“Kung hindi ka magbabawas ng timbang bago ang kasal ko, mas mabuting huwag ka nang pumunta.”
Iyan ang mensaheng ipinadala sa akin ng sarili kong ate.
Ang mas masakit? Kilala siya sa social media bilang babaeng nagtuturo sa libo-libong followers niya na mahalin ang sarili nilang katawan.
Tatlong linggo na lang bago ang kasal niya nang tuluyan kong napagtanto na ang “self-love” na ipinangangaral niya araw-araw ay para lamang sa camera.
Ako si Mara Villanueva, tatlumpu’t dalawang taong gulang, isang public-school teacher sa Marikina. Ang ate kong si Bianca ay isa sa mga sikat na lifestyle influencer sa Pilipinas. Mahigit walong daang libo ang followers niya sa Facebook, Instagram at TikTok.
Araw-araw siyang nagpo-post ng motivational videos.
“Hindi sukatan ng halaga mo ang numero sa timbangan.”
“Be kind to yourself.”
“Every body deserves respect.”
Kapag pinapanood ko ang mga video niya, hindi ko alam kung matatawa ako o maiiyak.
Dahil bago pa siya maging “Ate Bia” ng internet, siya muna ang naging unang taong nagturo sa akin na kamuhian ang katawan ko.
Lumaki kami sa Antipolo, sa maliit na bahay ng mga magulang namin na laging puno ng kamag-anak tuwing Linggo. Simula bata pa kami, paborito na akong pagtawanan ni Bianca.
“Tabachingching.”
“Siopao.”
“Baboy.”
Minsan, habang kumakain kami sa handaan ng pinsan namin, kinuha niya ang plato ko sa harap ng lahat.
“Enough na, Mara. Baka maubusan ang ibang bisita.”
Nagtawanan ang mga pinsan ko. Ngumiti rin ang nanay ko, sabay sabi ng paborito niyang linya:
“Hayaan mo na. Nagbibiro lang ang ate mo.”
Pero hindi biro ang mga salitang dinadala mo hanggang pagtanda.
Ilang taon akong takot sa salamin. Dumaan ako sa mga diet na halos ikasakit ko. May mga panahong hindi ako kumakain buong araw, tapos umiiyak ako sa gabi kapag hindi ko napigilang maghanap ng pagkain.
Unti-unti akong natutong bumangon.
Naglakad ako tuwing umaga. Natutong kumain nang maayos. Humingi ako ng tulong sa counselor. Hindi ako pumayat nang sobra, pero naging mas malakas ako. Mas maayos ang tulog ko. Mas payapa ang isip ko.
Hindi perpekto ang katawan ko.
Pero tahanan ko ito.
Samantala, naging sikat si Bianca matapos gumawa ng fitness videos noong pandemic. Marunong siyang magsalita. Maganda siya sa camera. Marunong umiyak sa tamang sandali at ngumiti na parang matalik niyang kaibigan ang bawat follower niya.
Doon din niya nakilala si Nico Ramos, isang personal trainer mula sa Quezon City.
Mabait si Nico. Hindi siya iyong tipong ginagawang personalidad ang abs niya. Aminado siyang dati rin siyang overweight at binu-bully noong high school. Lagi niyang sinasabi na hindi dapat gawing parusa ang pag-eehersisyo.
Nang mag-propose siya kay Bianca, halos gawing teleserye ng ate ko ang buong engagement.
May drone shots.
May sponsored rings.
May hashtag.
May teaser video pa para sa “dream garden wedding” nila sa Tagaytay.
Gaganapin ang kasal sa isang mamahaling events place na tanaw ang Taal. Pastel pink, cream at sage green ang motif. Lahat ng detalye ay pinili para maganda sa litrato.
Noong una, hindi ko inasahang isasama ako ni Bianca sa entourage. Hindi naman kami close. Nakikita lang namin ang isa’t isa kapag birthday ng mga magulang namin o Pasko.
Pero isang Linggo, habang kumakain kami ng pancit at inihaw sa bahay nina Mama, bigla niya akong niyakap sa harap ng lahat.
“Mara, gusto kitang maging bridesmaid.”
Nagpalakpakan ang mga tita ko.
Napatingin sa akin si Mama na parang bawal akong tumanggi.
Kaya ngumiti ako at sinabi kong oo.
Ang gown ng bridesmaids ay dusty rose na manipis ang tela at masikip sa bewang. Nang isuot ko iyon sa fitting, hindi ako komportable. Hindi dahil nahihiya ako sa katawan ko, kundi dahil hindi maganda ang tahi at parang hindi ako makahinga.
Maingat kong sinabi iyon kay Bianca.
Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa.
“Baka kailangan mo lang magbawas ng konti bago ang kasal,” sabi niya. “Tatlong linggo pa naman. Kaya pa iyan kung disciplined ka.”
Hindi ako sumagot.
Noong bridal shower niya sa isang wellness resort sa Batangas, lalo akong napagod. Dalawang araw kaming pinainom ng green juice, pinapag-yoga bago sumikat ang araw at kinukumbinsi ng isang “energy coach” na huminga habang nakayapak sa damuhan.
Sa unang gabi, nakita ko ang isa pang bridesmaid na si Trisha na palihim na kumakain ng cheese bread sa likod ng cottage.
Nagkatinginan kami.
“Gusto mo?” bulong niya.
Doon lang ako natawa nang totoo sa buong weekend.
Pagbalik ko sa Marikina, dumating ang mensahe ni Bianca.
“Mara, kailangan nating maging practical. Very visual ang wedding. Maraming brands ang involved at documented ang lahat. Kung hindi ka magbabawas ng ilang kilo, mas mabuting huwag ka nang pumunta. Ayokong mailang ka sa pictures. Use the time to work on yourself.”
Matagal kong tinitigan ang screen.
“Work on yourself.”
Parang hindi niya alam kung ilang taon kong inayos ang sarili ko matapos niya akong durugin.
Limang minuto akong hindi gumalaw.
Pagkatapos ay nag-type ako.
“Salamat sa concern. Marami nga akong kailangang bawasan. Uunahin ko ang bigat ng mga taong nagpaparamdam sa akin na hindi ako sapat. Hindi ako pupunta sa kasal mo.”
Sabay block.
Akala ko tapos na.
Pero noong gabing iyon, binuksan ko ang lumang laptop ko. Nakita ko ang screenshots ng mga mensahe niya sa loob ng maraming taon.
May mga chat siyang tinawag akong “nakakahiya.”
May voice message siyang tumatawa habang sinasabing hindi ako dapat magsuot ng sleeveless dahil “nakakatakot ang braso ko.”
May isang mensahe siyang nagsasabing huwag akong sumama sa family beach trip dahil baka hindi raw bagay sa akin ang mga litrato.
Hindi ko naisip na gagamitin ko ang mga iyon balang araw.
Pero naisip ko si Nico.
Dati rin siyang binu-bully dahil sa timbang niya. Palagi niyang sinasabing gusto niyang bumuo ng pamilyang hindi gumagamit ng kahihiyan bilang motibasyon.
Alam ba niya kung sino talaga ang pakakasalan niya?
Ipinadala ko sa kanya ang screenshots.
Hindi ako nagbanta. Hindi ako humingi ng kahit ano.
Iisa lang ang isinulat ko.
“Hindi ko gustong manggulo. Pero bago ka magpakasal, dapat alam mo kung paano tratuhin ng magiging asawa mo ang mga taong hindi niya kayang pagkakitaan sa social media.”
Makalipas ang dalawang minuto, tumawag si Nico.
Hindi ko sinagot.
Makalipas ang limang minuto, si Bianca naman ang tumatawag.
Isang beses.
Tatlong beses.
Labing-isang beses.
Pagkatapos ay dumating ang sunod-sunod niyang mensahe.
“Mara, ano ba ang ginagawa mo?”
“Sinisira mo ang buhay ko.”
“Hindi mo kailangang gumawa ng eksena.”
“Please. Huwag mong i-post kahit saan. Sabihin mo kung ano ang gusto mo.”
Napahawak ako sa noo.
Hindi ko pa kailanman nakitang magmakaawa ang ate ko.
Maya-maya, tumawag si Mama.
Umiiyak siya.
“Mara, anak, bakit mo naman pinalalaki? Kasal ng ate mo iyan. Ilang kilo lang naman ang sinabi niyang bawasan mo. Huwag mo namang sirain ang pinakamahalagang araw ng buhay niya dahil lang nasaktan ang feelings mo.”
Napapikit ako.
Muli, ako na naman ang kailangang manahimik para mapanatiling payapa ang pamilya.
Pero bago ako makasagot, may pumasok na bagong mensahe mula kay Nico.
“Mara, hindi ko alam na ganyan ka niya tratuhin. Kinausap ko na siya. Sinabi kong hindi ako sisipot sa altar kung hindi niya haharapin ang lahat ng ginawa niya sa iyo.”
Akala ko iyon na ang pinakamatinding mangyayari.
Nagkamali ako.
Dahil ilang minuto matapos ang mensaheng iyon, ipinadala sa akin ni Nico ang isang screenshot mula sa laptop ni Bianca.
At nang makita ko kung ano ang laman nito, nanlamig ang buong katawan ko.
PARTE2
Ang screenshot na ipinadala ni Nico ay larawan ng isang folder sa laptop ni Bianca.
Ang pangalan ng folder:
“MARA CONTENT IDEAS.”
Sa loob nito ay dose-dosenang screenshots ng mga dati kong mensahe.
Mga mensaheng ipinadala ko kay Bianca noong pinakamadilim na panahon ng buhay ko.
Noong halos hindi ako makatingin sa salamin.
Noong nagsisimula pa lamang akong mag-counseling.
Noong sinusubukan kong patawarin ang sarili ko pagkatapos ng mga taon ng unhealthy dieting, binge eating at matinding hiya.
May isang mensahe akong isinulat sa kanya apat na taon na ang nakalipas:
“Gusto kong matutunang alagaan ang katawan ko nang hindi ko ito pinaparusahan. Ayoko nang mabuhay na galit sa sarili ko.”
Pamilyar na pamilyar sa akin ang mga salitang iyon.
Dahil ginamit ni Bianca ang halos eksaktong pangungusap sa isa sa pinakasikat niyang videos.
“Alagaan mo ang katawan mo. Huwag mo itong parusahan.”
Umabot sa mahigit limang milyong views ang video.
Dahil doon, nakakuha siya ng sponsorship mula sa isang wellness brand. Nagkaroon siya ng paid speaking engagements. Inimbitahan siya sa podcasts at television guestings.
Ang kwento ng paghilom ko ang naging pundasyon ng imahe niyang ibinenta sa publiko.
Habang ako ang tunay na nasasaktan, siya ang kumikita.
Tumawag muli si Nico.
Sa pagkakataong iyon, sinagot ko.
“Mara,” sabi niya, mabigat ang boses. “I am so sorry. Hindi ko alam.”
Tahimik ako.
Naririnig ko ang malalim niyang paghinga sa kabilang linya.
“Nakita ko ang folder habang kinukuha ko sana ang wedding supplier list sa laptop niya. May screenshots ng messages mo. May draft captions. May notes. Parang kinukuha niya iyong mga sinabi mo at ginagawa niyang content.”
“Gaano karami?” tanong ko.
“Marami.”
Hindi ako agad nakapagsalita.
Hindi ko alam kung galit ba ako o pagod.
May kakaibang sakit kapag nalaman mong ang taong pinakamalaking dahilan ng insecurities mo ay ginamit pa ang sakit mo para magmukhang mabuting tao.
“Mara, may kailangan kang malaman,” dagdag ni Nico. “May brand contract siya para sa wedding. Malaki ang bayad. Kaya sobrang obsessed siya sa pictures at image. May campaign silang ilalabas pagkatapos ng kasal tungkol sa self-love at healthy relationships.”
Napatawa ako nang mahina.
Hindi dahil nakakatawa.
Dahil sobrang kapal ng irony.
Kinabukasan, pumunta si Bianca sa apartment ko.
Kasama niya si Mama.
Hindi ko sila pinapasok agad. Ilang minuto silang nakatayo sa hallway habang nakatingin ako sa peephole.
Sa huli, binuksan ko rin ang pinto.
Hindi dahil natatakot akong magmukhang masama.
Kundi dahil gusto kong marinig kung hanggang saan niya kayang magsinungaling.
Iba ang itsura ni Bianca. Wala siyang makeup. Magulo ang buhok niya. Namamaga ang mga mata niya.
“Mara, please,” bungad niya. “Kausapin natin ito nang maayos.”
Umupo kami sa maliit kong sala. Si Mama ay agad nagpunas ng luha kahit wala pang nagsasalita.
“Ate,” sabi ko, “ginamit mo ba ang messages ko para gumawa ng content?”
Napakurap si Bianca.
“Saan mo nakuha iyan?”
“Hindi iyan ang tanong ko.”
“Mara, inspiration lang naman iyon. Maraming tao ang may parehong pinagdadaanan. Hindi naman eksaktong—”
“Ginamit mo ba?”
Tahimik siya.
Iyon na ang sagot.
Napahawak si Mama sa kamay ko.
“Anak, baka naman misunderstanding lang. Baka natulungan pa ng ate mo ang ibang babae dahil sa mga natutunan niya sa iyo.”
Dahan-dahan kong inalis ang kamay ko.
“Mama, ilang taon ninyo akong pinatahimik kapag binabastos niya ako. Ngayon, gusto ninyo pa rin akong manahimik dahil kumikita siya sa kwento ko?”
“Mara,” singit ni Bianca, “nagkamali ako. Fine. Pero kailangan ba talagang umabot kay Nico? Kailangan ba talagang isugal ang kasal ko?”
Tinitigan ko siya.
“Kasal mo pa rin ang iniisip mo.”
“Ano ba ang gusto mong gawin ko?” sigaw niya. “Lumuhod? Magmakaawa? Mag-post ng public apology para pagtawanan ako ng buong internet?”
“Hindi kita pinilit pumunta rito,” sabi ko. “Ikaw ang pumunta dahil natatakot kang mawalan ng kasal, sponsors at followers.”
Tumahimik siya.
Pagkatapos ay tumunog ang cellphone niya.
Si Nico.
Hindi niya sinagot.
Makalipas ang ilang segundo, tumunog muli.
Sa pagkakataong iyon, ako ang nakatanggap ng message.
“Nasa labas ako. May kailangan tayong pag-usapan nang harapan.”
Binuksan ko ang pinto.
Nakatayo si Nico sa hallway, pagod ang mukha at may hawak na brown envelope.
Nang makita siya ni Bianca, tumayo agad ito.
“Nico, baby, please. Inaayos na namin.”
Hindi siya gumalaw papalapit.
“Hindi pa,” sagot niya.
Inilapag niya ang envelope sa mesa.
“Ano iyan?” tanong ni Bianca.
“Copy ng contract mo sa wellness campaign.”
Nanlaki ang mga mata niya.
“Bakit mo pinakialaman ang files ko?”
“Dahil wedding campaign natin dapat iyan,” sagot ni Nico. “Pero hindi ko alam na ang brand image mo pala ay binuo gamit ang private messages ng kapatid mong paulit-ulit mong hinihiya.”
Umiyak si Bianca.
“Nico, hindi mo naiintindihan. Content creation is complicated. Kailangan mong maging relatable. Kailangan mong—”
“Hindi complicated ang pagiging mabuting tao,” putol niya.
Natahimik ang buong sala.
“Hindi ko kayang tumayo sa harap ng altar at mangako ng habang-buhay sa isang taong nagsasabing self-love advocate siya pero tinataboy ang sariling kapatid dahil baka hindi bagay sa pictures.”
“Nagkamali lang ako!” sigaw ni Bianca.
“Hindi isang beses,” sabi ko. “Ilang taon.”
Napaupo siya.
Sa unang pagkakataon, wala siyang magandang anggulo. Walang ring light. Walang camera filter. Walang inspirational music sa background.
Siya lang.
At ang lahat ng ginawa niya.
“Hindi ko gustong sirain ang buhay mo,” sabi ko. “Pero hindi rin ako papayag na gamitin mo ang pananahimik ko para protektahan ang kasinungalingan mo.”
Kinuha ko ang cellphone ko.
May draft na akong post.
Hindi ko isinama ang lahat ng screenshots. Hindi ko inilagay ang pinakamalulupit na detalye. Hindi ko gustong magpakawala ng online mob.
Pero malinaw ang mensahe ko.
Isinulat ko na ang body shaming ay hindi nagiging tama dahil galing ito sa kapamilya. Na hindi lahat ng taong nagsasalita tungkol sa healing ay tunay na marunong rumespeto sa mga taong pinakamalapit sa kanila. Na ang pagmamahal sa sarili ay minsan nagsisimula sa paglayo sa mga taong patuloy kang pinapaliit.
Bago ko pindutin ang post, tumingin ako kay Bianca.
“May choice ka,” sabi ko. “Ikaw ang magsabi ng totoo. O ako.”
“Kapag nag-post ako, mawawala ang sponsors ko,” bulong niya.
“Mas mahalaga pa rin ba iyon kaysa sa katotohanan?”
Hindi siya sumagot.
Si Nico ang unang tumayo.
“Hindi ako matutuloy sa kasal sa Sabado,” sabi niya.
Napahagulgol si Mama.
“Nico, nakakahiya sa mga bisita! Bayad na ang venue! Naimbitahan na ang lahat!”
“Mas nakakahiya kung itutuloy namin ang kasal na parang walang nangyari,” sagot niya.
Hindi niya sinabing ayaw na niya kay Bianca habambuhay.
Pero malinaw ang desisyon niya.
Hindi siya magpapakasal habang kasinungalingan ang pundasyon ng relasyon nila.
Kinagabihan, nag-post si Bianca ng pitong minutong video.
Walang makeup.
Walang filter.
Walang sponsored product sa likod niya.
Inamin niyang nasaktan niya ako. Inamin niyang ginamit niya ang ilan sa mga salitang isinulat ko noong panahong nagpapagaling ako. Inamin niyang matagal niyang inisip na sapat na ang pagsasalita tungkol sa kindness kahit hindi niya ito ginagawa sa sariling pamilya.
Hindi perpekto ang apology niya.
May mga bahagi pa ring parang pinili nang maingat para hindi tuluyang masira ang career niya.
Pero sapat iyon para magsimula ang pagguho ng pekeng imahe niya.
May ilang sponsors na umatras.
May mga followers na nag-unfollow.
May iba namang nagpasalamat dahil sa unang pagkakataon, nakita nila ang isang influencer na hindi nagkunwaring walang mali sa kanya.
Hindi natuloy ang kasal sa Tagaytay.
Ginamit ng pamilya ni Nico ang bayad na venue para sa isang simpleng salu-salo ng mga kamag-anak na galing pa sa probinsya. Hindi na itinapon ang pagkain. Hindi na rin pinauwi ang mga bisitang nag-book na ng hotel.
Hindi ako pumunta.
Sa halip, nagpunta ako sa isang maliit na café sa Marikina kasama si Trisha, ang bridesmaid na palihim na kumakain ng cheese bread sa wellness retreat.
Umorder kami ng pasta, cake at dalawang tasa ng kape.
“Hindi ka ba nagsisisi?” tanong niya.
Tumingin ako sa bintana.
Umulan nang bahagya sa labas. May mga batang nakapayong na tumatakbo sa sidewalk. Tahimik ang paligid.
“Hindi,” sagot ko. “Matagal akong tinuruan na ang pagiging mabuting kapatid ay nangangahulugang ako lagi ang umiintindi. Ngayon ko lang natutunan na puwedeng mahalin ang pamilya kahit may hangganan.”
Lumipas ang anim na buwan.
Hindi pa rin kasal sina Bianca at Nico.
Nag-couples counseling sila. Nag-therapy rin si Bianca nang mag-isa. Hindi ko alam kung magkakatuluyan pa rin sila. Hindi ko na responsibilidad ang desisyon nila.
Minsan, nagpadala sa akin ng sulat si Bianca.
Hindi chat.
Hindi voice message.
Sulat-kamay.
Humingi siya ng tawad nang walang dahilan, walang palusot at walang request na patawarin ko agad siya.
Isinulat niyang matagal niyang ginawang sandata ang insecurities ko dahil takot din siya sa sarili niyang insecurities. Nang sumikat siya, mas lalo siyang natakot mawala ang validation ng ibang tao.
Hindi ko siya agad sinagot.
Pero itinago ko ang sulat.
Hindi dahil nakalimutan ko ang lahat.
Kundi dahil gusto kong maniwala na may mga taong kayang magbago kapag tumigil na silang tumingin sa sarili nila sa pamamagitan ng camera.
Hindi naging magically close kaming magkapatid.
May mga sugat na hindi nalulunasan ng isang apology video o isang liham.
Pero natutunan kong hindi ko kailangang paliitin ang sarili ko para lang magkasya sa litrato, sa pamilya o sa inaasahan ng ibang tao.
Hindi ako dekorasyon sa kasal ng kahit sino.
Hindi ako background character sa curated life ng ate ko.
At higit sa lahat, hindi sukatan ng halaga ko ang espasyong sinasakop ng katawan ko.
Mensahe para sa mga Mambabasa
Minsan, ang pinakamabigat na kailangan nating bawasan ay hindi timbang sa katawan kundi ang bigat ng mga salitang matagal nating pinaniwalaan. Hindi mo kailangang magmakaawa para respetuhin. Hindi mo kailangang paliitin ang sarili mo para maging katanggap-tanggap sa pamilya, kaibigan o kahit kanino. Ang tunay na pagmamahal sa sarili ay nagsisimula sa pagpili ng kapayapaan—kahit kailangan mong lumayo sa mga taong ayaw kang makitang malaya.