilang may sakit si Luna. Alam nilang bawal siya sa ganitong bagay. Pero ginawa pa rin nila.
—Buksan n’yo ang kulungan.
Sabi ko. Walang gumalaw.
—Buksan n’yo.
Mas lalong tumigas ang mukha ng manager.
—Hindi po ganoon kadali. Kailangan nating ayusin ito nang legal.
—Legal?
Napatawa ako, pero nanginginig ang tawa ko.
—Peke ang consent. Lumang video ang pinapadala n’yo. Nasa livestream ang pusa ko. At ngayon sasabihin mo sa akin legal ito?
Ibinulsa niya ang tablet.
—Ang problema po, ma’am, wala kayong ebidensiya na peke iyon.
Agad kong inilabas ang cellphone ko.
—May screen recording ako ng livestream. May screenshot ako. May video update ninyo na lumang petsa ang kalendaryo. May kontrata ako.
Bahagyang kumurap ang mata niya. Sa unang pagkakataon, nakita kong may takot na dumaan sa mukha niya. Mabilis lang. Pero nakita ko.
—Pakikuha ang phone niya.
Utos niya. Biglang gumalaw ang lalaki. Umatras ako.
—Subukan n’yo.
—Ma’am, private property ito.
Sabi ng manager.
—Bawal ang unauthorized recording.
—Pusa ko ang nasa loob!
—Still, bawal po kayong mag-record.
—Huwag kayong lalapit!
Pero lumapit pa rin sila. Dalawa sila. Isa sa kanan, isa sa kaliwa. Ang babae sa likod ng tablet ay mabilis na nagtanggal ng livestream setup, pero bukas pa rin ang ilaw. Sa sulok, narinig ko ang notification sound. Ping. Ping. Ping. Parang may pumapasok na comments. Nilingon ko ang cellphone sa tripod. Nasa screen pa rin ang live interface. Hindi nila ito naputol. Naka-live pa rin. Sa baba, mabilis na umaakyat ang mga komento: “Anong nangyayari?” “May owner ba?” “Bakit may sumisigaw?” “Female 17 ba ’yan?” “Mukhang may issue.” Tumibok nang malakas ang puso ko. Nakita rin iyon ng manager.
—Turn it off!
Sigaw niya. Nataranta ang babae. Tumakbo siya papunta sa tripod, pero sa sobrang pagmamadali, nadulas siya sa isang nakakalat na cable. Tumama ang siko niya sa mesa, bumagsak ang tablet sa sahig, at nagkalat ang ilang papel. Sa sandaling iyon, hindi ko alam kung anong pumasok sa isip ko. Tumakbo ako. Hindi palabas. Papunta sa tablet. Dinampot ko ito bago pa maabot ng lalaki. Bukas pa rin ang screen. Hindi naka-lock. At ang unang nakita ko ay hindi lang file ni Luna. Kundi listahan. Mahabang listahan ng mga alagang pusa. May pangalan ng owner. May pet name. May breed. May status. May presyo. May remarks. Ang iba nakalagay: “owner abroad,” “send old video,” “camera maintenance excuse,” “good for live display,” “not spayed,” “high buyer interest.” Parang may malamig na tubig na ibinuhos sa buong katawan ko. Hindi lang si Luna. Marami sila. Marami pang may-ari na naniniwalang ligtas ang mga alaga nila, habang ang mga pusa nila ay ginagawang produkto sa likod ng pinto.
—Give me that.
Sabi ng manager. Hindi na niya sinubukang magpanggap na mabait. Ibang-iba na ang boses niya. Mababa. Matigas. Mapanganib. Umatras ako, hawak ang tablet sa isang kamay at phone ko sa kabila.
—Hindi.
—Hindi mo alam kung ano ang ginagawa mo.
—Alam ko. Kinukuha ko ang ebidensiya.
—Ebidensiya?
Ngumiti siya.
—Kanino mo dadalhin? Sa pulis? Sa barangay? Sa social media? Sa tingin mo maniniwala sila sa isang babaeng emosyonal laban sa isang registered pet care center?
Tumama ang bawat salita niya, pero hindi ako umatras.
—Maniniwala sila kapag nakita nila ito.
Itinaas ko ang tablet. Lalong dumilim ang mukha niya.
—Lock the front door.