Akala ng Buong Dorm Mahirap Lang ang Lalaking Iniwan sa Ulan, Pero Nang Pinalayas Ko Siya Para sa Roommate Ko, Ako ang Unang Nakakita sa Tunay Niyang Mundo
Binuksan ni Selina ang loudspeaker ng cellphone niya habang nakahiga sa kama, tumatawa nang parang walang bukas.
“Grabe, babe, nandito na naman sa baba yung pulubing si Elias,” sabi niya sa kausap niyang mayamang lalaki. “Nakakainis. Parang walang dignity.”
Tapos tumingin siya sa akin.
“Mara, ikaw na bumaba. Sabihin mo masama pakiramdam ko. Paalisin mo siya.”
Tumigil ang pagsusulat ko sa reviewer.
Sa labas ng bintana ng dorm, bumubuhos ang ulan sa Katipunan. Sa ilalim ng madilim na poste, may isang lalaking nakatayo, basang-basa ang buhok, suot ang lumang hoodie at kupas na jeans.
Si Elias Navarro.
Sa mata ng buong dorm, isa lang siyang transferee na walang pera, walang koneksyon, walang dating. Pati sapatos niya, pinag-uusapan nila. Kesyo luma. Kesyo fake. Kesyo bagay lang daw siya sa babaeng madaling maawa.
Pero ako, alam ko ang hindi nila alam.
Isang buwan na ang nakalipas, nagpart-time ako bilang cleaner sa isang private club sa BGC. Doon ko siya nakita. Lumabas siya mula sa VIP room na napapalibutan ng mga negosyante, pulitiko, at mga taong sanay yumuko ang iba sa kanila.
Ang may-ari mismo ng club, yumuko sa kanya.
“Sir Elias, your car is ready.”
Noong gabing iyon, hindi siya pulubi.
Siya ang taong kinatatakutan nilang mapahiya.
Kaya nang inabot sa akin ni Selina ang payong, tahimik ko itong kinuha.
“Bilisan mo,” sabi niya, habang kinikilig sa kausap sa phone. “Sabihin mo huwag na siyang umasa. May kasama ako ngayong gabi.”
Bumaba ako.
Hindi ko sinuot ang makapal kong jacket. Isang manipis na puting blouse lang ang itinakip ko sa sarili ko. Hindi ako tanga. Alam kong minsan, sa mundong ito, hindi sapat ang bait. Kailangan marunong kang maglaro.
Paglapit ko kay Elias, inangat ko ang payong sa ibabaw niya.
“Classmate Elias,” mahinang sabi ko, “si Selina… pinapauwi ka na. Hindi raw siya okay ngayong gabi.”
Tumingin siya sa akin.
Tahimik. Malamig. Parang binabasa niya hindi lang mukha ko, kundi pati intensyon ko.
“Sino ka?”
“Ako si Mara,” sabi ko. “Roommate niya.”
Bumaba ang tingin niya sa payong, sa kamay ko, sa basang buhok ko, tapos bumalik sa mga mata ko.
“Pinapunta ka niya para magsinungaling para sa kanya?”
Napakagat ako sa labi. “Hindi ko alam kung kasinungalingan pa ba iyon kung alam mong hindi ka na niya pinipili.”
Sandaling kumislap ang mata niya.
Sa taas, kitang-kita ko sa bintana ang anino ni Selina. Nakatayo siya roon, hawak ang phone, nakangisi.
Nang gabing iyon, hindi umuwi si Selina sa dorm. Sumama siya sa anak ng isang developer sa hotel sa Makati.
Si Elias naman, dinala ko sa maliit kong inuupahang studio sa may Cubao.
Walang nangyaring dapat ikwento nang detalyado. Ang masasabi ko lang: nang umaga, iba na ang tingin niya sa akin.
Nakatayo siya sa tabi ng kama, suot muli ang kupas niyang jeans. Sa mesa, nakapatong ang basang hoodie niya.
“Gising ka na,” sabi niya.
Tumango ako, hinila ang kumot hanggang balikat.
Ngumiti siya, hindi malapad, pero sapat para manginig ang dibdib ko.
“Last night,” sabi niya, “you were braver than you looked.”
Namula ako, pero ibinaba ko ang tingin.
Lumapit siya at may inilabas sa bulsa: isang maliit na jade pendant na nakatali sa lumang pulang sinulid.
“Wala akong cash,” sabi niya. “Ito na muna. Pamana raw sa pamilya, pero fake lang. Souvenir.”
Fake?
Muntik akong matawa.
Nakita ko na ang ganitong bato sa leeg ng isang mining tycoon sa club. Narinig ko pa siyang magyabang na milyon ang halaga ng totoong nephrite jade kapag malinis ang kulay at lumang gawa.
Kung fake ito, ako si Miss Universe.
Pero itinulak ko pabalik ang kamay niya.
“Hindi ko puwedeng tanggapin.”
Tumaas ang kilay niya. “Sabi ko fake.”
“Kahit fake, pamana pa rin ng pamilya mo,” sabi ko. Pinilit kong mangilid ang luha sa mata ko. “Ano bang tingin mo sa akin?”
Matagal niya akong tinitigan.
Parang ngayon lang may babaeng hindi nanghingi.
O baka ngayon lang may babaeng marunong magpanggap na hindi nanghingi.
Sa huli, tumawa siya nang mahina at ibinalik ang pendant sa bulsa.
“Mara Dizon,” sabi niya, “tatandaan kita.”
Pagbalik ko sa dorm, nasa harap ng salamin si Selina, naglalagay ng lipstick. Sa tabi niya, may bagong Chanel paper bag.
“O, ayan na ang dakilang tagapagligtas,” sabi niya. “Saan mo itinapon si Elias?”
Hindi ako sumagot. Nag-ayos lang ako ng gamit.
Lumapit siya, inikot ang mata sa akin.
“Mara, huwag mong sabihin na kinuha mo ang tira ko.”
Tumigil ako.
“Kung may bago ka na,” tanong ko, “bakit ka pa interesado kung nasaan siya?”
Namula siya sa inis.
“Reminder lang,” sabi niya. “Kahit ayoko na sa kanya, hindi ibig sabihin puwede mo siyang pulutin. Nakakadiri kang babae.”
Hindi ako nakipagtalo.
Sa hapon, nag-message si Elias.
Dinner tonight?
Kinagabihan, nagsuot ako ng simpleng dress at naghintay sa gate. Dumating siya sakto, tahimik gaya ng dati.
Habang naglalakad kami, bigla siyang huminto.
“Mara, tungkol kagabi—”
“Uy, Elias!”
Napalingon kami.
Si Selina iyon, nakasabit sa braso ng bagong lalaki niya, si Rian Velasco, anak ng may-ari ng chain ng condo sa Metro Manila.
Tiningnan niya kami mula ulo hanggang paa.
“Ang bilis mo naman humanap ng kapalit,” sabi niya kay Elias. “O baka ikaw ang napulot ni Mara?”
Tumigas ang panga ni Elias.
Humakbang ako sa harap niya.
“Kung sino ang kasama ko, hindi ko kailangang ipaalam sa’yo.”
Tiningnan ako ni Rian, ngumiti nang bastos.
“Friend mo pala ito, Selina? Cute. Mukhang innocent. Sama na kayo sa dinner namin?”
Nagbago agad ang mukha ni Selina. Hinila niya si Rian.
“Babe, movie pa tayo. Huwag na tayong magsayang ng oras sa kanila.”
Bago sila umalis, bumulong siya sa akin:
“Mag-ingat ka, Mara. Ang lalaking walang pera, mabigat buhatin.”
Ngumiti ako.
Hindi niya alam.
Ang lalaking tinatawag niyang walang pera, kaya siyang burahin sa mundo ng mga mayayaman sa isang tawag lang.
Akala ko ako ang naglalaro.
Pero nang gabing iyon, habang kumakain kami sa isang maliit na karinderya malapit sa campus, inilapag ni Elias ang phone niya sa mesa.
May isang message na nag-flash sa screen.
Sir, confirmed. Selina Cruz has been spreading rumors about Miss Mara. Should we proceed?
Tumingin siya sa akin.
At sa unang pagkakataon, hindi na siya mukhang mahirap.
Mukha siyang panganib.
“Sabihin mo sa akin, Mara,” mahina niyang tanong, “ginagamit mo ba ako?”
Hindi pa ako nakakasagot nang pumasok sa karinderya si Selina, hawak ang basag kong skincare set, at buong lakas niya itong ibinuhos sa mesa namin.
“Kung mahilig ka sa basura,” sigaw niya, “ayan, bagay sa’yo!”
At nakita ni Elias ang dugo sa kamay ko.
PARTE2
Nakita ni Elias ang dugo sa kamay ko.
Hindi malalim ang sugat. Tinamaan lang ako ng basag na bote noong “aksidenteng” nabangga ni Selina ang mga gamit ko kanina sa dorm. Pero sa ilaw ng karinderya, kitang-kita ang pulang guhit sa pagitan ng mga daliri ko.
Tumayo si Elias.
Walang sigaw. Walang mura. Iyon ang mas nakakatakot.
Tumingin siya kay Selina.
“Ikaw ang gumawa nito?”
Natawa si Selina, pero halatang nanginginig ang boses.
“Anong drama na naman ito? Basurang lotion lang naman iyon. At saka, bakit ka nagagalit? Akala ko ba wala kang pambili?”
Hindi siya sinagot ni Elias.
Kinuha niya ang phone niya, tumawag, at isang pangungusap lang ang sinabi:
“Cut Velasco’s access by morning.”
Namuti ang mukha ni Selina.
“Anong sinabi mo?”
Tinapunan siya ni Elias ng tingin. “Tanungin mo boyfriend mo bukas.”
Kinabukasan, kumalat sa campus ang balita.
Na-freeze daw ang cards ni Rian Velasco. Tinawagan siya ng ama niya at pinauwi. Wala pang tanghali, iniwan na niya si Selina sa parking lot, umiiyak habang hawak ang shopping bags na hindi niya mabayaran.
Buong araw akong iniwasan ni Selina.
Pero alam kong hindi pa tapos.
Gabi, nag-video call kami ni Elias. Sinadya kong ilagay ang kamay ko sa bandage, pero kunwari itinatago ko.
“Masakit?” tanong niya.
“Hindi,” sabi ko. “Sanay naman ako.”
Tahimik siya.
Kinabukasan, binigyan ko siya ng regalo.
Isang scarf na inorder ko online sa halagang 300 pesos, sinadya kong mukhang handmade: hindi pantay, may nakalawit na sinulid, parang gawa ng taong walang talent pero may puso.
Tinanggap niya iyon, matagal na tinitigan.
“Ginawa mo ito?”
Namula ako. “Pangit, no? Itatapon ko na lang.”
Hinila niya palayo sa kamay ko at isinuot sa leeg.
“Mainit.”
That night, nag-post siya sa private account niya ng selfie suot ang scarf.
Akala ko maliit na panalo lang iyon.
Hanggang sa kinabukasan, dumating sa dorm ang isang itim na sasakyan. Bumaba ang isang matandang babae na may pearl earrings at malamig na mukha.
Hinahanap niya ako.
“Mara Dizon?” tanong niya.
Tumayo ako.
“Ako ang lola ni Elias,” sabi niya. “At alam ko ang lahat ng ginagawa mo.”
“Ako ang lola ni Elias,” sabi ng matandang babae. “At alam ko ang lahat ng ginagawa mo.”
Sa loob ng dorm, biglang tumahimik ang lahat.
Pati si Selina, na kanina lang ay nagkukunwaring walang pakialam habang nag-aayos ng buhok, napalingon. Ang dalawang roommate namin, parehong natigil sa pagkain ng chips.
Ako naman, nanatiling nakatayo.
Hindi ko kilala ang babaeng nasa harap ko, pero kilala ko ang klase niya. Suot niya ang simpleng beige dress, pearl earrings, at sapatos na walang logo pero mukhang mas mahal pa kaysa tuition namin. May mga taong hindi kailangang magyabang para malaman mong sanay silang masunod.
“Sumama ka sa akin,” sabi niya.
Hindi iyon tanong.
Ngumiti ako nang mahina. “May klase pa po ako.”
“Your professor has been informed.”
Doon ko naramdaman ang unang tunay na lamig sa likod ko.
Sa parking lot, naghihintay ang itim na sasakyan. Pagpasok ko, tahimik ang loob, amoy leather at mamahaling pabango.
Umupo ang matanda sa tabi ko.
“Ano ang gusto mo sa apo ko?” tanong niya.
Diretso. Walang paligoy-ligoy.
Ibinaba ko ang tingin sa mga kamay ko. Nakabalot pa rin ang sugat ko.
“Si Elias po ang gusto ko.”
Tumawa siya, napakaikli.
“Sinabi rin iyan ng nauna.”
Hindi ako sumagot.
Lumabas ang sasakyan sa campus at dumiretso sa isang hotel sa BGC. Dinala niya ako sa private lounge sa itaas, kung saan tanaw ang lungsod na parang laruan sa ibaba.
Doon niya inilapag ang isang envelope sa mesa.
Pagbukas ko, nandun ang mga litrato ko.
Ako sa labas ng mall habang namimigay ng flyers.
Ako sa private club noong naglilinis ako.
Ako habang nakatayo sa ilalim ng ulan kasama si Elias.
At ako, nakatingin sa sasakyan niyang minsan kong sinundan mula malayo.
“Hindi ka simpleng babae,” sabi ng lola niya. “Alam mong hindi mahirap si Elias bago ka lumapit sa kanya.”
Naramdaman kong humigpit ang dibdib ko, pero hindi ako nagpahalata.
“Tama po kayo.”
Hindi niya inasahan ang sagot ko.
“Hindi ako simpleng inosenteng babae,” pagpapatuloy ko. “Alam kong mayaman siya. Alam kong nagpapanggap siya. At oo, noong una, lumapit ako dahil nakita ko ang oportunidad.”
Naningkit ang mata niya.
“Ang tapang mong umamin.”
“Mas mabuti na iyon kaysa magpanggap sa harap ng taong mas magaling magsiyasat kaysa sa akin.”
Saglit siyang natahimik.
Kinuha niya ang tasa ng tsaa, humigop, at inilapag muli.
“Kung pera ang habol mo, bibigyan kita.”
May inilabas siyang tseke.
Blangko.
“Isulat mo ang halaga. Umalis ka sa buhay ni Elias.”
Tumingin ako sa tseke.
Noong bata ako, iniwan kami ng tatay ko dahil sa utang. Ang nanay ko, halos mamatay sa paglalaba para lang mapag-aral ako. Ilang beses akong natulog nang tubig lang ang laman ng tiyan. Ilang beses akong tinawag na “provinciana,” “cheap,” “ambisyosa.”
Kaya huwag nilang sabihin sa akin na hindi mahalaga ang pera.
Mahalaga ito.
Pero ang pera, iba sa pagiging alipin nito.
Itinulak ko pabalik ang tseke.
“Kung kukunin ko po iyan, talo ako.”
“Kaya ayaw mo?”
“Hindi.” Tumingin ako sa kanya. “Ayaw ko dahil maliit pa ang iniisip ninyo sa akin.”
Sa unang pagkakataon, nagbago ang mukha niya.
“Explain.”
“Kung pera lang ang gusto ko, dapat tinanggap ko na ang jade pendant niya. Dapat pinilit ko siyang bilhan ako ng condo. Dapat nag-demand ako noong nalaman kong kaya niyang sirain si Rian Velasco sa isang tawag.”
Huminga ako nang malalim.
“Pero hindi iyon ang laro ko.”
“Laro?” malamig niyang ulit.
“Opo. Kasi ang apo ninyo rin, naglalaro.”
Tumahimik ang lounge.
Alam kong mapanganib ang sinasabi ko, pero wala na akong atrasan.
“Nagpanggap siyang mahirap para makita kung sino ang lalapit kapag wala siyang pangalan. Pinahintulutan niyang tapakan siya ni Selina. Pinanood niya kung sino ang maaawa, sino ang manlalait, sino ang gagamit. Kung mali po ako, sabihin ninyo.”
Hindi siya nagsalita.
Doon ko nalamang tama ako.
“Nakita ko siyang nagpapanggap,” sabi ko. “At nakita niya rin akong nagpapanggap. Pareho kaming may maskara. Ang tanong na lang, sino sa amin ang unang aamin.”
Biglang bumukas ang pinto.
Pumasok si Elias.
Suot niya ang scarf na ibinigay ko. Iyong pangit, tabingi, at halatang hindi ko talaga ginawa.
Pero suot niya pa rin.
“Enough, Lola,” sabi niya.
Hindi siya tumingin sa matanda. Sa akin siya nakatingin.
“Kaya pala,” sabi niya. “Alam mo na noon pa.”
Tumayo ako.
“Alam ko.”
“Ginamit mo ako.”
“Ginamit mo rin ako,” sagot ko.
Sumikip ang panga niya.
“Pinaniwala mo akong kaya mong mahalin kahit wala akong pera.”
“Pinaniwala mo rin akong wala kang pera.”
Masakit ang katahimikan pagkatapos noon.
Sa mga mata niya, may galit. Pero sa ilalim noon, may mas malalim: hiya. Siguro dahil nahuli rin siya. Siguro dahil sa unang pagkakataon, may babaeng hindi umiyak para humingi ng tawad.
Lumapit siya.
“Yung scarf,” sabi niya, “hindi ikaw ang gumawa.”
“Hindi.”
“Yung flyers sa mall, sinadya mong nandoon ka.”
“Oo.”
“Yung gabi sa ulan?”
Tumingin ako sa kanya.
“Hindi ko sinasadyang umulan.”
Sandali siyang natigilan. Tapos, sa kabila ng lahat, may maliit na ngiti sa gilid ng labi niya.
Pero mabilis din itong nawala.
“May minahal ka ba talaga sa akin, Mara?”
Doon ako nahirapang sumagot.
Kasi may bahagi sa akin na gusto pa ring manalo. Gusto kong sabihin ang tamang linya, ang linyang magpapalambot sa kanya. Gusto kong umiyak nang sapat, yumuko nang sapat, magmukhang kawawa nang sapat.
Pero pagod na ako.
Pagod na akong maging babaeng laging nag-a-adjust sa gusto ng may kapangyarihan.
“Kumikita ako ng maliit,” sabi ko. “May nanay akong nagpapadala pa rin ako ng pera buwan-buwan. May scholarship akong hindi puwedeng mawala. Lumaki akong pinapamukha sa akin na kapag mahirap ka, dapat mabait ka palagi, kahit tinatapakan ka na.”
Lumambot ang mga mata niya, pero hindi siya nagsalita.
“Noong una, oo. Nakita kita bilang oportunidad. Pero habang tumatagal…” Napalunok ako. “Nakita ko rin kung gaano ka kalungkot.”
Napatingin siya sa malayo.
“Hindi ka naghahanap ng babaeng hindi pera ang habol,” sabi ko. “Naghahanap ka ng taong pipili sa’yo kahit alisin mo ang lahat ng dahilan para piliin ka.”
Tumama iyon sa kanya.
Nakita ko.
Si Elias Navarro, ang lalaking kayang magpabagsak ng anak-mayaman sa isang tawag, biglang nagmukhang batang matagal nang hindi tinatanong kung okay lang siya.
Pero bago pa siya makasagot, tumunog ang phone ko.
Si Selina.
Hindi ko sana sasagutin, pero sunod-sunod ang messages.
Mara, tulungan mo ako.
Nandito si Rian sa dorm. Galit na galit.
Sinisisi niya ako sa nangyari sa cards niya.
Napatingin ako kay Elias.
Nabasa niya ang screen.
Lumamig ang mukha niya.
“Let’s go.”
Pagdating namin sa dorm, may mga estudyanteng nagkukumpulan sa hallway. Si Rian, namumula ang mukha, hawak sa braso si Selina. Hindi niya sinasaktan nang malala, pero sapat para matakot ang lahat at walang makialam.
“Dahil sa’yo, pinahiya ako ng tatay ko!” sigaw niya.
Nang makita ni Selina si Elias, parang nakakita siya ng multo.
“Elias… please…”
Lumapit si Elias.
Binitawan agad ni Rian si Selina.
“Bro, misunderstanding lang—”
“Hindi tayo bro,” sabi ni Elias.
May dumating na campus security, kasunod ang isang lalaking naka-suit. Abogado, siguro. Sa loob ng ilang minuto, nawala ang yabang ni Rian. Dinala siya palabas, habang paulit-ulit siyang humihingi ng tawad.
Naiwan si Selina sa hallway, umiiyak, gulo ang buhok, nanginginig ang kamay.
Tumingin siya sa akin.
Akala ko magmamakaawa siya.
Pero ang lumabas sa bibig niya: “Ikaw ang may kasalanan nito.”
Napatawa ako, pagod at mahina.
“Hanggang ngayon?”
“Kung hindi mo inagaw si Elias—”
“Hindi mo siya gusto,” putol ko. “Gusto mo lang siyang may gusto sa’yo.”
Tumahimik siya.
Doon ko nakita ang katotohanan sa mukha niya. Hindi niya mahal si Elias. Hindi rin niya mahal si Rian. Mahal niya ang pakiramdam na may humahabol sa kanya, may gumagastos para sa kanya, may pinagmamalaki siya sa amin.
At ngayon, wala na iyon.
Lumapit si Elias sa akin.
“Umalis ka na sa dorm na ito,” sabi niya. “I’ll arrange a safer place.”
Tiningnan ko siya.
“Hindi.”
Nagulat siya.
“Hindi mo kailangang ayusin ang buhay ko sa isang utos,” sabi ko. “Kung tutulungan mo ako, tanungin mo muna ako. Hindi ako project mo.”
Matagal niya akong tinitigan.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang tumango.
“Okay,” sabi niya. “Mara, gusto mo bang tulungan kita?”
Doon ako unang ngumiti nang totoo.
“Oo. Pero may kondisyon.”
“Ano?”
“Wala nang pagpapanggap.”
Huminga siya nang malalim. Inalis niya ang scarf sa leeg niya, tiningnan ito, tapos ibinalik muli.
“Deal.”
Hindi kami naging fairytale kinabukasan.
Hindi biglang naging mabait si Selina. Hindi rin biglang gumaan ang buhay ko. Lumipat ako sa mas tahimik na boarding house, nagpatuloy sa scholarship, at nagtrabaho pa rin. Si Elias naman, unti-unting tumigil sa paglalaro ng mahirap para subukan ang mundo.
Minsan, nag-aaway pa rin kami.
Minsan, sinasabi niya, “Hindi ko alam kung kailan ka nagsasabi ng totoo.”
At sinasagot ko, “Ako rin.”
Pero natutunan naming magsimula sa mahirap na parte: ang umamin.
Ilang buwan ang lumipas, inimbitahan niya ako sa private event ng pamilya nila. Doon, sa harap ng mga taong dati ko lang nililinis ang mesa, ipinakilala niya ako nang walang biro, walang maskara.
“This is Mara Dizon,” sabi niya. “She saw me clearly when I was lying.”
Tumingin sa akin ang lola niya mula sa kabilang mesa.
Hindi siya ngumiti nang malaki.
Pero itinaas niya ang tasa niya sa akin.
Sa mundo kung saan maraming nagmamahal lang kapag may pakinabang, ang pinakamatapang na bagay ay hindi ang magpanggap na wala kang kailangan.
Ang pinakamatapang ay aminin kung ano ang sugat mo, ano ang takot mo, at piliing maging totoo bago ka pa tuluyang mawala sa sariling laro.
Minsan, hindi tayo inililigtas ng taong mayaman, gwapo, o makapangyarihan.
Minsan, naliligtas tayo sa sandaling tumigil tayong ibenta ang sarili nating halaga para lang mapili ng iba.