Bahagi 2: Ang Huling Hapunan ng mga Ilustre
Hindi nakatulog si Roxanne nang gabing iyon. Paulit-ulit siyang nagmakaawa, umiyak, at nagalit, ngunit nanatili akong tahimik. Para sa akin, patay na ang lalaking dating mabilis magpatawad.
Kinaumagahan, inihatid ko muna si Nanay Rosa sa bahay ng kapatid ko sa probinsya upang masiguro ang kanyang kaligtasan. Bago ako umalis, hinawakan ni Nanay ang kamay ko.
“Mark, anak… huwag mong sirain ang buhay mo dahil sa galit,” pakiusap niya habang may luha sa mata.
“Hindi ko sisirain ang buhay ko, Nay,” sagot ko habang nakatitig sa kanya. “Aayusin ko lang ang katarungang matagal na nilang kinuha sa atin.”
Alas-siyete ng gabi nang makarating kami sa malaking mansyon ng mga Ilustre. Sa mahabang lamesa sa dining room, nakaupo ang ama ni Roxanne na si Don Eduardo, ang kanyang inang si Ma’am Evelyn, at ang dalawa niyang kapatid na sina Bryan at Chloe. Ang lahat ay nakasuot ng magagandang damit, ngunit bakas sa mukha ni Roxanne ang matinding takot habang nakatayo sa tabi ko.
“Ano ba ‘tong urgent meeting na sinasabi mo, Mark?” iritableng tanong ni Don Eduardo habang umiinom ng alak. “Galing pa ako sa munisipyo. Marami akong ginagawa at wala akong oras sa drama ninyong mag-asawa.”
“Oo nga,” hirit naman ni Bryan na may halong pambabastos. “Nabalitaan namin na nag-away daw kayo kagabi dahil sa pagnanakaw ng nanay mo. Bakit kailangan mo pa kaming idamay dito? Turuan mo kasing magtino ang pamilya mo.”
Tumingin ako kay Roxanne. Naka-yuko lang siya, nanginginig, at hindi makapagsalita.
“Hindi nagnakaw ang nanay ko,” malumanay ngunit matigas kong sabi. “Nakalimutan lang ng anak ninyo na naigastos na pala niya ang pera sa sarili niyang kagustuhan.”
Natawa nang malakas si Don Eduardo. “Iyon lang? Pera lang ‘yon! Nagpatawag ka ng pampamilyang pagpupulong dahil lang sa lumabas ang katotohanang mahirap kayo?”
Ibinaba ko ang isang black folder sa gitna ng lamesa. Ang tunog nito ay nagpatigil sa tawanan nila.
“Hindi lang pera ang pag-uusapan natin ngayong gabi,” sabi ko. “Pag-uusapan natin kung paano ninyo ginamit ang pangalan ko bilang Chief Engineer ng munisipyo para falsify ang mga kontrata sa infrastructure projects ng bayan sa loob ng limang taon.”
Biglang tumahimik ang buong silid. Nawala ang ngiti sa mukha ni Don Eduardo.
“Ano’ng kabaliwan ‘yan?!” sigaw ni Evelyn. “Wala kang utang na loob! Pinakain ka namin, tinanggap ka namin sa pamilyang ito!”
“Tinanggap?” napatawa ako nang bahagya, isang malamig at walang emosyong tawa. “Tinanggap ninyo ako dahil kailangan ninyo ng lisensyado at malinis na inhinyero na pipirma sa mga maanomalyang sub-contractors ninyo nang hindi ninyo namamalayan na nareredirekta ang pondo sa mga ghost company ng pamilya ninyo.”
Kinuha ko ang flash drive mula sa aking bulsa at inipatong ito sa ibabaw ng folder.
“Nandito ang lahat. Ang totoong mga liquidation reports, ang bank statements ng mga shell company ni Bryan, at ang affidavit ng dating accountant ninyo na binayaran ninyo para manahimik. Limang taon kong itinago at inimbestigahan ang lahat ng ito dahil naniwala ako na pamilya ko na kayo. Naniwala ako na kahit mataas ang tingin niyo sa sarili niyo, may kaunting respeto pa rin kayo sa akin.”
Lumapit si Don Eduardo sa lamesa, galit na galit na kinuha ang folder at binuklat ito. Habang binabasa niya ang mga pahina, unti-unting nawalan ng kulay ang kanyang mukha. Naging pawisan ang kanyang noo at napahawak siya sa kanyang dibdib.
“Mark… anak…” panginginig ng boses ni Don Eduardo. “Pag-usapan natin ‘to. Pamilya tayo. Magkano ang gusto mo? Ibibigay ko. Huwag mo lang ‘tong ilalabas sa OMB at NBI.”
“Pamilya?” tanong ko habang nakatingin sa kanila nang isa-isa. “Kagabi, sinampal ng anak ninyo ang nanay ko. Tinawag siyang magnanakaw. Pinanood ko siya habang ginagawa ‘yon, at sa limang sekundo na ‘yon, naisip ko—ito pala ang halaga ng pamilya para sa inyo. Ang tapakan ang dangal ng mga taong walang laban.”
“Mark, please!” lumuhod si Roxanne sa harapan ko, hawak ang mga binti ko habang umiiyak. “Patawarin mo ako! Mali ako! Hindi ko na uulitin, papakasalan uli kita, gagawin ko ang lahat! Huwag mo lang sirain ang pamilya ko!”
Tiningnan ko si Roxanne nang walang galit, ngunit walang natitirang awa.
Dahan-dahan kong inalis ang kanyang mga kamay sa binti ko at humakbang ako pabalik.
“Huli na ang lahat, Roxanne,” bulong ko. “Nang pumasok ako sa pintuan ng mansyon na ito sampung minuto ang nakalipas… naisumite na ng abogado ko ang digital copy ng mga dokumentong ‘yan sa Anti-Graft Division at sa Office of the Ombudsman.”
“ANO?!” sigaw ni Bryan habang patayo mula sa kanyang upuan, ngunit bago pa man siya makalapit sa akin, narinig ang malalakas na wang-wang ng mga sasakyan ng pulis sa labas ng mansyon.
Umayaw ang mga ilaw ng blinker sa salamin ng malaking bintana ng dining room—kulay pula at asul na nagpapalit-palit sa dilim.
Narinig ang malakas na katok sa pinto at ang boses ng isang opisyal ng pulisya na nag-aanunsyo ng warrant of arrest para kay Eduardo Ilustre at sa kanyang mga kasabwat.
Nagtatatakbo ang mga kasambahay sa takot. Si Evelyn ay nahimatay sa kanyang upuan, habang si Bryan at Chloe ay tulalang nakatingin sa mga pulis na pumasok sa bulwagan. Si Roxanne naman ay nanatiling nakaluhod sa sahig, humahagulgol at paulit-ulit na tinatawag ang pangalan ko.
Kinuha ko ang aking jacket, inayos ang aking barong, at dahan-dahang naglakad patungo sa pintuan. Bago ako tuluyang lumabas, lumingon ako sa huling pagkakataon kay Roxanne.
“Nawalan ka ng tatlong libo kagabi, Roxanne,” malamig kong sabi. “Ngayong gabi, nawala sa inyo ang lahat.”
Lumabas ako ng mansyon habang patuloy ang pag-ikot ng mga ilaw ng pulis. Sa unang pagkakataon sa loob ng pitong taon, nakahinga ako nang maluwag. Ang limang sekundong katahimikan ko ay naging simula ng aking paglaya—at ang wakas ng mga taong nag-akalang ang dangal ay nabibili ng pera.