Nabalot ng bingbing katahimikan ang buong silid-kainan. Nalaglag ang kutsara ni Donya Elena sa kanyang plato, habang si Mark naman ay napatayo sa kanyang kinauupuan, bakas ang galit at pagkapahiya sa kanyang mukha.
“Ano bang pinagsasabi mo, Sarah?!” asik ni Mark. “Wala kang karapatang palayasin ang pamilya ko!”
Dahan-dahan akong ngumiti—isang ngiting walang anumang bakas ng pag-aalinlangan.
“May karapatan ako, Mark,” mahinahon ngunit matatag kong sagot. “Dahil ang mansiyong ito ay nakapangalan sa akin bago pa man tayo ikasal. At ayon sa batas, ito ay eksklusibo kong ari-arian.”
“Bastos ka!” sigaw ni Donya Elena habang nanlilisik ang mga mata. “Akala mo kung sino ka! Asawa ka lang ng anak ko!”
“At kayo po,” balik ko sa kanya habang nakatitig nang diretso, “ay mga bisitang hindi inimbita sa aking pamamahay.”
Hindi na ako nakipagtalo pa. Tumalikod ako at umakyat sa aking silid, habang naririnig ko ang kanilang mga sigaw at ang pakiusap ni Mark sa labas ng aking pintuan. Hindi ko siya pinagbuksan.
Kinaumagahan, bago pa man sumikat ang araw, nagising ang lahat sa tunog ng malalakas na yabag at mga boses sa ibaba. Pagbaba ni Donya Elena at ng kanyang mga anak, nadatnan nila ang limang kalalakihang naka-uniporme ng pulis, kasama ang aking abogado na si Atty. Santos, at apat na barangay tanod.
“Ano ‘to?!” sigaw ni Jason. “Bakit may mga pulis?!”
Lumapit si Atty. Santos at inabot ang isang legal na dokumento kay Mark. “Ito ay Notice to Vacate. Ang mansiyong ito ay Sole Exclusive Property ni Gng. Sarah. Kung hindi kayo kusang lalabas sa loob ng dalawang oras, mapipilitan kaming sampahan kayo ng kasong Unlawful Detainer at Trespassing.”
Nagmura si Mark at pilit akong hinawakan sa kamay. “Sarah, pamilya tayo! Gagawin mo talaga ‘to sa akin?!”
Inalis ko ang kanyang kamay sa aking bisig nang walang anumang emosyon. “Pamilya? Nasaan ang respeto mo sa akin nung hinayaan mong angkinin nila ang bahay ko? Nasaan ang pagpapahalaga mo nung ginawa niyo akong estranghero sa sarili kong tahanan?”
Nakita ng buong kapitbahayan kung paano nag-unahan sa pag-iimpake sina Donya Elena. Ang matapobreng biyada na akala mo’y reyna kagabi ay nagmamadaling nagbitbit ng kanyang mga bayong habang nagrereklamo sa init. Si Patricia at Jason naman ay napapaypayan na lamang habang inilalabas ng mga tanod ang kanilang mga bagahe sa kalsada.
Nang malinis na ang bakuran at nakalabas na ang lahat, humarap sa akin si Mark, bakas ang pagsisisi sa kanyang mga mata. “Mahal, pumasok na ako sa loob. Mag-usap tayo.”
Tiningnan ko siya nang buong lamig. Inabot ko sa kanya ang isang pinalaking envelope na inihanda ni Atty. Santos.
“Ano ‘to?” tanong niya habang nanginginig ang mga kamay.
“Petition for Annulment,” sagot ko. “Hindi ko kailangan ng asawang ang tingin sa akin ay pitaka at tirahan lang. Nagsimula ang pamilya mo sa paghahati ng mga kuwarto rito… pero nagtapos ito sa paghahati ng buhay natin. Umalis ka na.”
Isinara ko ang malaking pintuan ng mansiyon at locked it from the inside. Sa wakas, naging tahimik ulit ang bahay ng lola ko—at sa pagkakataong ito, malaya na rin ako.