PART 2

Nananatili akong tahimik sa aking pwesto sa likod ng malaking halaman.

Nais ko pang makita kung gaano kalalim ang ginagawang pagmamalupit ng babaeng ito sa aking anak habang wala ako sa bansa.

“M-Mommy Beatrice,” nanginginig na tawag ni Chloe habang umiiyak.

Halos pabulong na ang kanyang boses dahil sa takot at pagod.

“Masakit na po ang aking mga daliri, pwede po bang mamaya na?”

Ipinakita ng aking anak ang kanyang maliliit na kamay na labis nang namumula dahil sa sabon.

Ngunit walang bakas ng awa sa mukha ng aking asawa.

Isang matinding irap lang ang isinagot niya sa bata.

“At ano naman kung masakit?” sagot ni Beatrice nang may panunuya.

“Iniisip mo ba na habambuhay kang magiging prinsesa rito na may mga katulong na susunod sa iyo?”

Sumikip ang aking dibdib sa narinig kong iyon.

Walong taong gulang pa lamang ang aking anak!

Hindi ko kailanman hinayaan na gumawa siya ng mabibigat na trabaho sa bahay.

Hindi dahil nais ko siyang palakihing tamad, kundi dahil karapatan niyang maging bata.

Dapat ay nag-aaral siya, naglalaro kasama ang mga kaibigan, at nararamdaman ang pagmamahal ng isang pamilya.

Hindi ang nakaluhod sa putikan habang tinatrato na parang alipin.

“Tapusin mo lahat ng iyan ngayon din,” pagpapatuloy ni Beatrice.

“Pagkatapos mo sa mga damit, dumiretso ka sa bodega sa ikatlong palapag upang ayusin ang mga lumang kahon doon.”

Nanlaki ang aking mga mata sa narinig ko.

 

Ang bodega sa 3rd floor ay isang napaka-alikabok at madilim na silid na matagal nang hindi binubuksan.

Isang lugar na mapanganib para sa isang maliit na bata dahil sa mga mabibigat na gamit.

Doon ko tuluyang naunawaan na hindi ito simpleng pagtuturo ng mga gawaing-bahay.

Ito ay isang sadyang pagpapahirap na ginagawa ni Beatrice kapag wala ako sa Pilipinas.

May mga bagay na matagal nang nangyayari na hindi ko napapansin sa aking mga nakaraang maiikling pag-uwi.

Muling nagsalita ang aking anak sa isang mahinang tinig.

“Mommy Beatrice, pwede po ba akong tumawag kay Daddy mamaya?” tanong ni Chloe habang nakayuko.

“Gusto ko lang po marinig ang boses niya.”

Naramdaman ko ang pagtulo ng sarili kong luha sa aking mga pisngi dahil sa sinabi ng aking anak.

Sa loob ng 4 na buwan ko sa Hong Kong, araw-araw akong tumatawag sa kanila gamit ang video call.

At sa bawat pagkakataon na nag-uusap kami, laging nakangiti si Chloe sa screen ng aking tablet.

Laging sinasabi ng aking anak na maayos ang lahat, na masaya siya, at na mabait si Beatrice sa kanya.

Ngayon ay malinaw na sa akin ang lahat ng dahilan.

Ginagawa iyon ng aking anak upang hindi ako mag-alala habang nagtatrabaho sa ibang bansa.

Pinoprotektahan niya ako sa kabila ng sarili niyang pagdurusa.

Tumawa nang mapang-api si Beatrice matapos marinig ang hiling ng bata.

“Tumawag sa iyong Daddy?” sabi ni Beatrice na may kasamang pag-insulto.

“Napaka-busy ng daddy mo sa kanyang malaking kumpanya upang mag-aksaya ng oras sa iyo.”

Napaatras si Chloe at mas lalong naiyak.

At ang sumunod na sinabi ni Beatrice ang tuluyang nag-alis ng aking natitirang pasensya.

“Hindi ka naman talaga prayoridad ng daddy mo, kaya magtrabaho ka na lang diyan.”

Isang matinding galit ang sumabog sa aking buong pagkatao.

Kasinungalingan ang lahat ng kanyang sinasabi sa aking anak!

Si Chloe ang nag-iisang dahilan kung bakit ako nagsisikap na palaguin ang aming negosyo.

Siya ang dahilan kung bakit ako gumigising tuwing umaga at hinaharap ang lahat ng pagsubok bilang chairman.

Ang lahat ng yaman at ari-arian ko ay para sa kanyang kinabukasan.

At ngayon, isang tao ang unti-unting sumisira sa tiwala sa sarili ng aking anak sa pamamagitan ng mga kasinungalingang ito.

Habang umiiyak si Chloe, may nalaglag na isang pirasong papel mula sa maliit na bulsa ng kanyang shorts.

Agad kong napansin ang papel na iyon dahil sa pagmamadali niyang pulutin ito mula sa basang semento.

Isa itong lumang drawing na medyo nagusot na ngunit maayos pa ring nakatago.

Ipinapakita sa drawing ang 2 tao—isang ama at isang maliit na batang babae na magkahawak ang kamay sa ilalim ng araw.

At sa ibaba ng drawing, may nakasulat na mga salita: “Miss na kita palagi, Daddy.”

Napigilan ko ang aking paghinga sa tindi ng emosyon.

Dala-dala pala ng aking anak ang larawang ito araw-araw habang ako ay nasa ibang bansa.

Ito ang kanyang nagiging lakas sa tuwing pinahihirapan siya ng kanyang madrasta.

Hindi ko na kayang magtiis pa ng kahit 1 pang segundo na makitang nagdurusa ang aking anak.

Oras na para tapusin ang lahat ng kasamaang ito.

Dahan-dahan akong lumabas mula sa aking pinagtataguan sa likod ng mga halaman.

Lumalad ako nang 3 malalaking hakbang patungo sa gitna ng labahan.

Hindi muna ako nagsalita, ngunit ang tunog ng aking mga sapatos sa semento ay naging sapat upang lumingon sila.

Nang tumala ang mga mata ni Chloe sa aking mukha, tila huminto ang mundo para sa kanya.

“Daddy?” mahina niyang bulong habang nanlalaki ang kanyang mga mata sa gulat.

Pagkatapos ng 1 segundong katahimikan, binitiwan niya ang hawak na damit at patakbong lumapit sa akin.

Niyakap niya ang aking mga binti nang napakahigpit, tila natatakot na baka isang panaginip lamang ang aking pagdating.

At doon ay tuluyan nang humagulhol ang aking anak ng napakalakas.

Isang iyak na hindi na tinatago, hindi na pinipigilan, at puno ng lahat ng sakit na kanyang kinimkim sa loob ng 4 na buwan.

“Daddy, totoo ba ito? Narito ka na po?” umiiyak na tanong ni Chloe habang nakasubsob sa aking katawan.

“Miss na miss na po kita, Daddy, huwag mo na po akong iiwan.”

Niyakap ko siya pabalik nang buong higpit at hinalikan ang kanyang ulo habang dahan-dahang tumitingin kay Beatrice.

Ang mukha ni Beatrice ay tuluyang nawalan ng kulay, naging kasing puti ng papel sa tindi ng gulat.

Nanginginig ang kanyang mga kamay at muntik na niyang maibagsak ang kanyang cellphone.

“Arthur?” nauutal na bigkas ni Beatrice habang umaatras ng 2 hakbang.

“Bakit… bakit ngayon ka lang nakabalik? Hindi mo sinabi sa akin.”

Hindi ko pinansin ang kanyang tanong, nanatiling malamig ang aking tingin sa kanyang mga mata.

Wala akong balak na makinig sa anumang idadahilan ng babaeng ito matapos ang aking nasaksihan.

“Arthur, makinig ka muna sa akin, hayaan mong magpaliwanag ako tungkol dito,” pakiusap ni Beatrice habang sumusubok na lumapit.

“Magpaliwanag para sa alin?” tanong ko sa isang napakatahimik ngunit mapanganib na tono.

Ito ang unang pagkakataon na nakita ako ni Beatrice na ganito katahimik, walang sigaw, walang galit na galit na boses.

At ang katahimikang iyon ang mas nagdulot sa kanya ng matinding takot.

“Kailan pa nagsimula ang lahat ng ito, Beatrice?” direktang tanong ko habang nakatitig sa kanya.

Hindi siya makasagot at patingin-tingin sa paligid upang maghanap ng malulusutan.

“Huwag ka nang mag-abalang magsinungaling pa sa harap ko,” dagdag ko pa.

Inilabas ko ang aking cellphone mula sa aking bulsa at ipinakita sa kanya ang screen.

Naka-save doon ang 1 audio recording na naglalaman ng lahat ng kanyang mga sinabi sa aking anak kanina lamang.

Ngunit hindi lang iyon ang hawak kong patunay sa araw na ito.

Bago pa ako pumasok sa gate ng aming bahay, nakatanggap na ako ng 1 ulat mula sa aming head housekeeper na matagal nang nagtatrabaho sa aming pamilya.

Tinawagan ko siya kaninang umaga mula sa paliparan upang magtanong kung bakit walang sumasagot sa landline ng bahay.

At ang lahat ng kanyang isiniwalat sa akin sa telepono ay sapat na upang magdala ako ng abogado ngayon.

Apat na buwan nang pinagtatrabaho ni Beatrice si Chloe sa mga mabibigat na gawain kapag wala ako.

Apat na buwan nang hindi pinapakain sa tamang oras ang aking anak bilang isang uri ng “disiplina.”

Apat na buwan nang tinatakot ang mga kasambahay na sisisantihin kapag nagsabi sa akin ng katotohanan.

At sa loob ng 4 na buwang iyon, pinapaniwala niya ang aking anak na wala na akong pakialam sa kanya.

Nawala ang lahat ng natitirang pagpapahalaga ko kay Beatrice bilang aking asawa.

“Tinawag mo pa siyang palamunin sa sarili naming tahanan,” malamig kong sabi habang humahakbang pasulong.

Napaatras si Beatrice hanggang sa sumandal ang kanyang likod sa pader ng labahan.

“Hindi ganoon ang ibig kong sabihin, Arthur, tinuturuan ko lang siyang maging responsable,” depensa pa niya ngunit halatang nanginginig ang kanyang boses.

Ngunit alam naming dalawa na huli na ang lahat para sa kanyang mga palusot.

Narinig ko ang lahat, may ebidensya ako, at tapos na ang kanyang laro sa bahay na ito.

Bago pa siya makapagsalita muli, may narinig kaming tunog ng sasakyan na pumasok sa aming malaking driveway.

Kasunod nito ang tunog ng mga yabag ng sapatos na patungo sa aming kinalalagyan sa likod-bahay.

“Sir Arthur, narito na po kami,” boses ng isang lalaki ang narinig mula sa gilid ng pasilyo.

Lumingon kaming lahat at nakita ang pagdating ng aming family lawyer na si Atty. Ramos, kasama ang 2 naming lumang kasambahay.

Lalong nanghina ang mga tuhod ni Beatrice nang makita ang legal na kinatawan ng aming pamilya.

Hindi niya alam na bago pa man ako lumapag sa Pilipinas, nag-utos na ako ng isang mabilis ngunit sekretong imbestigasyon tungkol sa mga nangyayari sa bahay.

May mga tao na akong kinausap upang makakuha ng totoong impormasyon habang ako ay nasa Hong Kong pa lamang.

“Handa na po ang lahat ng kailangang legal na dokumento, Sir Arthur,” pormal na pahayag ni Atty. Ramos habang hawak ang isang makapal na folder.

Naging napakatahimik ng buong likod-bahay, tanging ang hangin na lamang ang naririnig.

Doon tuluyang naunawaan ni Beatrice Cruz na wala na siyang magagawa upang maisalba ang kanyang sarili.

Ang araw na akala niya ay isang ordinaryong hapon ng pagmamalupit sa bata ay naging simula ng kanyang tuluyang pagbagsak.

Nakahawak pa rin si Chloe sa aking braso, umiiyak pa rin ngunit mas kalmado na ngayon dahil alam niyang narito ako.

Si Beatrice naman ay nanatiling nakatayo sa harap namin, nakayuko, at hindi na makatingin nang diretso sa aking mga mata.

Ito ang unang pagkakataon na nakita ko siyang walang anumang masabi upang ipagtanggol ang kanyang sarili.

“Arthur… pag-usapan natin ito sa loob, huwag sa harap ng abogado,” mahina niyang pakiusap na may kasamang luha.

Ngunit hindi ko na siya sinagot o binalingan man lang ng tingin.

Dahil sa puntong ito, hindi na kailangan ang anumang usapan o negosasyon sa pagitan naming dalawa.

Ang tanging mahalaga sa akin ay ang katotohanan na nakita ng aking sariling mga mata at ang proteksyon ng aking anak.

Iniabot sa akin ni Atty. Ramos ang hawak niyang 1 folder na naglalaman ng lahat ng ebidensya.

Binuklat ko ito sa harap ni Beatrice upang makita niya ang mga nakalap naming impormasyon.

Naglalaman ito ng mga nakasulat na pahayag ng 2 kasambahay na pinilit niyang paalisin sa bahay noong nakaraang buwan.

Mayroon ding mga larawan mula sa security camera sa labas na kanyang ipinasira ngunit na-recover ng aming IT team mula sa cloud storage ng kumpanya.

Ipinapakita sa mga larawan kung paano niya iniiwan si Chloe na mag-isa sa bahay habang siya ay umaalis kasama ang kanyang mga kaibigan para mag-shopping.

May mga ulat din mula sa paaralan ni Chloe na nagpapakita ng biglang pagbaba ng kanyang mga marka dahil sa labis na takot at puyat sa bahay.

Habang binabasa ko ang bawat detalye sa 10 pahina ng ulat, mas lalong sumisidhi ang aking pagnanais na ilayo ang aking anak sa kanya.

Hindi lang pala paglalaba at paglilinis ang ginawa niya, kundi isang sistematikong pag-alis ng kaligayahan ng aking anak.

May mga gabi na hindi pinapayagan si Chloe na kumain ng hapunan kapag hindi niya natatapos ang mga utos ni Beatrice.

At ang pinakamasakit sa lahat, ako ang kanyang ginagamit na dahilan upang saktan ang damdamin ng bata, sinasabing kinakahiyan ko si Chloe kaya ako umalis.

Muli akong lumuhod sa harap ng aking anak upang mapantayan ang kanyang taas.

Inilabas ko ang aking panyo at maingat na pinunasan ang mga natitirang luha sa kanyang mga pisngi at ang dumi sa kanyang mukha.

“Chloe, anak, humihingi ng tawad si Daddy sa iyo,” mahina kong sabi habang hinahawakan ang kanyang maliliit na kamay.

“Patawad kung hindi kita nagawang protektahan agad, patawad kung iniwan kita rito.”

Agad na umiling ang aking 8-taong gulang na anak at hinawakan din ang aking mukha.

“Hindi mo po kasalanan, Daddy, alam ko pong nagtatrabaho ka para sa atin,” sagot ni Chloe na may kasamang pilit na ngiti.

Ang marinig ang mga salitang iyon mula sa isang napakabatang puso ay mas lalong nagpadurog sa aking pagkatao.

Kahit na siya ang biktima rito, ako pa rin ang kanyang iniisip na huwag magkaroon ng mabigat na kalooban.

Doon ako tuluyang naiyak sa harap ng aking anak, hindi bilang isang chairman na mayaman, kundi bilang isang ama na nagkulang sa kanyang tungkulin.

Tumayo ako muli, hinarap si Beatrice, at ibinigay ang folder kay Atty. Ramos.

“Ihain mo ang kaso para sa pag-abuso sa bata at simulan na ang proseso ng annulment ng kasal ngayon din,” utos ko sa aking abogado.

“At siguraduhin mo na wala siyang makukuhang kahit 1 piso mula sa aking mga ari-arian.”

Nang mabilang ni Beatrice ang bigat ng mga legal na hakbang na aking gagawin, tuluyan na siyang napaupo sa semento at umiyak nang malakas.

Ngunit wala na akong maramdamang anumang awa para sa kanya, dahil ang kanyang ginawa kay Chloe ay hindi kailanman mapapatawad ng isang ama.

Pumasok kami ni Chloe sa loob ng bahay upang ihanda ang kanyang mga gamit, at iniwan namin si Beatrice kasama ang abogado upang harapin ang mga otoridad.

Lumipas ang 18 buwan mula noong hapon na iyon ng pagtuklas sa likod-bahay.

Ang buhay namin ni Chloe Santos ay tuluyan nang nagbago patungo sa isang mas mapayapa at masayang direksyon.

Wala na si Beatrice sa aming buhay, at kasalukuyan niyang hinaharap ang mga kaukulang kaso sa korte nang walang takas.

Nagpasya akong magbawas ng aking mga business trips sa ibang bansa at magtalaga ng isang maaasahang manager para sa Hong Kong branch.

Ngayon, 4 na araw sa isang linggo ay ako mismo ang naghahatid at sumusundo kay Chloe mula sa kanyang paaralan.

Magkasama kaming kumakain ng almusal at hapunan araw-araw, at palagi ko siyang tinutulungan sa kanyang mga takdang-aralin bago matulog.

Ang aking anak na dating naging tahimik at laging may takot sa mga mata ay unti-unti nang nagbago.

Bumalik ang kanyang malalakas na tawa, ang kanyang pagiging masayahin, at ang kanyang hilig sa pagguhit ng mga makukulay na larawan.

Isang hapon, dumalo ako sa recognition ceremony ng kanyang paaralan para sa pagtatapos ng taon.

Hindi siya ang naging unang nagkamit ng pinakamataas na parangal sa akademya, ngunit tinawag ang kanyang pangalan para sa isang espesyal na medalya.

Ito ay ang “Most Resilient and Kind Student Award” para sa taong ito, isang parangal para sa batang nagpakita ng pinakamataas na katatagan ng loob at kabaitan sa kapwa.

Habang naglalakad siya paakyat sa entablado sa harap ng 200 na mga magulang at guro, buong lakas akong pumalakpak mula sa aking upuan.

Alam ko ang buong kwento ng kanyang pinagdaanan, ang kanyang mga gabi ng pag-iyak na ngayon ay napalitan na ng tagumpay.

Matapos ang programa, patakbong lumapit sa akin si Chloe habang iwinawagayway ang kanyang gintong medalya.

“Daddy, tingnan mo ang nakuha ko!” masaya niyang sigaw sabay yakap sa aking baywang.

Lumuhod ako upang yakapin siya nang buong pagmamahal, ang aking puso ay puno ng labis na kagalakan at kapayapaan.

“Tama po ang sinabi ko sa aking drawing noon, di ba?” nakangiting tanong ni Chloe habang nakatingin sa aking mga mata.

“Ano ang sinabi mo dun, anak?” tanong ko naman habang hinahawakan ang kanyang medalya.

“Na palagi kang babalik para sa akin, at hindi mo ako pababayaan,” sagot niya na may kasamang pinakamasayang ngiti na aking nakita.

Naalala ko muli ang lumang drawing na may basang semento, ang larawan na nagdala sa amin sa bagong panimula na ito.

Ngayon, hindi na niya kailangang magtago ng papel sa kanyang bulsa upang makita ang kanyang ama.

Dahil narito na ako sa kanyang tabi, at hinding-hindi ko na hahayaan na may sinumang manakit sa kanya muli.

Natutunan ko na ang pinakamahalagang posisyon ng isang lalaki ay hindi ang pagiging chairman ng isang malaking kumpanya.

Hindi ang dami ng pera sa bangko o ang lawak ng kapangyarihan sa mundo ng negosyo.

Kundi ang pagtiyak na ang kanyang sariling anak ay ligtas, masaya, at lumalaki sa ilalim ng tunay na pagmamahal ng isang magulang.