Narito ang Ikalawang Bahagi hanggang sa Katapusan ng kuwento:
Ang Huling Pagsubok (Ikalawang Bahagi at Katapusan)
Dahan-dahang pinulot ni Julian ang sobre mula sa basang damuhan. Nang buksan niya ito, nakita niya ang isang kalawanging susi at ang sulat-kamay ng kaniyang ama:
“Julian, aking anak… Sanay ka na ang lahat ng bagay ay nakukuha sa isang kislap ng iyong daliri. Ngunit ang respeto, pagmamahal, at dangal ay hindi nabibili ng pera. Ang susing ito ay para sa pinto ng maliit nating apartment sa Tondo—ang lugar kung saan kami nagmula ng iyong ina bago natin nakamit ang lahat. Doon ka titira. Doon mo hahanapin ang sarili mo. Bawat galaw mo ay babantayan ko.”
Nanginig ang mga kamay ni Julian sa galit at pagtataka. “Tondo?! Hindi ako titira sa slums!” sigaw niya habang nakatingin sa bintana, ngunit isinarado na ni Atty. Sandoval ang kurtina.
Wala siyang nagawa. Sa gitna ng gabi,Bitbit ang kaniyang mamahaling luggage, sumakay si Julian sa isang pampublikong jeepney—isang bagay na hindi niya ginawa sa buong buhay niya.
Pagdating sa Tondo, nadatnan niya ang isang makipot na eskinita. Ang apartment ay maliit, may isang kama, at luma ang palikuran. Walang aircon, walang room service, at higit sa lahat—walang pera.
Sa unang tatlong buwan, dumanas si Julian ng matinding hirap. Naghanap siya ng trabaho ngunit walang tumatanggap sa kaniya dahil sa kaniyang kayabangan. Napilitan siyang magtrabaho bilang isang stock clerk sa isang maliit na pamilihan sa Divisoria upang kumita ng pambili ng pagkain.
Doon, sa gitna ng pawis, ingay, at pagsusumikap ng mga ordinaryong tao, unti-unting nabagbag ang puso ni Julian. Nakita niya kung paano magsumikap ang mga taong salat sa buhay ngunit puno ng dangal at pagmamahal sa pamilya. Naalala niya ang kaniyang ama—kung paano ito nagsumikap bago yumaman, at kung paano niya ito binastos at pinalayas sa sarili nitong opisina noong nakaraang taon dahil lamang sa away sa pera.
Nangumusta siya sa ospital araw-araw sa pamamagitan ng mga tawag kay Atty. Sandoval, ngunit laging iisa ang sagot: “Hindi ka pa pwedeng humarap sa kaniya.”
Pumutok ang kaniyang mga palad sa pagbubuhat ng mga kahon. Natuto siyang magtipid, magluto ng sariling pagkain, at higit sa lahat, humingi ng tawad sa kaniyang mga kasalanan sa Maykapal.
Isang taon ang nakalipas.
Isang hapon habang nag-aayos si Julian ng mga paninda sa Divisoria, pumarada ang isang itim na kotse sa harap ng pamilihan. Bumaba si Atty. Sandoval.
“Oras na, Julian,” sabi ng abogado habang nakatingin sa kaniya. Hindi na ang dating maarte at mayabang na binata ang nakatayo sa harap niya—isang matipuno, may kababaang-loob, at matured na lalaki na ang kaniyang nakikita.
Pumunta sila sa isang tahimik na bahay-bakasyunan sa Tagaytay. Pagpasok ni Julian sa silid, nakita niya ang kaniyang ama—si Don Roberto—na nakaupo sa wheel chair habang nakatingin sa tanawin ng bulkang Taal. Payat ito ngunit bakas ang ngiti sa mga labi.
“Papa…” humahagulgol na lumapit si Julian at lumuhod sa paanan ng kaniyang ama. Isinubsob niya ang kaniyang mukha sa mga tuhod nito. “Patawarin mo ako, Pa… Patawarin mo ako sa lahat ng kayabangan ko. Patawad kung nakalimutan ko ang totoong kahalagahan ng pamilya at ng buhay.”
Umiyak din si Don Roberto at hinaplos ang ulo ng kaniyang anak.
“Hindi kita pinalayas para pahirapan ka, Julian,” malamig ngunit puno ng pagmamahal na sabi ng ama. “Pinalayas kita para mahanap mo ang iyong sarili. Ang trust fund, ang pera, ang mansyon—lahat ‘yan ay babalik sa ‘yo. Ngunit ngayon, alam ko nang hindi ka na lalaking walang pakiramdam sa kapwa.”
Tumingin si Julian sa kaniyang ama at umiling habang nakangiti sa gitna ng mga luha. “Hindi ko na kailangan ang pera mo, Papa. Ang kailangan ko lang ay ang pagkakataong maging mabuting anak sa ‘yo.”
Niyakap ng ama ang kaniyang anak nang mahigpit—ang pinakamagandang pamana na hindi kailanman mabibili ng kahit anong yaman sa mundo.