Nakatitig lang ako sa screen ng telepono ko.
Tatlong maiikling linya.Ngunit sapat para palamigin ang buong katawan ko.
“Kung matapang kang malaman ang lahat.”
Mahigpit kong hinawakan ang telepono.
Namumutla ang mga daliri ko.
Hindi ko alam kung sino ang nagpadala.
Hindi ko rin alam kung ano ang gusto niya.
Pero may kutob akong hindi ito simpleng usapin.
Ang apat na milyong piso.
Ang babaeng nasa litrato.
At ang kakaibang kilos ni Miguel.
Parang lahat ng ito ay nagtuturo sa iisang katotohanan.
Isang katotohanang hindi ko pa handang harapin.
Buong araw na iyon, hindi nagpakita si Miguel.
Paulit-ulit lang siyang nagpapadala ng mensahe.
“Magpapaliwanag ako.”
“Huwag kang mag-isip ng masama.”
“Hintayin mong matapos ang problema ni Mama.”
Hindi ako sumagot.
Pagsapit ng hapon.
May natanggap akong tawag mula sa doktor ng ama ko.
Sa wakas.
May mabuting balita rin.
Kontrolado na ang pagdurugo sa kanyang utak.
Unti-unti nang bumubuti ang kanyang mga vital signs.
Kung walang bagong komplikasyon, malaki ang posibilidad na magising siya.
Napaupo ako sa hallway.
Hindi ko namalayang tumutulo na ang mga luha ko.
Iyon ang unang pagkakataon sa loob ng ilang araw na nakahinga ako nang maluwag.
Ngunit ilang minuto lamang ang lumipas.
Tumunog muli ang telepono ko.
Si Clarissa.
Pagkasagot ko pa lamang.
Nagsimula na siyang sumigaw.
— Angela! Ano bang ginagawa mo?
— Bakit?
— Umiiyak si Mama!
— Sinasabi niyang pababayaan mo raw siyang mamatay!
Napatawa ako.
Isang malamig na tawa.
— Ako ang pababayaan siya?
— Naipadala mo na ba ang pera?
— Hindi pa.
Tumahimik siya.
Pagkatapos ay nagalit.
— Wala ka bang konsensya?
— Tinuring ka ni Mama na parang tunay na anak!
— Labing-isang taon kang inalagaan ng pamilya namin!
Napakagat ako sa labi.
Labing-isang taon?
Alam na alam ko kung paano nila ako tinrato sa loob ng labing-isang taon.
Noong kasal namin.
Ako ang pinagbayad ng karamihan sa gastos.
Dahil mas may pera raw ako.
Noong ipinanganak ang anak namin.
Minsan lang dumalaw si Aling Lourdes sa ospital.
Sampung minuto.
Pagkatapos ay umalis para makipaglaro ng baraha.
Noong nagkaroon ng dengue ang anak ko.
Limang gabi akong walang tulog.
Si Miguel ay nasa biyahe.
At sinabi lamang ni Aling Lourdes:
“Normal lang magkasakit ang bata.”
Sa loob ng labing-isang taon.
Hindi niya ako tinanong kahit minsan kung pagod na ba ako.
Ngunit kapag may kailangan silang pera.
Ako ang una nilang naaalala.
— Clarissa.
Malamig kong sabi.
— Kung talagang nag-aalala ka kay Mama…
— Bakit hindi mo ibenta ang bagong sasakyan mo?
Natigilan siya.
Nagpatuloy ako.
— O kaya ang beach house ninyo?
— O ang mga alahas na ipinagyayabang mo sa social media?
Bigla siyang sumigaw.
— Angela!
— Ari-arian iyon ng pamilya ko!
— At ang pera ko, hindi ba ari-arian din ng pamilya ko?
Pagkatapos noon.
Pinatay ko ang tawag.
Hindi ko siya binigyan ng pagkakataong magsalita pa.
Eksaktong alas-otso ng gabi.
Dumating ako sa café na nakalagay sa mensahe.
Maliit iyon.
Nasa isang lumang commercial district.
Tahimik.
Halos walang tao.
Naroon na ang babaeng nagpadala ng mensahe.
Nasa pinakadulong mesa.
Mga dalawampu’t limang taong gulang.
Nakasuot ng puting blouse.
May salamin.
Nang makita niya ako.
Tumayo siya.
— Angela?
— Ako nga.
Umupo ako sa harap niya.
— Sino ka?
Huminga siya nang malalim.
— Sofia ang pangalan ko.
— Dati akong nagtatrabaho sa kumpanyang may koneksyon kay Miguel.
Kumunot ang noo ko.
— Bakit mo ako hinahanap?
May inilabas siyang USB mula sa bag niya.
At itinulak iyon papunta sa akin.
— Dapat mong makita ito.
Hindi ko iyon hinawakan.
— Ano ang laman nito?
Diretso siyang tumingin sa akin.
— Lahat ng financial transactions ni Miguel sa loob ng tatlong taon.
Nanigas ako.
— Paano mo nakuha ito?
— Dati akong assistant sa finance department.
— May access ako sa records.
Napatitig ako sa USB.
May kakaibang kaba sa dibdib ko.
— Bakit mo ako tinutulungan?
Mapait siyang ngumiti.
— Dahil biktima rin ako.
Natigilan ako.
— Ano ang ibig mong sabihin?
Tahimik siya sandali.
Pagkatapos ay inilabas niya ang telepono niya.
May ipinakita siyang litrato.
Pagtingin ko rito.
Parang tumigil ang pag-ikot ng mundo.
Nasa larawan si Miguel.
Kasama ang babaeng nasa litrato kaninang umaga.
Magkayakap sila.
At malinaw na hindi iyon larawan ng magkaibigan lamang.
— Vanessa ang pangalan niya.
Mahinang sabi ni Sofia.
— Siya ang kabit ni Miguel.
Parang nagyelo ang dugo ko.
— Hindi maaari.
— Akala ko matagal na silang wala.
— Apat na taon na silang may relasyon.
Parang may sumabog sa isip ko.
— Hindi…
— Hindi totoo iyan.
Tahimik na inilapag ni Sofia ang ilang dokumento sa mesa.
Mga bank statements.
Isa-isa kong tiningnan.
May limampung libong piso.
May isang daang libo.
May dalawang daang libo.
Paulit-ulit.
Buwan-buwan.
Taon-taon.
At iisa ang tumatanggap.
Vanessa Cruz.
Nanginig ang mga kamay ko.
— Hindi…
— Imposible…
Mabagal na nagsalita si Sofia.
— Ang apat na milyong piso ngayon ay hindi ang unang beses.
— Sa loob ng tatlong taon, mahigit labindalawang milyong piso na ang naipadala ni Miguel kay Vanessa.
Parang nawalan ako ng hangin.
— Magkano?
— Mahigit labindalawang milyon.
Napapikit ako.
Labindalawang milyong piso.
Ilang taon kong pinaghirapan iyon.
Ilang gabing wala akong tulog para kumita ng ganoong halaga.
Perang dapat sana ay para sa kinabukasan ng anak ko.
Perang akala ko ay para sa pamilya namin.
Pero pala…
Napunta lahat sa ibang babae.
Hindi ko na maalala kung paano ako nakalabas ng café.
Parang wala na akong maramdaman.
Hanggang sa tumunog ang telepono ko.
Mula sa ospital.
Kinabahan ako agad.
— Hello?
— Ma’am Angela?
— Opo.
— Puwede po ba kayong pumunta agad sa ICU?
Parang tumigil ang puso ko.
— Bakit? Ano’ng nangyari sa ama ko?
— Nagising na po siya.
Biglang bumuhos ang luha ko.
Tumakbo ako palabas.
Sumakay ng taxi.
At buong biyahe akong nagdarasal.
Pagdating ko sa ospital.
Agad akong tumakbo papunta sa ICU.
Sa likod ng salamin.
Nakita ko ang ama kong nakadilat.
Mahina.
Payat.
Ngunit gising.
Tuluyan akong napaiyak.
Lahat ng takot at pagod na kinimkim ko sa loob ng isang linggo ay sabay-sabay na bumuhos.
Pinayagan akong pumasok nang ilang minuto.
Hinawakan ko ang kanyang kamay.
Tumingin siya sa akin.
At mahina niyang binigkas:
— Angela…
Lumapit ako.
— Narito po ako, Papa.
Piliting pinisil niya ang kamay ko.
Pagkatapos ay nagsalita.
Isang pangungusap.
Isang pangungusap na nagpayanig sa buong pagkatao ko.
— Anak…
— Huwag mong pagkatiwalaan ang lalaking iyon…
Natigilan ako.
— Papa?
Puno ng pag-aalala ang mga mata niya.
Parang may matagal na siyang gustong sabihin.
Pagkatapos ay itinuro niya ang bag ko.
— Mga dokumento…
— Nasa lihim na lagayan…
— Iniwan iyon ng mama mo…
Nanlaki ang mga mata ko.
Mama?
Anong dokumento?
Ngunit bago pa ako makapagtanong.
Biglang tumunog nang malakas ang monitor sa tabi niya.
Sunod-sunod ang alarm.
Tumakbo papasok ang mga doktor.
Hinila ako palabas ng silid.
At bumagsak ang pinto ng ICU sa harapan ko.
Nakatayo akong parang estatwa.
Habang paulit-ulit na umaalingawngaw sa isip ko ang huling sinabi ng ama ko.
“Huwag mong pagkatiwalaan ang lalaking iyon.”
At sa unang pagkakataon sa loob ng labing-isang taong pagsasama namin…
Natanong ko sa sarili ko.
May mas malaki pa bang lihim na itinatago si Miguel kaysa sa lahat ng nalaman ko ngayong gabi?