Gabi ng aming kasal. Dapat iyon na ang pinakamasayang sandali ng buhay ko. Ngunit pagpasok pa lang namin sa aming silid, biglang bumukas ang pinto.

Ang biyenan kong si Mang Isko—lampas 60 na, payat ang pangangatawan, ngunit may matang mahirap basahin—pumasok na may dalang unan at kumot.

“Dito ako matutulog sa gitna ninyo ngayong gabi,” sabi niya, diretso ang tingin. “May pamahiin ang pamilya namin. Sa unang gabi, dapat may ‘vía’ ng lalaking nagkaanak na lalaki sa gitna—para agad magkaapo. Ganyan din ang ginawa ng lolo mo noon.”

Napatingin ako sa asawa kong si Paolo, umaasang biro lang iyon. Pero ngumiti lang siya, pilit na magaan ang tono.

“Isang gabi lang naman, mahal. Ganyan talaga sa amin…”

Gusto kong tumanggi. Pero alam kong kapag nag-ingay ako sa gabing iyon, ako ang lalabas na “walang galang na bagong manugang,” ang babaeng “hindi marunong makisama.” Kaya nanahimik ako—nilunok ang sama ng loob.

Tatlo kami sa iisang kama. Ako sa pinakadulo, si Paolo halos mahulog sa gilid, at si Mang Isko sa gitna, balot na balot ng kumot.

Hindi ako makatulog. Mabigat ang pakiramdam—masikip, hindi komportable—at may kakaibang kati, parang may kung anong paulit-ulit na kumikiskis sa likod ko.

Pinilit kong huwag pansinin.

Pero eksaktong 3:00 ng umaga, bumaba ang pakiramdam ng kati hanggang sa hita ko. Hindi ko na kinaya. Bigla akong umupo at mabilis na lumingon—

At doon…
Parang huminto ang mundo ko.

Nanlabo ang paningin ko sa tindi ng takot. Sa ilalim ng malamig na liwanag ng buwan na tumatagos sa bintana, nakita ko ang mukha ni Mang Isko.

Hindi siya natutulog.

Nakatitig siya sa akin, dilat na dilat ang mga mata, at may malapad at nakakakilabot na ngiti sa kanyang mga labi. Ngunit hindi ang mukha niya ang nagpabagsak ng buong sistema ko—kundi ang kanyang kamay.

Ang kanyang kanang kamay ay hindi kamay ng tao. Ito ay mahaba, maitim, may mga balahibong magagaspang, at may matutulis na kuko na dahan-dahang kumikiskis sa aking hita. At ang mas malala, ang kumot na nakatakip sa kanyang ibabang bahagi ng katawan ay dahan-dahang gumagalaw, na tila may mahabang buntot na pumupulot sa ilalim nito.

Hindi “pamahiin ng vía” ang dahilan kung bakit siya sumingit sa gitna namin.

Ginamit niya ang tradisyon upang makalapit sa akin.

Isang matinding sigaw ang lumabas sa lalamunan ko. “Paolo! Gising! Ang tatay mo—!”

Mabilis na bumangon si Paolo at binuksan ang ilaw. Sa isang kurap ng mata, bumalik sa normal ang kamay ni Mang Isko. Bigla itong naging ordinaryong kamay ng matanda, at ang nakakakilabot na ngiti ay napalitan ng mukha ng isang kaawa-awang ama.

“Ano ba ang nangyayari sa iyo, Elena?” inis na tanong ni Paolo, habang inaalalayan ang kanyang ama. “Bakit ka sumisigaw?”

“Paolo, hindi mo ba nakita?! Ang kamay niya… ang tatay mo, hindi siya tao!” nanginginig kong isiniwalat.

Tumingin sa akin si Mang Isko, luhaan ang mga mata. “Pasensya ka na, anak… kung nagising kita. Siguro ay magaspang lang ang balat ko kaya ka natakot. Paolo, sige na, sa sala na lang ako matutulog upang hindi mag-away ang asawa mo.”

Dahil doon, nagalit sa akin si Paolo. Buong magdamag kaming nag-away, at pinalabas niya na ako ay nababaliw at walang utang na loob.

Ang Nakakarimarim na Katotohanan

Hindi ako naging mapayapa. Kinabukasan, habang wala ang mag-ama, hinalughog ko ang silid ni Mang Isko upang maghanap ng patunay. At doon, sa ilalim ng kanyang kabaong-na-gawa-sa-kahoy na itinatago sa ilalim ng kama, natagpuan ko ang isang lumang talaarawan at mga litrato.

Nalagutan ako ng hininga. Ang pamilya ni Paolo ay hindi nagmula sa isang marangal na angkan. Ang kanilang pamilya ay may sumpang salinlahi—mga Aswang.

Ang tinutukoy nilang “pamahiin ng vía sa anak na lalaki” ay isang ritwal ng paglilipat ng sumpa at pagmamarka sa susunod na biktima. Upang manatiling buhay at malakas ang sumpa sa kanilang dugo, kailangang “markahan” ng matandang aswang ang unang gabi ng bagong kasal ng kanyang anak. Ang pagkiskis ng kanyang kuko sa aking balat ay hindi simpleng pambabastos—iyon ay ritwal upang ihanda ang aking sinapupunan na magdala ng susunod na halimaw.

At ang mas masakit? Alam ito ni Paolo. Ang papel ni Paolo ay magdala ng biktima sa kanilang tahanan.

Ang Wakas

Narinig ko ang pagbukas ng pinto sa ibaba. Dumating na sila.

“Elena? Nasaan ka? Magluluto na si Tatay ng tanghalian natin… sariwang karne,” narinig kong sigaw ni Paolo mula sa sala, ang kanyang boses ay may kakaibang tono na tila nagbabago.

Nanginginig ang aking mga tuhod, ngunit alam kong wala na akong oras para umiyak. Dahan-dahan kong ibinalik ang talaarawan, kinuha ang aking bag, at pinalabas ang aking cellphone. Palihim kong tinawagan ang aking kapatid na isang pulis at ibinigay ang aking lokasyon.

Habang paakyat sila sa hagdan—naririnig ko ang tunog ng mga kukong kumikiskis sa sahig na gawa sa kahoy—pumunta ako sa bintana ng ikalawang palapag.

Tumingin ako sa ibaba. Mataas, ngunit ito na lang ang tanging paraan upang mabuhay.

Bago pa man nila mabuksan ang pinto ng silid, buong lakas akong tumalon palabas ng bintana. Bagsak ako sa bubong ng garahe bago gumulong sa damuhan, duguan ngunit buhay. Sa aking pagtakbo patungo sa kalsada, lumingon ako sa bintana.

Nakakatayo roon si Paolo at Mang Isko, magkatabi, ang kanilang mga mata ay nagniningning sa dilim ng tanghali, at ang kanilang mga kamay ay unt-unting humahaba.

Nakatakas ako sa gabing iyon, ngunit alam ko… ang gabi ng kasal ko ay naging simula ng habambuhay na pagtatago mula sa pamilyang binuo sa dilim.