Bro, simple lang naman ang batas sa kusina namin kung sino ang hindi nagluto, siya ang maghuhugas. Isang gabi, matapos naming lumamon ng sinigang, pumasok kami ni Kuya Bryan sa kusina para sa araw-araw na negosasyon.
Doon nagsimula ang G!y3ra.
”Hoy, bunso. Hugasan mo na ‘yan. Ikaw huling natapos kumain,” sabi ni Kuya sabay sandal sa may pinto, akala mo manager na nag-uutos ng empleyado.
”Anong ako?!” angal ko agad. “Ikaw kaya ang hindi nagluto! Si Mama nagluto, ibig sabihin salitan tayo. Kahapon ako naghugas, kaya ikaw ngayon!”
”Aba, sumasagot ka na?” Tumaas ang kilay ng g4go.
“Mas matanda ako sa’yo, kaya sundin mo ‘ko. Hugasan mo na ‘yan bago ko hugasan ‘yang mukha mo.”
”Suntukan na lang o!” hamon ko.
Gusto ko lang naman sana siyang takutin. Kaso, mapride si Kuya. Hinamon ko, tinanggap niya.
Pack! Isang solidong sun*t0k sa balikat ang natanggap ko.
”Ah, ganyan pala ha!” Binuweltahan ko siya ng straight punch sa tiy@n.
Doon na nawala ang poise namin. Nagbuno kami sa sahig ng kusina. Para kaming dalawang asong nag-aagawan sa buto, gumugulong-gulong sa tabi ng basurahan habang nagkakalbuhan ng buhok at nagkakagatan ng braso. Walang pormang boksingero pure asaran at gigil lang.
”Aray! Ang buhok ko, g4go!” sigaw ni Kuya.
”Mas g4go ka! Maghugas ka ng plato!” ganti ko habang s!nas4*kal siya gamit ang siko ko.
Nasa gitna kami ng matinding wrestling match nang biglang bumukas nang malakas ang pinto ng kusina. Biglang tumahimik ang paligid. Ang narinig ko na lang ay ang mabigat na paghinga ng isang tao.
Dahan-dahan kaming napatingin ni Kuya sa may pinto.
Nakatayo doon si Papa. Nanl!*lisik ang mga mata, umuusok ang ilong, at ang ugat sa noo niya ay parang pupu*t0k na sa galit.
Galing lang naman siya sa 12-hour shift sa trabaho, tapos nadatnan niyang nagpapatayan ang dalawa niyang anak dahil lang sa basong may sebo.
”MGA WALANG HIYA KAYONG BATA KAYO!!!” kulog na sigaw ni Papa.
Bago pa man kami makahingi ng tawad, yumuko si Papa at dumampot sa lababo.
SWOOSH!
Isang lumilipad na baso ang dumaan sa pagitan ng mga ulo namin ni Kuya at bumasag sa pader.
”Ay, kalabaw!” napasigaw ako.
”HINDI KAYO MAGHUHUGAS?!” sigaw ulit ni Papa. Sa pagkakataong ito, ang hinawakan na niya ay ang sandok at ang mismong aluminum na kaldero na pinaglutuan ng sinigang na may sabaw-sabaw pa.
BOOM!
Binalibag ni Papa ang kaldero na parang naglalaro ng discus throw sa Olympics. Swabe kaming napa-duck ni Kuya. Tumama ang kaldero sa refrigerator, lumikha ng dambuhalang kalingkingan ng tunog, at tumapon ang natitirang sabaw sa mukh4 ko.
”Takbo, bunso, takboooo!” sigaw ni Kuya, na biglang nakalimot na kaaway niya ako kanina.
Sunod-sunod na ang naging projectile weapon ni Papa. Lumilipad na plato, kutsara, tinidor, pati sandok ginawang shuriken! Para kaming mga action star sa pelikula na umiiwas sa mga b@la, ang pinagkaiba lang, ceramic na plato ang iniiwasan namin.
”Bw!sit ko kayong dalawa! Lumayas kayo!” sigaw ni Papa sabay dampot sa huling mabigat na sandata… ang kawali.
Hindi na kami nag-isip. Sabay kaming nag-dive ni Kuya palabas ng pinto ng kusina, kumaripas ng takbo sa sala, at dire-diretsong lumabas ng gate ng bahay na walang tsinelas. Narinig pa namin ang huling lagabag ng kawali na tumama sa gate.
Pagdating sa kanto, hingal na hingal kaming naupo ni Kuya sa tapat ng sarisari store. Tumingin ako sa kanya gulo-gulo ang buhok, may bakat ng kagat sa braso.
Tumingin siya sa akin may sumabit na piraso ng kangkong mula sa sinigang sa tenga ko.
Nagkatitigan kaming dalawa. Isang segundo. Dalawang segundo.
Tapos, sabay kaming humagalpak ng tawa.
”G4go, muntik na tayo doon ah,” sabi ni Kuya habang pinapagpag ang kangkong sa tenga ko. “Grabe si Papa, pang-Avengers ang aim.”
”Kasalanan mo ‘to e,” sabi ko, habang tumatawa pa rin. “Kung naghugas ka na lang sana.”
”O sige, ganito na lang,” akbay sa akin ni Kuya.
“Pagbalik natin mamaya kapag tulog na si Papa… hati na tayo. Ako magsasabon, ikaw magbabanlaw. Deal?”
Napatango na lang ako habang nilalamok kami sa kanto. “Deal. Pero Kuya, ikaw magwawalis ng mga nabasag na plato, ha? Sawsaw ka sa galit ni Papa e.”
“O sige, ganito na lang,” akbay sa akin ni Kuya. “Pagbalik natin mamaya kapag tulog na si Papa… hati na tayo. Ako magsasabon, ikaw magbabanlaw. Deal?”
Napatango na lang ako habang nilalamok kami sa kanto. “Deal. Pero Kuya, ikaw magwawalis ng mga nabasag na plato, ha? Sawsaw ka sa galit ni Papa e.”
“Oo na, sige na,” kamot-ulong sagot niya.
Maghahatinggabi na nang magpasiya kaming bumalik sa bahay. Parang mga magnanakaw kaming nagtiyad sa pagpasok sa gate, bitbit ang kaba na baka biglang lumabas si Papa mula sa dilim na may hawak nang silya. Pagbukas namin ng pinto, patay na ang mga ilaw, maliban sa isang maliit na bombilya sa kusina.
Dahan-dahan kaming sumilip.
Wala na si Papa. Pero ang kusina? Mukhang dinaanan ng Bagyong Yolanda. May mga basag na ceramic sa sahig, may mantsa ng sabaw ng sinigang ang pader, at nakabaligtad ang kaldero sa gitna ng lababo. Pero ang mas nagpatahimik sa amin ay ang nakita namin sa ibabaw ng hapag-kainan.
May nakatakip na tudling doon. Pag-angat ni Kuya, may dalawang pirasong pandesal na may palaman at isang sulat mula kay Mama na pormang sulat-kamay ni Papa.
“Ubusin niyo ‘yan. At siguraduhin niyong makintab ang kusina bago kayo matulog, kundi luluwa ang mga kaluluwa niyo bukas. – Papa”
Nagkatinginan kami ni Kuya, sabay napangiti nang tipid. Galit si Papa, oo, pero ramdam pa rin namin ‘yung pag-aalaga niya (sa medyo madugong paraan nga lang).
Walang imikan, nagsimula na kaming kumilos. Si Kuya ang taga-walis at taga-sabon, ako naman ang taga-banlaw at taga-punas ng pader. Sa pagkakataong ito, wala nang asaran, wala nang suntukan. Ang tanging tunog na lang sa kusina ay ang kalansing ng mga natirang buong plato at ang mahinang tawa naming dalawa kapag naaalala namin ang “Olympic discus throw” ni Papa gamit ang kaldero.
Matapos ang isang oras, sa wakas, nagliwanag din ang kusina. Pagod na pagod kaming humiga ni Kuya sa banig sa sala.
“Bunso,” pabulong na tawag ni Kuya habang nakatitig sa kisame.
“Bakit?”
“Bukas… si Mama naman ang magluluto, ‘di ba?”
Natawa ako nang mahina bago pumikit. “Oo, Kuya. At prito na lang ang ipapaluto ko para walang kalderong lilipad bukas.”
Doon ko napagtanto, kahit gaano kami mag-away na magkapatid hanggang sa magkapasapasa, isang lumilipad na kaldero lang pala mula kay Papa ang kailangan para magkaunawaan kami. Mula noon, tuwing oras ng hugasin, awtomatiko na ang kilos namin: rock-paper-scissors na lang, walang personalan. Dahil alam naming dalawa—mahirap nang kalabanin ang isang seryosong tatay na may hawak na kawali.