sa gabi bago ang kasal, nalaman kong buhay ang aking ina—ngunit kapalit ng kanyang kalayaan, kailangan kong sirain si rafael sa harap ng buong maynila
bahagi 2
sa gabi bago ang kasal, nalaman kong buhay ang aking ina—ngunit kapalit ng kanyang kalayaan, kailangan kong sirain si rafael sa harap ng buong maynila
“Mara.”
“Pumili ka.”
“Siya…”
“O ang nanay mo?”
Nanginginig ang boses ni Adrian, pero hindi dahil sa takot.
Galit iyon.
Galit ng isang lalaking sanay na lahat ay sumusunod sa kanya.
Humakbang siya papasok sa VIP room habang unti-unting isinara ng mga tauhan niya ang pinto sa likuran.
Wala nang ibang makalalabas.
Wala ring ibang makapapasok.
Tahimik na tumayo si Rafael sa harapan ko.
Hindi niya ako nilingon.
Pero bahagya niyang iniunat ang isang kamay patalikod, para bang sinasabing huwag akong lalayo.
“Nasaan ang nanay niya?” malamig niyang tanong.
Napangisi si Adrian.
“Hindi mo pa pala sinasabi sa kanya ang lahat.”
Tumingin ako kay Rafael.
“Ano ang ibig niyang sabihin?”
Hindi siya sumagot.
At iyon ang unang pagkakataong nakaramdam ako ng takot sa katahimikan niya.
Lumapit pa si Adrian.
“Akala mo ba bayani siya?”
“Akala mo ba iniligtas ka niya dahil naaawa siya sa iyo?”
“Sabihin mo sa kanya, Kuya Rafael.”
“Sabihin mo kung sino ang nagbayad para ilipat ang nanay niya sa Palawan.”
Nanigas ang mga daliri ko.
Dahan-dahang humarap sa akin si Rafael.
“Mara, makinig ka muna.”
“Hindi.”
Isang salita lang ang lumabas sa bibig ko.
Pero parang may pumutok sa loob ng dibdib ko.
“Ikaw ba ang nagdala sa nanay ko roon?”
Hindi pa rin siya sumagot agad.
At sapat na iyon.
Napaatras ako.
“Bakit?”
Umikot ang paningin ko.
Labindalawang taon kong iniyakan ang isang puntod na walang laman.
Labindalawang taon akong nagdasal para sa isang patay na hindi naman pala namatay.
At ngayon, ang lalaking nakatayo sa harapan ko ang maaaring may hawak ng sagot.
“Bakit mo siya itinago?”
Mahina ang boses ko, pero masakit ang bawat salita.
Sumingit si Adrian.
“Dahil kailangan ka niya.”
“Gaya ng kailangan ka rin namin.”
Mabilis na lumingon si Rafael.
“Tumahimik ka.”
Pero tumawa lang si Adrian.
“Bakit? Ayaw mong malaman niya?”
Bumaling siya sa akin.
“Alam mo bang ang iyong ina ang tunay na may-ari ng mga dokumentong nagpapatunay na ninakaw ng tatay mo ang kumpanya?”
“Buhay siya dahil kailangan siya ni Rafael bilang testigo.”
“Hindi ka niya pinoprotektahan.”
“Ginagamit ka niya.”
Parang may malamig na kamay na humawak sa batok ko.
Tiningnan ko si Rafael.
“Hindi totoo, ‘di ba?”
Huminga siya nang malalim.
“May bahagi roon na totoo.”
Natawa ako.
Hindi dahil nakakatawa.
Kundi dahil iyon lamang ang paraan para hindi ako umiyak sa harapan nila.
“Aling bahagi?”
“Na buhay ang nanay ko?”
“Na itinago mo siya?”
“O ang bahaging ginagamit mo ako?”
“Mara.”
Lumapit siya.
Agad akong umatras.
“Walang lalapit.”
Napatigil siya.
Sa unang pagkakataon, may nakita akong bagay sa mukha ni Rafael na hindi ko inaasahan.
Pagsisisi.
Pero huli na.
Kinuha ni Adrian ang kanyang telepono.
May pinindot siya.
Pagkaraan ng ilang segundo, lumitaw sa malaking screen sa dingding ang isang live video.
Nasa loob ng isang madilim na kuwarto ang isang babae.
Payat siya.
Maputla.
Nakatali ang kanyang mga kamay sa harapan.
Pero kahit labindalawang taon na ang lumipas, nakilala ko agad ang mga mata niya.
“Mama…”
Parang nawala ang hangin sa buong silid.
Dahan-dahang nag-angat ng ulo ang babae.
Nanginginig ang labi niya.
“Mara?”
Napatakip ako sa bibig.
Bumigay ang mga tuhod ko, pero agad akong nasalo ni Bea.
“Anak…”
Umiyak ang babae sa screen.
“Buhay ka…”
“Ang laki mo na.”
Hindi ko na napigilan ang sarili ko.
“Mama, nasaan ka?”
“Sino ang gumawa nito sa iyo?”
Napatingin siya sa gilid, para bang may taong nakatayo sa labas ng camera.
Pagkatapos ay muli niya akong tiningnan.
“Huwag kang magpakasal bukas.”
Napangiti si Adrian.
Parang hinihintay niya lang ang mga salitang iyon.
“Sabihin mo sa kanya ang dahilan,” utos niya.
Umiling ang nanay ko.
Agad na nagbago ang mukha ni Adrian.
“Sabihin mo.”
“Mama?” tawag ko.
Humagulhol siya.
“Mara, ang dokumentong nasa simbahan bukas…”
“Hindi iyon marriage contract.”
Nanlamig ang dugo ko.
Bumaling ako kay Rafael.
“Anong dokumento?”
Mabilis na gumalaw si Rafael papunta kay Adrian, pero sabay-sabay siyang hinarangan ng mga tauhan nito.
Nagkagulo sa loob ng silid.
Umalingawngaw ang sigaw ni Bea.
Naitulak ang isang mesa.
Nabasag ang mga baso sa sahig.
Pero sa gitna ng ingay, malinaw kong narinig ang boses ng nanay ko.
“Kapag pumirma ka bukas, hindi lang shares mo ang mawawala.”
“Mawawala rin ang lahat ng ari-arian sa pangalan ko.”
“At kapag nangyari iyon…”
Huminto siya.
May aninong lumitaw sa likuran niya.
Isang kamay ang humawak sa kanyang balikat.
“Mama!”
Napatili ako.
Biglang naging itim ang screen.
“Adrian!”
Sinugod ko siya.
Pero hinawakan niya ang braso ko.
Mahigpit.
Masakit.
“Ngayon, makinig ka sa akin.”
“Bukas, pupunta ka sa simbahan.”
“Isusuot mo ang wedding gown.”
“Ngumingiti kang lalakad patungo sa altar.”
“At pipirmahan mo ang dokumentong ibibigay sa iyo.”
“Kapag sumunod ka, ibabalik ko sa iyo ang nanay mo.”
“At kung hindi?”
Nanginginig ang boses ko.
Lumapit ang mukha niya sa akin.
“Makikita mo siya sa pangalawang pagkakataon.”
“Pero sa pagkakataong iyon, hindi na siya hihinga.”
Biglang hinawakan ni Rafael sa leeg si Adrian at ibinangga sa dingding.
“Kapag ginalaw mo siya—”
“Anong gagawin mo?” hingal na tawa ni Adrian.
“Papatayin mo ako sa harap ni Mara?”
“Tama nga ako.”
“Pareho lang tayo.”
Pinilit kong alisin ang kamay ni Adrian sa braso ko.
Pero bago ko magawa iyon, bumukas ang pinto.
Pumasok ang tatay ko.
Suot niya ang kulay-abong amerikana na isinusuot niya tuwing may mahalagang pagpupulong.
Kalmado ang mukha niya.
Parang walang kaguluhan sa paligid.
Parang hindi niya ako ipinagkanulo.
Tumingin siya sa malaking screen.
Pagkatapos ay sa akin.
“Magaling, Adrian.”
Napahinto si Rafael.
Ako rin.
“Papa?”
Lumapit ang ama ko.
Dahan-dahan.
Walang pagmamadali.
“Hindi ko gustong umabot tayo sa ganito, Mara.”
“Pero matigas ang ulo mo, katulad ng nanay mo.”
Nangingilid ang luha ko.
“Alam mong buhay siya?”
Ngumiti siya.
“Matagal na.”
“Sa katunayan…”
Inilabas niya mula sa bulsa ang isang maliit na susi.
“At ako ang nagkulong sa kanya noong gabing sinabi naming namatay siya.”
Parang biglang naging tahimik ang buong mundo.
Hindi ko na narinig ang paghinga ni Bea.
Hindi ko na narinig ang pag-aaway ng mga tauhan.
Ang narinig ko lang ay ang boses ng ama ko.
“Bukas, pipirma ka.”
“Pakakasalan mo si Adrian.”
“At ibibigay mo sa akin ang shares.”
“Kung hindi…”
Itinaas niya ang telepono.
Sa screen, lumitaw muli ang nanay ko.
Ngunit ngayon, hindi na siya mag-isa.
May isang batang babae sa tabi niya.
Mga sampung taong gulang.
Mahaba ang buhok.
Maputla ang mukha.
At nakasuot sa leeg ang kuwintas na ibinigay sa akin ng nanay ko noong bata pa ako.
Napaatras ako.
“Sino siya?”
Ngumiti ang ama ko.
“Mara…”
“Kilalanin mo ang kapatid mong hindi mo alam na buhay.”
Pagkatapos ay idinikit niya ang isang daliri sa pulang pindutan sa screen.
“Isa lang ang maililigtas mo bukas.”
“Ang nanay mo…”
“O ang batang iyon.”