Hindi ang aking ina ang tinamaan. Si Lola Mercedes ang bumagsak sa sahig.
—Lola!
Sabay kaming napasigaw ni Gabriel. Nakatayo pala siya sa likuran ko, pilit na hinahabol ang hininga matapos sundan kami sa lihim na silid. Dumaloy ang dugo mula sa kanyang balikat, kumalat sa maputlang damit, at pumatak sa lumang larawang hawak ko. Mabilis siyang sinalo ni Gabriel bago tuluyang tumama ang ulo niya sa marmol.
—Tumawag kayo ng doktor! Ngayon din!
Iyon ang unang pagkakataong nakita kong nawala ang lamig sa mukha niya. Nanginginig ang mga kamay niya habang pinipigilan ang dugo ng matanda. Ang lalaking ilang minuto lang ang nakalipas ay kayang tumutok ng baril nang walang emosyon ay biglang nagmukhang isang batang takot mawalan ng tanging taong mahalaga sa kanya. Ngunit bago tuluyang mawalan ng malay si Lola Mercedes, hinawakan niya ang pulsuhan ko. Napakalakas ng kapit niya para sa isang nanghihinang babae.
—Andrea…
Lumapit ako.
—Lola, huwag po kayong magsalita.
Ngunit mariin siyang umiling.
—Ang nanay mo… hindi siya ang nagsinungaling.
Napatingin ako kay Mama. Namumutla siya, nakatali pa rin ang mga kamay, ngunit hindi siya makapagsalita.
—Nasaan ang tunay kong ama?
Bumuka ang bibig ni Lola Mercedes.
—Buhay siya.
Parang tumigil ang mundo.
—Ano?
—Buhay ang ama mo… at siya ang lalaking nakita mo… nakagapos sa lumang mansyon.
Nanlamig ang buong katawan ko. Naalala ko ang lalaking duguan sa upuan. Ang kanyang namamagang mukha. Ang punit niyang labi. At ang paraan ng pagtatanong ni Gabriel tungkol sa mga dokumento. Napalingon ako sa kanya.
—Ang lalaking pinahirapan mo…
Hindi siya sumagot.
—Siya ang ama ko?
Mahigpit niyang ipinikit ang mga mata. Iyon na ang sagot. Sinugod ko siya at sinampal nang buong lakas. Umalingawngaw ang tunog sa silid. Hindi niya ako pinigilan.
—Hayop ka! Alam mo ba kung sino siya noong gabing iyon?
—Hindi.
—Sinungaling!
—Hindi ko alam. Ang alam ko, isa siyang dating accountant ng kumpanya na nagtago ng mga dokumentong maaaring magpabagsak sa pamilya namin.
—Pero alam ng lola mo!
Napatingin siya kay Lola Mercedes. Dumating ang doktor at mga nars. Inilagay nila ang matanda sa stretcher at mabilis na inilabas ng silid. Bago sumunod si Gabriel, hinarangan ko siya.
—Pakawalan mo ang mama ko.
—Andrea—
—Pakawalan mo siya!
May kung anong nagbago sa mukha niya. Inutusan niyang kalagan ang mga tali ni Mama. Agad ko siyang niyakap.
—Anak, kailangan nating umalis. Hindi tayo ligtas dito.
Ngunit bago kami makalakad, nagsara ang bakal na pinto ng lihim na silid. Isang matandang lalaki ang lumitaw sa pasukan. Kilala ko siya mula sa mga larawan sa mga pahayagan. Si Don Emilio Villanueva. Ama ni Gabriel. Ang lalaking sinabing nagretiro na at matagal nang naninirahan sa ibang bansa. Ngunit naroon siya. Ngumiti siya nang makita ako.
—Sa wakas. Nakita ko rin ang anak ni Tomas.
Napakapit sa akin si Mama.
—Tumakbo ka.
Hindi ako nakagalaw. Pumasok si Don Emilio, kasama ang apat na armadong lalaki.
—Napakatagal kitang hinanap, Elena.
—Hindi na Elena ang pangalan ko.
—Maaaring nabago mo ang pangalan mo, ngunit hindi ang kasalanan mo.
Tumawa si Mama nang mapait.
—Kasalanan? Ikaw ang pumatay sa kapatid mo para maagaw ang kumpanya.
Napatingin ako kay Gabriel. Nanigas siya.
—Ano ang sinasabi niya?
Hindi man lang siya nilingon ni Don Emilio.
—Mga kasinungalingan ng isang desperadong babae.
—Hindi kasinungalingan! Ang ama ni Andrea ang tunay na anak ni Don Vicente. Hindi ikaw. Peke ang lahat ng dokumentong ginamit mo para agawin ang kumpanya.
Tahimik ang lahat. Parang bawat salita ni Mama ay isang bombang unti-unting sumasabog sa loob ng silid. Lumapit si Don Emilio at sinampal siya. Napahiyaw ako. Mabilis na humarang si Gabriel.
—Tama na.
bahagi 3: Doon lamang tumingin ang matanda sa anak niya.
—Lumayo ka.
—Hindi mo siya sasaktan.
Ngumiti si Don Emilio, ngunit walang init sa mga mata niya.
—Dahil ba empleyada mo siya?
Hindi sumagot si Gabriel.
—Habang abala kang nagpapanggap na makapangyarihan, unti-unti ka niyang nilalapitan. Hindi mo ba naisip kung bakit napakadali niyang nakapasok sa buhay natin?
—Hindi niya alam kung sino siya.
—Talaga?
Tumingin sa akin si Don Emilio.
—Sabihin mo sa kanya, Andrea. Sabihin mo kung ano ang nakita mo sa ilalim ng iyong kama kagabi.
Napaatras ako. Hindi ko sinabi kaninuman ang tungkol doon. Noong nakaraang gabi, may nakita akong maliit na kahong nakatago sa ilalim ng kama ko. Sa loob ay may susi, isang lumang medalyon, at kapirasong papel na may nakasulat na petsa. Ang parehong petsang nakaukit sa likod ng litrato.
—Paano mo nalaman?
—Dahil ako ang naglagay noon.
—Bakit?
—Para malaman kung kanino mo unang ipapakita.
Tumingin siya kay Gabriel.
—At hindi mo ipinakita sa kanya.
Napakunot ang noo ni Gabriel.
—Anong kahon?
Hindi ako agad nakasagot. Nasaktan ang ekspresyon niya.
—Kaya mo akong pagbintangan, pero may itinatago ka rin pala.
—Hindi ko alam kung mapagkakatiwalaan ka!
—At tama siya. Hindi mo dapat pagkatiwalaan ang isang Villanueva.
Nanigas ang panga ni Gabriel. Lumapit sa akin si Don Emilio.
—Ang susi ay para sa isang vault. Nasa loob ang tunay na testamento, ang talaan ng mga ilegal na transaksiyon, at ang ebidensiyang magpapatunay na sa iyo dapat mapunta ang lahat.
—Kung ganoon, bakit mo ibinigay sa akin?
—Dahil hindi mabubuksan ang vault kung wala ka.
Naramdaman kong lalong humigpit ang hawak ni Mama sa aking kamay.
—Hindi siya sasama sa iyo.
Mabilis na itinutok ni Don Emilio ang baril sa kanya.
—Ako ang magpapasya.
Bumunot din ng baril si Gabriel at itinutok iyon sa sariling ama.
—Bitawan mo sila.
Tumawa ang matanda.
—Talaga bang ipagpapalit mo ang pamilya mo para sa babaeng ilang araw mo pa lang kilala?
Hindi kumurap si Gabriel.
—Oo.
Napatingin ako sa kanya. Ngunit bago pa ako makapagsalita, biglang bumukas ang pinto. Pumasok ang isang tauhan, habol ang hininga.
—Sir, wala na po sa lumang mansyon ang bihag.
Namula sa galit ang mukha ni Don Emilio.
—Ano?
—Nakatakas po siya. At bago umalis, kinuha niya ang mga dokumento.
Nagliwanag ang mga mata ni Mama.
—Si Tomas…
Ngunit agad ding sumunod ang tauhan.
—May iniwan po siyang mensahe.
Iniabot niya ang cellphone kay Don Emilio. Isang video ang nag-play. Lumabas sa screen ang lalaking nakita kong nakagapos. Mas malinaw na ngayon ang kanyang mukha. May sugat, dugo, at pasa, ngunit buhay siya. Tumingin siya diretso sa camera.
—Andrea, kung napapanood mo ito, huwag kang maniwala sa babaeng tinatawag mong ina.
Nabitawan ko ang kamay ni Mama. Nagpatuloy ang lalaki.
—Hindi si Elena ang tunay mong ina.
Nanlaki ang mga mata ko.
—Ang babaeng kasama mo ngayon ang pumatay sa kanya.
Biglang hinablot ni Mama ang baril ng pinakamalapit na tauhan. Itinutok niya iyon sa akin. At sa unang pagkakataon, nawala ang takot sa kanyang mukha. Napangiti siya.
—Pasensya ka na, anak. Pero hindi ka dapat umabot sa puntong ito.