Nang Manalo Kami Ng ₱70 Milyon Sa Lotto, Binigyan Lang Ako Ng Roommate Ko Ng ₱20 At Sinabing Sa Kanya Na Ang Ticket—Pero Nang Mabiyak Ang Santo Niño Sa Mesa Ko, Ako Ang Unang Umatras
Nang malaman kong nanalo ang lotto ticket naming dalawa ng roommate ko ng ₱70 milyon, halos lumipad ako pauwi sa dorm.
Akala ko yayakapin niya ako.
Akala ko pareho kaming iiyak sa tuwa.
Pero nginitian lang ako ni Clarisse, nag-transfer ng ₱20 sa GCash ko, at malamig na sinabi:
“Besh, idea ko bumili ng ticket. Binalik ko na ambag mo. Wala ka nang kinalaman dito.”
Napatawa ako sa sobrang galit.
Pero bago pa ako makasigaw, may narinig akong malutong na tunog mula sa mesa ko.
Krak.
Paglingon ko, nakita kong nabiyak ang maliit na Santo Niño na minana ko pa kay Lola.
Naputol ang isang kamay nito.
At doon, biglang nanlamig ang buong katawan ko.
“Clarisse! Nanalo tayo! Nanalo tayo!”
Iyon ang sigaw ko habang halos mabangga ko ang pinto ng dorm sa sobrang pagmamadali. Basa pa ng pawis ang likod ko, nanginginig ang mga kamay ko sa hawak kong cellphone.
Kanina lang, nasa tindahan ako sa kanto ng Sampaloc para bumili ng pancit canton, nang marinig kong pinag-uusapan ng mga tambay ang winning numbers sa lotto.
Biniro ko pa ang sarili ko.
“Paano kung tayo nga?”
Binuksan ko ang photo ng ticket na pinicturan ko noong araw na bumili kami.
Isa-isa kong tinignan ang numero.
Nawala ang ingay sa paligid.
Parang may humigop sa lahat ng hangin sa dibdib ko.
Pareho.
Eksaktong pareho.
Ang ticket naming binili ni Clarisse sa maliit na lotto outlet malapit sa España ay nanalo ng jackpot.
₱70 milyon.
Hindi ako lumaki sa marangyang pamilya. Ang tatay ko ay tricycle driver sa Cavite. Ang nanay ko naman ay naglalako ng kakanin tuwing umaga. Bawat padala nila sa akin, alam kong pinagpaguran, pinagpuyatan, at minsan ipinangutang pa.
Kaya habang tumatakbo ako pabalik sa dorm, isa lang ang nasa isip ko.
Makakabili na si Papa ng sariling sasakyan.
Hindi na kailangang magbilad si Mama sa araw.
Hindi na ako kailangang magtipid sa ulam, maglakad pauwi para makatipid sa pamasahe, o magkunwaring busog kapag walang pera.
Pagbukas ko ng pinto, nakita ko si Clarisse na nakaupo sa kama niya, naka-cross legs, hawak ang cellphone. Nandoon din ang dalawa pa naming roommates: si Mylene na nag-aaral sa mesa, at si Bea na nag-aayos ng uniform.
“Clarisse!” nilapitan ko siya at niyakap. “Yung ticket! Nanalo tayo!”
Hindi siya agad kumilos.
Ramdam kong matigas ang katawan niya.
Dahan-dahan niya akong itinulak palayo.
“Alam ko,” sabi niya.
Napakurap ako. “Alam mo na?”
Ngumiti siya, pero hindi umabot sa mata ang ngiting iyon.
“Kanina pa.”
“Bakit hindi mo ako tinawagan?”
Hindi siya sumagot. Sa halip, may pinindot siya sa cellphone niya.
Ilang segundo lang, tumunog ang phone ko.
GCash received: ₱20.00 from Clarisse M.
Napatingin ako sa screen. “Ano ’to?”
Huminga siya nang malalim, parang siya pa ang pagod sa paliwanag.
“Besh, tandaan mo ha. Noong araw na bumili tayo, ako ang nagyaya. Ako ang nakaisip. Ako ang pumili ng lotto outlet. Kung hindi dahil sa akin, hindi ka naman bibili.”
Napatango ako nang bahagya, litong-lito pa rin.
“Oo, pero ako ang pumili ng numbers.”
“Exactly,” mabilis niyang sagot. “Pero pera ko ang unang inilabas. Sumabay ka lang. Nagbigay ka ng ₱20 kasi nakisali ka. Kaya binalik ko na.”
Napatingin ako sa kanya.
Sa mukha niyang walang bahid ng hiya.
“Clarisse,” sabi ko, pigil ang boses, “ibig mong sabihin, bibilhin mo ang kalahati ko sa ₱70 milyon gamit ang ₱20?”
Tumaas ang kilay niya.
“Hindi ko binibili. Binabalik ko lang ang ambag mo. Sa totoo lang, dapat nga magpasalamat ka pa kasi hindi ko kinalimutan.”
Napababa ng libro si Mylene.
“Clarisse, hindi tama ’yan,” mahinang sabi niya. “Magkasama kayong bumili.”
Biglang lumingon si Clarisse sa kanya.
“Wala kang pakialam.”
Nanahimik si Mylene.
Si Bea naman ay nakatingin lang sa amin, halatang gustong magsalita pero takot madamay.
Napakuyom ang kamao ko.
“Hindi ako tanga, Clarisse. Alam ng buong dorm na hati tayo sa ticket na ’yan.”
Tumayo siya.
Suot niya ang mamahaling pabango na lagi niyang ipinagyayabang. Ang dating malambing niyang mukha, ngayon ay matalim na parang kutsilyo.
“Huwag kang magpaka-victim, Lara. Mahirap ka, oo, pero hindi ibig sabihin nun may karapatan kang agawin ang swerte ng iba.”
Parang may sumampal sa akin.
Mahirap ka.
Tatlong salitang paulit-ulit kong nilulunok mula pagkabata.
Pero nang manggaling iyon sa taong tinuring kong kaibigan, mas masakit pala.
“Agawin?” natawa ako, pero nanginginig ang boses ko. “Ambag ko ’yon. Pinili ko ang numbers. Hawak mo lang ang ticket dahil ikaw ang may wallet noon.”
“Exactly,” sabi niya. “Ako ang may ticket. Ako ang may karapatan.”
Tumindi ang kabog ng dibdib ko.
Handa na akong lumapit, kunin ang ticket, at ipaglaban ang parte ko.
Pero doon ko narinig ang tunog.
Krak.
Hindi malakas.
Pero malinaw.
Parang butong nabali sa tahimik na silid.
Lahat kami napalingon.
Sa maliit kong mesa, katabi ng lumang rosaryo ni Mama, naroon ang Santo Niño na minana ko kay Lola.
Maliit lang iyon, gawa sa kahoy, may pulang kapa at gintong korona. Simula nang lumuwas ako sa Maynila, lagi ko itong dala. Sabi ni Lola, hindi ito pampaswerte. Paalala raw ito na kahit malayo ako, may bantay ako.
Pero ngayon, nakabukas ang isang bitak sa katawan nito.
At sa mesa, nakahandusay ang maliit na kamay na naputol.
Nawala ang init ng galit ko.
Pinalitan iyon ng lamig na gumapang mula batok hanggang talampakan.
Narinig ko ang boses ni Lola sa alaala ko.
“Kapag nabasag ang santo nang walang dahilan, huwag kang makipag-agawan sa grasya. Minsan, hindi grasya ang dumarating. Minsan, bitag.”
Lumapit ako sa mesa, nanginginig ang kamay.
Walang humawak sa rebulto.
Walang malakas na hangin.
Walang nahulog.
Pero nabiyak ito.
Napalingon ako kay Clarisse.
Nakasimangot siya. “Ano na naman yang drama mo?”
Lumunok ako.
“Clarisse,” mahina kong sabi, “huwag mong kunin ang pera.”
Napatawa siya.
“Ay wow. Ngayon hindi mo na makuha, sasabihin mong malas?”
“Hindi ako nagbibiro.” Halos pabulong na ang boses ko. “Itapon mo ang ticket. Sunugin mo. Huwag mong i-claim.”
Napahagalpak si Bea, pero agad ding tumahimik nang makita ang mukha ko.
Si Mylene naman ay namutla.
“Lara…” bulong niya. “Seryoso ka ba?”
Tumango ako.
“Sa amin sa Cavite, may kasabihan si Lola. Kapag ang santo ang unang nasugatan bago dumating ang pera, may kapalit na buhay ang yaman.”
Nanlaki ang mata ni Clarisse.
Pagkatapos ay tumawa siya nang mas malakas.
“Grabe ka. Ang sama ng ugali mo. Dahil hindi mo nakuha ang pera, minumura mo ako ng kamatayan?”
“Hindi!” sigaw ko. “Nililigtas kita!”
Lumapit siya sa akin, inilabas mula sa bulsa ang ticket, at itinaas sa harap ko.
“Nakikita mo ’to? Ito ang bagong buhay ko. Condo. Kotse. Travel. Business. Hindi mo ako matatakot gamit ang lumang kahoy na rebulto mo.”
“Clarisse, pakiusap—”
Pinunit niya ang hangin ng tawa niya.
“Simula ngayon, hindi mo na ako ka-level.”
Pagkatapos, hinalikan niya ang ticket at isinuksok sa wallet.
Bago siya lumabas ng dorm, humarap siya sa akin at ngumiti.
“Bukas ng umaga, kukunin ko na ang pera ko.”
Pagkasara ng pinto, lumuhod ako sa harap ng basag na Santo Niño.
At doon ko nakita ang isang bagay na lalong nagpahinto sa paghinga ko.
Sa ilalim ng naputol na kamay, may nakatagong maliit na papel na kayumanggi na sa katandaan.
May sulat-kamay ni Lola.
Binuksan ko iyon.
Isang linya lang ang nakasulat:
“Kapag ang pera ay dumating kasama ng dugo, huwag mong hahawakan—dahil ang unang tatanggap, unang kukunin.”
PARTE2
Hindi ako nakagalaw nang ilang minuto.
Nakatitig lang ako sa papel, habang paulit-ulit na umiikot sa isip ko ang sulat ni Lola.
Ang unang tatanggap, unang kukunin.
“Lara…” lumapit si Mylene. “Ano ’yan?”
Iniabot ko sa kanya ang papel.
Pagkabasa niya, halos mabitawan niya ito.
Si Bea naman, na kanina pa pilit nagmamatapang, biglang napaatras.
“Baka naman coincidence lang,” sabi niya, pero basag ang boses. “Lumang santo, lumang papel…”
Umiling ako.
“Hindi coincidence.”
Umupo ako sa kama, hawak ang sirang kamay ng Santo Niño. Habang tinititigan ko iyon, bumalik sa akin ang isang alaala noong bata pa ako.
Anim na taong gulang ako nang unang sabihin ni Lola ang tungkol sa “perang may dugo.”
Noon, may kapitbahay kami sa probinsya na biglang yumaman matapos makapulot ng malaking halaga sa palengke. Hindi niya ibinalik kahit alam niyang may naghahanap. Kinabukasan, bumili siya ng motor. Isang linggo lang, naaksidente siya sa tulay. Buhay siya, pero naputol ang paa.
Sabi ng matatanda, hindi lahat ng pera ay biyaya.
May perang dumarating para subukin ang puso.
May perang dumarating para singilin ang kaluluwa.
Hindi ako lubos na naniwala noon.
Pero ngayon, hawak ko ang sirang santo ni Lola.
At nasa kamay ni Clarisse ang ticket.
“Nasaan si Clarisse?” tanong ni Mylene.
“Lumabas kasama si Trina,” sagot ni Bea.
Si Trina ang madalas dumikit kay Clarisse kapag may pera. Hindi namin roommate, pero lagi siyang nasa dorm, laging nakikisawsaw, laging nakangiti kapag may libre.
Kinuha ko ang phone ko at tinawagan si Clarisse.
Ringing.
Walang sagot.
Tinawagan ko ulit.
Ibinaba niya.
Ilang segundo lang, nag-message siya.
Stop being creepy. Hindi kita bibigyan kahit piso.
Huminga ako nang malalim.
Hindi na ito tungkol sa parte ko.
Kung pera lang, ipaglalaban ko sana. Pupunta ako sa barangay, sa school admin, kahit sa abogado.
Pero iba ang naramdaman ko nang mabasag ang Santo Niño.
May panganib na hindi ko kayang ipaliwanag.
Nag-message ako:
Clarisse, huwag kang pumunta mag-isa bukas. Huwag mo ring ipagsabi kahit kanino na hawak mo ang ticket. Delikado.
Nag-seen siya.
Walang reply.
Kinabukasan, kumalat na ang balita sa buong dorm.
May nanalong estudyante sa lotto.
Hindi sinabi ang pangalan, pero alam ng marami.
Si Clarisse mismo ang nagkalat.
Pagpasok niya sa lobby ng dorm bandang alas-nuwebe ng umaga, naka-sunglasses siya kahit nasa loob. May dala siyang bagong bag, bagong sandals, at ngiting parang siya ang may-ari ng mundo.
Kasama niya si Trina.
“Lara!” sigaw niya nang makita ako. “Gising ka pa pala. Akala ko nagluluksa ka na.”
Nagbulungan ang mga tao sa paligid.
Tahimik akong lumapit.
“Clarisse, huling pakiusap. Huwag mong i-claim ngayon.”
Umirap siya.
“Guard, pakialis nga ’to. Naiinggit kasi.”
“Hindi ako naiinggit.”
“E di ano? Nagmamalasakit?” Lumapit siya sa mukha ko. “Kung gusto mong magmukhang mabait, hanap ka ng ibang uto-uto.”
Bigla niyang inilabas ang ticket at iwinagayway.
“Sa lahat ng nandito, tandaan ninyo. Ako ang nanalo. Ako lang.”
May ilang napa-wow. May nag-video. May nagtanong kung manlilibre ba siya.
Si Clarisse, tuwang-tuwa sa atensyon.
Doon ko nakita ang mata ni Trina.
Hindi ito nakatingin kay Clarisse.
Nakatitig ito sa wallet.
Parang ahas na nakakita ng pugad.
Hinila ko si Clarisse sa braso.
“Alam mong hindi ka mapagkakatiwalaan ng mga kasama mo ngayon.”
Sinampal niya ang kamay ko.
“Mas mapagkakatiwalaan ko pa sila kaysa sa’yo.”
Pagkatapos, tumalikod siya at umalis.
Ilang oras ang lumipas.
Wala kaming balita.
Tinawagan siya ni Bea, hindi sinagot.
Tinawagan ni Mylene, unattended.
Ako, hindi ko na tinawagan. Nagdasal na lang ako.
Bandang hapon, habang nakaupo kami sa dorm, biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Clarisse.
Pero hindi na siya ang babaeng umalis kaninang umaga.
Wala ang sunglasses niya.
Wala ang bag niya.
May gasgas sa pisngi niya. Punit ang manggas ng blouse. Nanginginig ang labi.
At ang wallet niya, wala.
“Clarisse!” sigaw ni Bea.
Bumagsak siya sa sahig.
“Wala na…” bulong niya. “Wala na ang ticket.”
Tumakbo kami palapit.
Si Mylene ang unang nag-abot ng tubig. Ako naman, kahit galit pa rin, lumuhod sa harap niya.
“Ano’ng nangyari?”
Umiiyak siya nang walang tunog.
“Paglabas namin ng lotto office, hindi pa nila binigay ang pera. Kailangan daw ng verification, valid IDs, forms… Sinabi nila bumalik ako bukas.”
“Okay, tapos?”
“Paglabas namin, sabi ni Trina, mag-celebrate muna kami. Sumakay kami ng Grab. Pero hindi sa mall pumunta. Sa ibang lugar. May dalawang lalaki.”
Nanigas ang katawan ko.
“Tinangay nila ang ticket?”
Tumango siya.
“Pati IDs ko. Pati phone ko. Pati ATM.”
Tahimik ang buong silid.
Si Bea ay napahawak sa bibig.
Si Mylene naman ay nanginginig sa galit. “Sinabi ko na sa’yo, huwag mong ipagsasabi!”
Pero si Clarisse, sa akin nakatingin.
Sa unang pagkakataon, wala sa mata niya ang yabang.
Takot lang.
“Lara…” pabulong niyang sabi. “Totoo ba?”
Hindi ako sumagot agad.
Tumingin ako sa mesa ko.
Nandoon pa rin ang basag na Santo Niño, binalot ko sa puting panyo.
“Hindi ko alam kung ano ang totoo,” sabi ko. “Ang alam ko lang, binalaan kita.”
Napahagulgol siya.
“Patawarin mo ako. Nabulag ako. Akala ko kapag nakuha ko ang pera, tapos na lahat ng hirap ko.”
Napapikit ako.
Doon ko naintindihan.
Hindi pala kami ganoon kaiba.
Pareho kaming takot sa kahirapan.
Pareho kaming pagod maging estudyanteng nagbibilang ng barya.
Pero sa harap ng malaking pera, lumabas ang tunay naming laman.
Ako, muntik nang lumaban dahil sa karapatan ko.
Siya, tuluyang nalamon ng kasakiman.
Kinagabihan, pumunta kami sa presinto.
Dinala ni Clarisse ang resibo ng lotto outlet, CCTV screenshot mula sa tindahan, at ang photo ng ticket na nasa phone ko. Mabuti na lang, bago nawala ang phone niya, may kopya ako ng ticket.
Doon nalaman ang mas malaking katotohanan.
Hindi pala simpleng pagnanakaw ang nangyari.
Si Trina ay matagal nang may koneksyon sa isang grupo na naghahanap ng mga bagong nananalo sa sugal, raffle, o lotto. Kapag nalaman nilang may malaking premyo, nilalapitan nila, kinakaibigan, pagkatapos tinatakot o ninanakawan.
At ang pinaka-nakakakilabot?
Hindi lang si Clarisse ang muntik nilang mabiktima.
May dalawa nang nawawalang tao sa parehong modus.
Napahawak si Clarisse sa dibdib.
“Kung nakuha ko agad ang pera…”
Hindi niya naituloy.
Alam naming lahat ang kasunod.
Baka hindi lang ticket ang nawala sa kanya.
Baka buhay niya.
Dahil nai-report agad namin, napigilan ang pag-claim ng ticket. Naglabas ng alert ang lotto office. Ilang araw ang lumipas, nahuli si Trina at ang dalawang kasabwat niya sa isang bus terminal sa Cubao. Nasa kanila ang ticket, IDs ni Clarisse, at ilang gamit ng ibang biktima.
Pero hindi roon natapos ang lahat.
Dumating ang araw ng pagharap sa lotto office.
Kailangan nang ideklara kung sino ang tunay na may karapatan sa ticket.
Nakaharap kami ni Clarisse sa isang maliit na conference room. Kasama ang legal officer, ang police investigator, at ang dorm administrator.
Nanginginig ang kamay ni Clarisse habang inilalabas ang written statement niya.
“Gusto kong aminin,” sabi niya, “na binili namin ni Lara ang ticket nang hati. Siya ang pumili ng numbers. Pareho kaming nag-ambag. Nagsinungaling ako dahil nasilaw ako.”
Napatingin ako sa kanya.
Namumugto ang mata niya.
“Hindi ko hihingin na patawarin niya ako bilang kaibigan. Pero gusto kong itama ang mali.”
Matagal akong natahimik.
Sa totoo lang, galit pa rin ako.
Hindi madaling burahin ang sakit ng marinig mong tinawag kang mahirap, sakim, at walang karapatan.
Pero habang tinitingnan ko siya, nakita ko hindi na siya ang Clarisse na nagwawagayway ng ticket sa lobby.
Basag na siya.
At minsan, ang taong nabasag ng sariling kasalanan ay may pagkakataong buuin ang sarili sa mas tamang paraan.
Sa huli, kinilala ng lotto office ang joint claim namin, gamit ang testimonya, CCTV, resibo, at photo evidence.
Natanggap namin ang premyo pagkatapos ng tamang proseso.
Hindi buo ang ₱70 milyon dahil sa buwis, pero sapat iyon para baguhin ang buhay namin.
Ang unang ginawa ko, hindi bumili ng phone, bag, o kotse.
Umuwi ako sa Cavite.
Pagbaba ko ng bus, sinalubong ako ni Mama na umiiyak, at si Papa na pilit nagtatapang pero nangingilid ang luha.
Inabot ko sa kanila ang unang tseke.
“Hindi na po kayo kailangang magpagod nang sobra.”
Doon lang ako umiyak.
Hindi dahil sa pera.
Kundi dahil sa wakas, nakahinga ako.
Si Clarisse naman, umuwi sa probinsya nila sa Bicol. Hindi na siya bumalik sa dorm nang ilang linggo. Nang magkita kami muli, simple na ang suot niya. Wala na ang dating yabang.
May dala siyang maliit na kahon.
“Para sa’yo,” sabi niya.
Pagbukas ko, isang bagong Santo Niño ang nasa loob. Gawa sa kahoy, maingat ang pintura, payapa ang mukha.
“Hindi nito mapapalitan ang galing kay Lola mo,” sabi niya. “Pero gusto kong magsimula sa paggalang sa bagay na hindi ko naintindihan noon.”
Tinanggap ko iyon.
Hindi pa rin kami bumalik sa dating pagkakaibigan.
May mga basag na hindi agad nadidikit.
Pero hindi ko rin siya itinuring na kaaway.
Minsan, sapat na ang distansya para gumaling ang sugat.
Ilang buwan ang lumipas, ginamit ko ang parte ko para bumili ng maliit na bahay para sa pamilya ko, magtayo ng sari-sari store para kay Mama, at ipagpatuloy ang pag-aaral ko.
Si Clarisse naman, nag-donate sa pamilya ng isang biktima ng grupong nagnakaw sa kanya. Hindi iyon ibinalita sa social media. Nalaman ko lang kay Mylene.
Isang gabi, habang inaayos ko ang bagong Santo Niño sa maliit na altar namin, tinanong ako ni Mama:
“Anak, naniniwala ka bang santo ang nagligtas sa’yo?”
Tumingin ako sa rebulto.
Naalala ko ang bitak.
Ang papel ni Lola.
Ang ticket.
Ang luha ni Clarisse.
“Naniniwala ako,” sabi ko, “na minsan, may mga babala ang buhay na hindi natin dapat pagtawanan.”
Ngumiti si Mama.
“At ano ang natutunan mo?”
Matagal akong tumahimik bago sumagot.
“Na hindi lahat ng malaking pera ay biyaya. Minsan, salamin ito. Ipinapakita nito kung sino ka kapag wala nang nakatingin, kapag kaya mong manlamang, kapag kaya mong ipagpalit ang tao sa yaman.”
Hinawakan ni Mama ang kamay ko.
“At ikaw?”
Napangiti ako nang malungkot.
“Ako? Natutunan kong ipaglaban ang tama, pero hindi hayaang kainin ako ng galit.”
Dahil sa huli, hindi ang lotto ang totoong premyo.
Ang totoong premyo ay ang makaligtas nang hindi nawawala ang sarili.
At sa mundong maraming tao ang kayang ipagpalit ang pagkakaibigan, pamilya, at konsensya para sa pera, sana maalala natin:
Ang yaman ay kayang magbago ng buhay, pero ang ugali ang magpapasya kung ang pagbabagong iyon ay magiging biyaya o sumpa.