Sa handaan noong gabing iyon, masaya kaming nagkukuwentuhan ng kababata ko na matagal ko nang hindi nakikita.
Tiningnan niya ang singsing sa aking daliri at nagtanong:
“Kamusta ang buhay may-asawa… masaya ka ba?”
Ngumiti lang ako nang pilit: “Isang arranged marriage lang naman ito, wala namang kinalaman ang saya o lungkot doon.”
Pag-uwi ko ng bahay nang gabing iyon, tila may gustong patunayan si Dante. Madiin at paos ang boses niya habang kinakausap ako:
“Aria, masaya ka ba? Masaya ba? Ha?”
Nangangatog ang buong katawan ko at halos hindi na makahinga:
“Oo… masaya ako.”
01.
Kakarating ko lang galing sa isang business trip sa Cebu.
Tinanong ako ng mga katrabaho ko kung kailangan ko ng masasakyan, pero ngumiti ako at tumanggi: susunduin ako ng asawa ko.
Sa parking lot ng NAIA Terminal 3, nahanap ko ang sasakyan ni Dante.
Pagkabukas ko pa lang ng pinto sa passenger seat… may nakaupo na doon na isang batang babae.
Nabalitaan ko dati na may bagong intern sa kumpanya nila, kapapasa lang sa board exam at naging sekretarya niya agad.
Siguro siya na iyon.
Nagulat ako, pero siya naman ay parang wala lang at bumati pa nang napaka-natural:
“Magandang gabi po, Ate.”
Wala siyang balak na umalis sa kinaupuan niya.
Si Dante naman ay nasa driver’s seat, may kausap sa telepono at nakatitig sa mga dokumento.
Biglang uminit ang ulo ko.
Sasabihan ko na sana siyang bumaba nang mapansin ko ang bracelet sa ilalim ng manggas ng damit niya.
Nitong simula ng buwan, naglabas si Dante ng higit sa isang milyong piso para mabili iyon sa isang auction sa Makati.
Classic ang style nito, hindi ko talaga gusto ang ganoong disenyo.
Akala ko binili niya iyon para sa aming first wedding anniversary.
Pero noong araw na iyon, isang mamahaling bracelet mula sa isang mall ang ibinigay niya sa akin – hindi ang isang ito.
Ah… para pala sa kanya ang bagay na iyon.
Biglang nawala ang galit ko.
Ang tapang ko bilang “legal na asawa” ay naglaho nang parang bula.
Pinilit kong ngumiti: “Hello sa’yo.”
Pagkatapos ay tahimik na lang akong sumakay sa likod.
Hindi sa wala akong pride, gusto ko rin sanang maging matapang na asawa na kayang makipag-away, pero hindi ko kaya.
Sa madaling salita, ang kasal namin ni Dante ay para sa negosyo.
At sa totoo lang… ang pamilya ko ay nakadepende sa pamilya niya para mabuhay.
Asawa ko siya, pero sa kabilang banda… siya rin ang “boss” ko.
Anong karapatan kong magmaldita o saktan ang babaeng gusto niya?
Pagkatapos ng tawag ni Dante, tumingin siya sa rearview mirror at nagtanong:
“Bakit ka dyan sa likod umupo?”
Lumingon siya sa sekretarya niya: “Lumipat ka sa likod.”
Sa salamin, nakita kong ngumuso ang babae bilang pagpapakita ng inis.
Nagkunwari akong mabait: “Hayaan mo na, maluwag naman dito sa likod. Gusto ko ring magpahinga.”
Sa loob-loob ko: Kung mapilit siya na paupuin ako sa harap… ibig sabihin ay mahalaga ako sa kanya.
Pero hindi.
Tiningnan lang niya ang sekretarya niya, at pinaandar na ang sasakyan.
Hinatid muna niya ang babae sa isang condo sa BGC. Naalala ko, may unit din siya sa building na iyon.
Pag-uwi sa bahay, naligo ako at naupo sa harap ng salamin para magsuklay.
Sabi ng ibang tao, malamig daw ang pakikitungo niya at malupit sa negosyo.
Natatakot para sa akin ang mga kaibigan ko noong nalaman nilang ikakasal ako sa kanya.
Pero sa loob ng isang taon, naging mabuti siya sa akin.
Tanda niya ang lahat ng mahahalagang petsa, pati ang cycle ko ay alam niya.
Akala ko talaga ay minamahal niya ako.
Hanggang sa ngayong gabi, parang binuhusan ako ng malamig na tubig.
Ilang araw lang akong nawala… may pumalit na agad sa pwesto ko.
Natawa ako sa sarili ko nang mapait.
Madali lang naman talaga akong palitan.
Sa mga mata niya, hindi ako ang tanging pagpipilian.
Tiningnan ko siya sa salamin. Baka ganito rin siya kagiliw tumingin sa babaeng iyon.
Tumingin din siya sa akin sa salamin:
“Nakikinig ka ba?”
Doon lang ako natauhan. Masyado akong nag-iisip kaya wala akong narinig. May narinig lang akong mga salitang “stepmother” o “half-brother”…
“Ah, oo,” tango ko na lang.
Dahil nakita niyang pagod ako, lumapit siya:
“Anong problema? Napagod ka ba sa byahe?”
“Oo… medyo pagod lang.”
“Kung napapagod ka, mag-resign ka na lang.
Ayokong nahihirapan ka.
Gusto ko rin na… pag-uwi ko ng bahay, ikaw agad ang makikita ko.”
Kinuha niya ang isang hibla ng buhok ko, inikot sa daliri niya, at marahang inamoy.
Namula ang mukha ko.
Binawi ko ang buhok ko, pero hinawakan niya ang kamay ko, yumuko, at hinalikan ang pulso ko nang may buong paggalang.
“Dante…” dahil sa kuryenteng naramdaman ko, hindi ko napigilang tawagin ang pangalan niya.
Tumingala siya, at ang mga mata niya ay puno ng pagnanais.
Pero ngayong gabi… wala talaga ako sa mood.
Umiwas ako: “Maraming oras akong nasa byahe, pagod talaga ako.”
“…Sige.”
“Matulog ka na, maliligo lang ako.”
Maya-maya pa ay humiga na rin siya sa kama.
Ang malamig niyang katawan ay dumikit sa akin.
“…Ayaw mo bang mag-resign?”
Ang hininga niya ay tumatama sa batok ko, at mas hinigpitan niya ang yakap sa akin.
“Hayaan mo na. Gawin mo kung anong gusto mo. Matulog ka na.”
Pero… paano ako makakatulog kung ganito siya kahigpit yumakap?
Gumagalaw ako nang bahagya.
Bumigat ang paghinga niya: “Hindi ka makatulog? O baka naman… gusto mong may gawin muna tayong iba bago matulog?”
Sa takot ko, hindi na ako nangahas na gumalaw pa.
At ganoon na nga… nanatili akong nakahiga sa ganoong posisyon hanggang umaga.
02.
Kinabukasan, sinubukan kong umarte na parang walang nangyari. Pero sa opisina, hindi ako mapakali. Ang imahe ng bracelet na iyon ay tila nakatatak na sa isip ko.
Isang gabi, may biglaang gala ang mga dating magkakaibigan sa isang bar sa Poblacion, Makati. Doon ko nakita si Mico, ang kababata kong laging nagpapasaya sa akin.
“Aria, mukhang malalim ang iniisip mo,” puna ni Mico habang inaabot ang baso ng alak. “Sabi ko naman sa’yo, kung hindi ka masaya, huwag mong pilitin.”
Eksaktong pag-inom ko, nakita ko si Dante na pumasok sa bar. Pero hindi siya nag-iisa. Kasama niya ang sekretarya niyang si Liza. Nakahawak si Liza sa braso ni Dante, tumatawa at tila pag-aari niya ang lalaki.
Nagtagpo ang mga mata namin ni Dante. Madilim ang kanyang tingin, lalo na nang makita niyang katabi ko si Mico.
Umuwi ako nang mas maaga, pero bago pa man ako makapasok ng kwarto, hinarangan na ako ni Dante sa hallway. Amoy alak siya at bakas ang galit sa kanyang mukha.
“Sino ang lalaking iyon, Aria? Bakit ang saya-saya ninyong nagtatawanan?” tanong niya, ang boses ay parang kulog sa katahimikan ng bahay.
“Si Mico lang iyon, Dante. Kababata ko,” sagot ko nang mahinahon pero may halong pait. “At ikaw? Bakit kasama mo si Liza sa ganoong oras?”
Tumawa siya nang mapait. “Si Liza? Secretary ko lang siya. Pero bakit tila nagseselos ka? Akala ko ba, ‘arranged marriage lang ito’?”
Nanigas ako. Narinig niya ang sinabi ko sa bar noong nakaraang gabi.
03.
“Dante, alam ko ang tungkol sa bracelet,” pagsabog ko. Hindi ko na kaya. “Nakita ko sa kanya. Ang bracelet na akala ko ay para sa anniversary natin, ibinigay mo sa kanya!”
Biglang tumahimik ang paligid. Hinawakan ni Dante ang magkabila kong balikat, itinulak ako nang dahan-dahan hanggang sa sumandal ako sa pader.
“Iyon ba ang iniiyak mo?” bulong niya, ang mukha niya ay ilang pulgada na lang ang layo sa akin. “Ang bracelet na iyon ay pag-aari ng pamilya ko na kailangang bawiin. Ibinigay ko kay Liza para itago dahil ayaw kong makita ng stepmother ko na nasa iyo na iyon. Proteksyon iyon, Aria!”
“Proteksyon? O baka dahilan?” singhal ko.
“Gusto mo ng katotohanan?” lalong humigpit ang hawak niya. “Gabi-gabi akong nagpapagod para sa kumpanya niyo para hindi kayo malubog sa utang. Gabi-gabi akong umuuwi para lang makita ka, pero ikaw, iniisip mo na transaksyon lang ang lahat ng ito!”
Bigla niyang hinalikan ang leeg ko, madiin at puno ng poot at pagnanasa.
“Dante… teka…”
“Hindi ba sabi mo sa kaibigan mo, hindi ka masaya?” hininga niya ay mainit sa balat ko. “Ngayong gabi, Aria, sisiguraduhin kong malilimutan mo ang salitang ‘arranged marriage’. Ipapaalala ko sa’yo kung kanino ka lang.”
Binuhat niya ako nang sapilitan patungo sa kama. Ang galit niya ay nagliyab sa isang klase ng init na hindi ko pa naramdaman noon.
“Aria, tingnan mo ako,” utos niya habang nasa ibabaw ko siya. “Sino ang asawa mo? Sabihin mo ang pangalan ko!”
“D-Dante…” ang boses ko ay nanginginig, hindi ko malaman kung dahil sa takot o sa bugso ng nararamdaman.
“Ulitin mo. Mas madiin.”
“Dante… ikaw ang asawa ko.”
Sa gabing iyon, tila gumuho ang lahat ng pader na itinayo ko. Ang sakit, ang selos, at ang pagmamahal ay nagsama-sama sa isang marubdob at mapanakit na pagtatalik. Bawat haplos niya ay tila nagmamarka na ako ay pag-aari niya—isang pag-aari na hinding-hindi niya pakakawalan, kahit pa ito ay ikasira naming dalawa.
Kinabukasan, nagising akong mag-isa sa kama, pero may isang maliit na kahon sa unan ko. Sa loob niyon ay ang mismong bracelet mula sa auction, kasama ang isang sulat:
“Iyo ito simula pa noong una. Huwag mo nang uulitin na hindi ka masaya sa piling ko. Dahil hinding-hindi kita bibigyan ng pagkakataong makaalis.”
Dahil sa takot at pagkalito, sinubukan kong iwasan si Dante sa mga sumunod na araw. Ngunit sa mundong ito, walang takas mula sa kanya.
Isang gabi, pagkatapos ng isang engrandeng charity gala sa Manila Hotel, nakita ko si Liza na papalapit sa akin habang wala si Dante. Suot niya pa rin ang bracelet na iyon—ang orihinal na dahilan ng aking sakit.
“Ate Aria,” uyam niyang bati. “Huwag kang masyadong kampante. Ang singsing sa daliri mo ay simbolo lang ng kasunduan, pero ang atensyon ni Dante… nasa akin.”
Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Hinarap ko siya nang buong tapang. “Ang bracelet na suot mo ay utos lang ni Dante para protektahan ako mula sa gulo ng pamilya niya. Pero ang lalaking nagbabayad ng utang ng pamilya ko, at ang lalaking bumabalik sa kama ko gabi-gabi… ay ang asawa ko. Ikaw? Hamak na tauhan ka lang.”
Eksaktong pagtapos ko ay lumitaw si Dante sa likuran ko. Malamig ang tingin niya kay Liza.
“Liza, ibigay mo ang bracelet. You’re fired,” maikli ngunit madiin niyang utos.
Napahiya at nanginginig na hinubad ni Liza ang alahas at mabilis na tumakbo palayo. Kinuha ni Dante ang bracelet at dahan-dahang isinuot ito sa aking pulso sa harap ng lahat ng bisita.
Ang Wakas
Pagdating sa bahay, binuhat ako ni Dante patungo sa aming silid. Ibinagsak niya ako sa kama, ang kanyang katawan ay nakapatong sa akin, tila isang hari na binabantayan ang kanyang pinakamahalagang kayamanan.
“Ngayon, Aria,” bulong niya, ang boses ay puno ng panganib at pagnanasa. “Sabihin mo sa akin sa harap ng salamin… kanino ka lang?”
Hingal na hingal ako, ang bracelet sa aking kamay ay kumikinang sa ilalim ng ilaw. “Sa’yo… Dante. Sa’yo lang ako.”
Hinalikan niya ako nang madiin, isang halik na nagtatapos sa lahat ng duda.
“Mabuti,” aniya habang hinahawi ang buhok ko. “Dahil kahit sunugin ko ang buong mundo, hinding-hindi kita pakakawalan. Ang ‘arranged marriage’ na ito? Gagawin ko itong habambuhay na kulungan mo… at sisiguraduhin kong magiging masaya ka sa loob nito.”
Niyakap ko siya nang mahigpit, tinatanggap ang aking tadhana. Sa pagitan ng pag-ibig at pag-aari, nahanap ko ang aking sagot. Hindi na ito isang transaksyon; ito ay isang habambuhay na pagsuko.